Кіріспе

Қазіргі заманғы өнер галереясы жүйесінің итальян-американдық негізін қалаушысы (1907–1999)

Лео Кастелли (Крауш; 4 қыркүйек 1907 – 21 тамыз 1999) – қазіргі заманғы өнер галереясы жүйесін құрған итальян-американдық өнер сатушы. Оның галереясы бес онжылдық бойы заманауи өнерді көрсетті. Кастелли көрсеткен бағыттардың арасында сюрреализм, абстрактты экспрессионизм, нео-дада, поп-арт, оп-арт, түсті өріс суреттемесі, қатаң жиек суреттемесі, лирикалық абстракция, минимализм, концептуалдық өнер және нео-экспрессионизм болды.

Ерте өмір және мансап

Лео Кастелли Лео Крауш ретінде Триест қаласында, Австро-Венгрияда, итальяндық және австро-венгрлік еврей тегінен шыққан үш баланың екіншісі болып дүниеге келді. Оның әкесі – туған жері бойынша венгр Эрнест Краусс, жас кезінде Триестке келіп, ұзақ жылдардан бері сол жерде кофе импорттаумен айналысып келген отбасыдан шыққан бай мұрагер Бьянка Кастеллиге үйленді. Бірінші дүниежүзілік соғысты отбасы Венада өткізді (сол жерде Лео Кастелли мінсіз неміс тілін үйренді), содан кейін Триестке оралды. Сюрреалистік өнерге маманданған бұл жұбай 25 жылдан астам бірге тұрды және ажырасқаннан кейін де достас болып, серіктес ретінде қарым-қатынастарын жалғастырды. Илеана Майкл Соннабендке үйленген соң, олар өз галереясын ашты. 1957 жылы Лео Кастелли Нью-Йоркте Мэдисон және Бесінші авенюлер арасындағы 77-ші көшедегі қалалық үйінде галереясын ашты. 1960 жылдардың ортасынан 1970 жылдарға дейін бұл галерея әлемдегі өнердің ең танымал коммерциялық орталығы болды. Бастапқыда галереяда еуропалық сюрреализм, Василий Кандинский және Франсуа Ксавье Лалан сияқты басқа да еуропалық суретшілердің туындылары қойылды. Бірақ галерея американдық абстрактілі экспрессионизмді де көрсетті. Джексон Поллок, Виллем де Кунинг, Сай Твомбли, Фридель Дзубас және Норман Блум топтық көрмелерге қатысқан суретшілердің қатарында болды. 1958 жылы Роберт Раушенберг пен Джаспер Джонс галереяға қосылды, бұл абстрактілі экспрессионизмнен поп-арт, минимализм және концептуалды өнерге бет бұруды білдірді. 1960 жылдардың басынан 1970 жылдардың соңына дейін Франк Стелла, Ларри Пунс, Ли Бонтеку, Джеймс Розенквист, Рой Лихтенштейн, Энди Уорхол, Роберт Моррис, Дональд Джадд, Дэн Флавин, Сай Твомбли, Рональд Дэвис, Эд Руша, Сальваторе Скарпитта, Ричард Серра, Брюс Науман, Лоуренс Вайнер және Джозеф Косут Кастелли суретшілерінің қатарына қосылды. Ол Джонс, Стелла және Лихтенштейнге алғашқы жеке көрмелерін ұйымдастырды. Олардың Жан Кристоф Кастелли есімді ұлы болды, бірақ Антуанетта Кастелли 1987 жылы қайтыс болды.

Тану

Кастелли француз Құрмет легионының розеткасын алды, суретші Джонстың туындыларын Помпиду орталығына сыйға бергені үшін болды деседі. 1982 жылы Кастелли галереясының 25 жылдығына арналған көшпелі көрме Ла-Холла қазіргі заманғы өнер мұражайына келді. Форт-Лодердейлдегі өнер мұражайы 1987 жылы «Үш онжылдық зерттеу: Лео Кастеллиге құрмет» көрмесін ұйымдастырды, онда Кастелли ашқан, көрсеткен және қолдаған суретшілердің 30-дан астам туындысы қойылды. Сол жылы Батлер американдық өнер институты «Лео Кастелли: құрмет көрмесі» көрмесін өткізді. 1996 жылы Гагосян галереясы Беверли-Хиллсте «Лео Кастелли: Галереясы мен суретшілеріне арналған көрме» атты көрме ұйымдастырды. 1999 жылы Кастелли қайтыс болған кезде Time журналы Джеймс Розенквисттің оған арнаған естелік сөзін жариялады. 1988 жылы мұражайларға жасалған сыйлықтар үшін салық жеңілдіктері болмаған кезде Кастелли соғыстан кейінгі американдық өнердің бір символы болған Роберт Раушенбергтің «Төсек» (1955) туындысын Заманауи өнер мұражайына сыйлады. 1992 жылы Кастелли Лос-Анджелестегі Гетти орталығына өзінің мұрағатын сату туралы келіссөздер жүргізіп жатыр деген қауесет тарады, сол кезде оның коллекциясының құны шамамен 2 миллион долларға бағаланды. 2007 жылдың қазан айында Кастеллидің мұрагерлері – оның жұбайы Барбара Бертоцци Кастелли және екі баласы Жан Кристоф Кастелли мен Нина Кастелли Сунделл – галереяның 1957 жылдан 1999 жылға дейінгі мұрағаттарын Смитсонов институтының американдық өнер мұрағатына сыйға берді. Кастелли 1969, 1973 және 1997 жылдары осы мұрағаттың ауызша тарих жобасы үшін сұхбат берген.