Кіріспе

Бунақденелілердің арнайы репродуктивті мүшелері – бунақденелілердің өзгертілген аяқтары.

Гоноподтар – түрлі бунақденелілерде көбею немесе жұмыртқа салу үшін қолданылатын арнайы мүшелер. Еркектерде олар жұптасу кезінде сперманың еркектен әйелге берілуіне көмектеседі, сондықтан олар интромиттендік мүшелердің бір түрі болып табылады. Қабықшалылар мен мыңаяқтыларда гоноподтар – жүру немесе жүзуге арналған аяқтардың өзгертілген түрі. Гоноподтар әртүрлі және күрделі құрылымдармен әшекейленген болуы мүмкін, бұл сперма бәсекелестігінде рөл атқарады және жақын түрлерді ажыратуға және анықтауға пайдаланылуы мүмкін. Гоноподтар әдетте бір немесе бірнеше жұп болып кездеседі, шаруалардың жыныс мүшесі немесе жәндіктердің эдеагусы сияқты жалғыз (жұпсыз) репродуктивті мүшелерден өзгеше.

Құрт-құмырсқалар

Жәндіктерде гоноподалар - ұрықтандыруға қолданылатын немесе жұмыртқа салу аппаратын құрайтын жыныс сегментінің мүшелері.

Қабықшалылар

Ер декапод шаяңкелерінде гоноподтар – өзгертілген жүзу мүшелері (плеоподтар). Еркектердегі алдыңғы екі жұп плеоподтар сперманы беру үшін өзгертілген, морфологиялық түрлену дәрежесі әртүрлі.

Мыңжаяқтылар

Көпбауырлыларда гоноподтар жетілген аталықтарда бір немесе екі жұп, көбінесе өте өзгертілген жүріп-тұру аяқтарынан тұрады және негізінен Хельминтоморфалар кіші тобының мүшелерінде кездеседі, онда олар 8 және/немесе 9 аяқ жұптарынан тұратын жетінші дене сегментінде орналасқан. Pentazonia (оның ішінде Oniscomorpha (тақалдар) және Glomeridesmida) кіші тобының еркектерінде гоноподтар жоқ, бірақ жұптасу кезінде ұрғашыларды берік ұстауға арналған телоподтар деп аталатын денелерінің артқы жағында кеңейтілген қосымшалар бар. Бірақ, бір құрылымды сипаттау үшін қолданылатын терминология авторлар арасында өзгеше болуы мүмкін. Көпбауырлы гоноподтардың күрделі морфологиясы сперматозоидтар арасындағы бәсекелестік немесе жыныстық таңдаудың басқа түрлерімен байланысты болуы мүмкін. Кейбір құрылымдар басқа еркектердің сперматозоидтарын жинауға немесе ығыстыруға қызмет етеді, ал басқалары ұрғашыларды жыныстық қатынасқа дайын болуға ынталандырады. Миллипода гоноподтары тікелей сперматозоидтар өндірмейді, керісінше, үшінші дене сегментінің табанындағы гонопорадан өндірілген сперматозоидтарды жинайды. Гоноподтар жеке дараның өсуі кезінде біртіндеп дамиды. Дамудың ерте кезеңдерінде барлық аяқтар жүріп-тұру түріне жатады және жынысын анықтау үшін қолданылмайды. Көбіне ауысып, жүріп-тұру аяқтары ересек гоноподтарға айналады. Тәртіп: Гоноподтар/телоподтар жұптарының саны Аяқ жұптары (аяқ жұптары) өзгертілген! Ескертпелер LP = Аяқ жұбы СуретCallipodida 1 8-ші LP9 азайғанChordeumatida 2 8-ші & 9-шы Гоноподтар және басқа да қосалқы жұптасу аяқтары төрт субтарт ішінде әр түрлі болады: Chordeumatidea LP9 сперманы жеткізуге арналған, LP10 азайған, LP11 коксаль бездері бар; Heterochordeumatidea LP9 сперманы жеткізуге арналған, LP10 азайған, LP10 және LP11 коксаль бездері бар; Craspedosomatidea және Striariidea, LP8 сперманы жеткізуге арналған, LP9 өзгертілген, LP10 және LP11 коксаль бездеріменGlomerida 2 (теллоподтар) Сперманы жеткізуге қатыспайды, тек ұрғашыны ұстауға арналғанGlomeridesmida 1 (теллоподтар) Julida 2 8-ші & 9-шы LP9 сперманы жеткізуге арналғанPlatydesmida 2 9-шы & 10-шы Аяқ сияқты; LP9 сперманы жеткізуге арналғанPolydesmida 1 8-шіPolyxenida 0 Тікелей тыңдануPolyzoniida 2 9-шы & 10-шы Аяқ сияқты; LP9 сперманы жеткізуге арналғанSiphoniulida 1 8-ші Siphonocryptida 2 9-шы & 10-шы Аяқ сияқты, LP9 сперманы жеткізуге арналғанSiphonophorida 2 9-шы & 10-шы Аяқ сияқты; LP9 сперманы жеткізуге арналғанSphaerotheriida 2 (теллоподтар) Spirobolida 2 8-ші & 9-шы LP9 сперманы жеткізуге арналған, LP8 бірыңғай құрылымға біріккенSpirostreptida 2 8-ші & 9-шы LP8 сперманы жеткізуге арналғанStemmiulida 1 8-ші LP8 сперманы жеткізуге арналған; LP9 азайған