Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық химик (1923–2021)
British chemist (1923–2021)
Оксфорд университетінде (1946–1948, 1951–1953), Калифорния технология институтында (1948–1951, 1953–1954), АҚШ Ұлттық денсаулық сақтау институтында, Бетесда, Мэриленд (1954–1955) және Лондон Корольдік институтында (1956–1957) ғылыми-зерттеу гранттары бойынша жұмыс істеді.
He held research fellowships at Oxford University (1946–1948, 1951–1953), the California Institute of Technology (1948–1951, 1953–1954), the US National Institutes of Health, Bethesda MD (1954–1955), and the Royal Institution, London (1956–1957).
Зерттеу
Дюництің негізгі зерттеу бағыты химиялық проблемаларды зерттеу құралы ретінде кристаллдық құрылымды талдауды қолдануды қамтиды. ЭТГ-ға дейінгі кезеңде оның жұмысына циклобутан, ферроценнің құрылымдық зерттеулері, оның электрондық құрылымын орбиталық симметрия қатынастары тұрғысынан алғаш рет сипаттау кірді. Лесли Оргельмен бірге ол кейбір спинель минералдарының кубикалық симметриядан ауытқуын Яна-Теллер эффектісімен түсіндірді. Кейінгі зерттеулерінде, Цюрихтегі ЭТХ-да және одан кейін Дюниц құрылымдық химияның бірнеше саласында жұмыс істеді, соның ішінде орта сақиналы циклоалкандар мен лактамалардың конформациясы және реакциялық қабілеті, табиғи және синтетикалық ионофорлардың иондық таңдаулылығы, химиялық реакция жолдары (Бюрги-Дюниц бұрышын қараңыз), сутекті байланыстың мәселелері, қатты денелердегі молекулалық қозғалыстар, фазалық өзгерістер және қатты күйдегі химиялық реакциялар, кристалдардағы электрондық тығыздық таралуы, полиморфизм және конденсирленген фазалардағы молекулалық өзара әрекеттесулер. Математикалық немесе теориялық тақырыптарға арналған бірнеше басқа жарияланымдар да қызығушылық тудыруы мүмкін. Дюництің ережесі де белгілі: «Көптеген ғылыми жарияланымдарды олардың бірінші сөйлемін алып тастау арқылы жақсартуға болады».
Dunitz's main research direction involved the use of crystal structure analysis as tool for studying chemical problems. In his early pre ETH period, his work included structure studies of cyclobutane, of ferrocene with the first description of its electronic structure in terms of orbital symmetry relationships. With Leslie Orgel he also explained distortions of certain spinel minerals from cubic symmetry in terms of the Jahn Teller effect. In his later research, at the ETH Zurich and after, Dunitz worked in several areas of structural chemistry, including the conformation and reactivity of medium ring cycloalkanes and lactams, ion specificity of natural and synthetic ionophores, chemical reaction paths (see Bürgi Dunitz angle), aspects of hydrogen bonding, molecular motions in solids, phase transformations and solid state chemical reactions, electron density distributions in crystals, polymorphism, and intermolecular interactions in condensed phases. A few other publications on mathematical or theoretical topics may be of interest. Dunitz was also known for Dunitz's Rule: "Almost every scientific publication can be improved by cutting out the first sentence".
Марапаттар мен құрметтер
1974 жылы Дюниц Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Дюниц 1979 жылдан бастап Германияның Ұлттық ғылым академиясы Леопольдинаның, 1989 жылдан бастап Academia Europaea және Еуропа ғылым және өнер академиясының мүшесі болды. Ол сондай-ақ 1979 жылдан бері Нидерланд Корольдік өнер және ғылым академиясының шетелдік мүшесі, 1988 жылдан бері АҚШ Ұлттық ғылым академиясының және 1997 жылдан бері Америка философиялық қоғамының халықаралық мүшесі болды. 1997 жылдан бері Америка өнер және ғылым академиясының халықаралық құрметті мүшесі болды. Ол Швейцария кристаллография қоғамының, Корольдік химия қоғамының, Швейцария химия қоғамының құрметті мүшесі болды.
Dunitz was elected a Fellow of the Royal Society in 1974. Dunitz was a member of the German National Academy of Sciences Leopoldina since 1979, the Academia Europaea since 1989 and the European Academy of Sciences and Arts. He was also a foreign member of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences since 1979 and an international member of the US National Academy of Sciences since 1988 and the American Philosophical Society since 1997. He was an international honorary member of the American Academy of Arts and Sciences since 1997. He was an Honorary Member of the Swiss Society of Crystallography, the Royal Society of Chemistry, the Swiss Chemical Society,
Дюниц Швейцария химия қоғамының Парацельс сыйлығын (1986), Швед Корольдік ғылым академиясының Грегори Аминов сыйлығын (1990), Америка кристаллографиялық қауымдастығының М. Дж. Бюргер сыйлығын (1991) алды. 1980 жылы және 1989 жылы Утрехт университетінің Бийвоет биомолекулалық зерттеулер орталығында Бийвоет медалімен марапатталды. Дюниц Технионнан (Израиль технология институты, Хайфа) (1990), Вейцман ғылым институтынан (1992) және Глазго университетінен (1999) құрметті докторлық дәрежесін алды.
Dunitz was the recipient of the Paracelsus Prize of the Swiss Chemical Society (1986), the Gregori Aminoff Prize of the Royal Swedish Academy of Sciences (1990), the M. J. Buerger Award of the American Crystallographic Association (1991). in 1980, and also received the Bijvoet Medal at the University of Utrecht Bijvoet Center for Biomolecular Research in 1989. Dunitz held honorary doctorates from the Technion (Israel Institute of Technology, Haifa) (1990), the Weizmann Institute of Science (1992) and the University of Glasgow (1999).
Жарияланымдар
Дюниц 380-дан астам ғылыми мақала жазды және "Х-сәулелік талдау және органикалық молекулалардың құрылымы" (Корнелл университетінің баспасы, 1979; Verlag Helvetica Chimica Acta, Базель, 1995) және "Химиядағы және басқа салалардағы симметрия туралы толғаулар" (Эдгар Хайлброннермен бірге, Verlag Helvetica Chimica Acta, Базель, 1993) кітаптарының авторы болды. Ол J. А. Иберспен бірлесіп "Структуралық химиядағы перспективалар" (John Wiley and Sons, 1–4 томдар, 1967–1971) және H. Б. Бюргимен бірлесіп "Құрылымдық корреляция" екі томдығын (Verlag Chemie, Weinheim, 1994) шығарды.
Dunitz wrote more than 380 scientific papers and was the author of "X Ray Analysis and the Structure of Organic Molecules" (Cornell University Press, 1979; Verlag Helvetica Chimica Acta, Basel, 1995), and "Reflections on Symmetry in Chemistry and Elsewhere" (with Edgar Heilbronner, Verlag Helvetica Chimica Acta, Basel, 1993). He was Co Editor (with J. A. Ibers) of "Perspectives in Structural Chemistry", John Wiley and Sons, Vols. 1–4 (1967– 1971) and (with H. B. Bürgi) of the two volume "Structure Correlation", Verlag Chemie, Weinheim, 1994.
Өлім
Дюниц 2021 жылдың 12 қыркүйегінде 98 жасында, қысқа аурудан кейін дүние салды.
Dunitz died on 12 September 2021, at the age of 98 after a short illness.