Кіріспе

Шотланд композиторы (1909–2006)

Роберт Кемсли (Робин) Орр (2 маусым 1909 – 9 сәуір 2006) – шотландтық органшы және композитор.

Өмір

Бречин қаласында туған, Лоретто мектебінде білім алған. Кейін ол Кембридждегі Пемброк колледжінде Сирил Рутамның басшылығымен оқуын жалғастырды. Парижде Альфредо Казелла мен Надя Булангерден сабақ алғаннан кейін 1938 жылы Кембриджге оралып, Сент-Джон колледжінің органитсі болып Рутамнан кейін қызмет етті. Глазгода ол Александр Гибсонмен бірлесіп, «Музика Вива» заманауи музыка фестивалін құрды, осы фестиваль аясында Стокгаузен, Шенберг, Стравинский, Иэн Гамильтон, Теа Мусгрейв және Оррдың өзінің туындылары насихатталды. Гибсон сондай-ақ 1960 жылы Шотландия операсын құруға Оррдың көмегін сұрады, ал Орр 1962 мен 1976 жылдар аралығында оның алғашқы төрағасы болды. 1965 жылы Кембриджке музыка профессоры болып қайтып келді және 1976 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымды иеленді (кейін зейнеткер профессор атанды). 1972 жылы CBE орденімен марапатталды. Робин Орр 1937 жылдың желтоқсанында египтолог Артур Круттенден Мейстің қызы Маргарет Мейске үйленді. Олардың үш баласы болды. 1979 жылы олар ажырасып, Орр қайтадан Дорис Винни Мейерге тұрмысқа шықты. 1999 жылы «Көңілді, бірақ жеке өмірінен сырлы» автобиографиясы – «Музыкалық орындықтар» жарық көрді. Ол Шотландия композиторы Бакстон Оррмен (1924-1997) туысқан емес.

Музыка

1948 жылы "The Prospect of Whitby" (Лондон пабинен кейін) атты увертюра қызығушылық тудырды. Бірақ 1960–63 жылдар аралығында жазылған, алғаш Норман Дель Мар және BBC Шотландия оркестрі қолдап, кейін Александр Гибсон басқаратын Шотландия Корольдік ұлттық оркестрі жазбаға түсірген бір қозғалыстық симфония ғана Оррды композитор ретінде таныстырды. Гибсон 1966 жылы BBC Proms-та осы туынды орындады. Одан кейін тағы екі симфония жазды (1970 және 1978), олар да бір бөлімдік туындылар болды. Ол үш опера жазды: "айқын, әлеуметтік жағынан сезімтал" "Толық айналым" (1968 жылы Шотландия теледидары Шотландия операсы үшін тапсырыс берді), "күшті және шиеленісті" "Гермистон" (1975 жылғы Эдинбург фестивалі) және Том Стоппардтың пьесасы негізінде жазылған "әзілге толы, шеберлікпен жасалған комикалық опера" "On the Razzle" (1988). Оның оркестрлік музыкасының CD-сіне 1952 жылғы итальяндық увертюра, 1969 жылғы Джон Скелтоннің өлеңдеріне негізделген сопрано және струнныйларға арналған "Филип Спароу кітабынан", 1958 жылғы струнныйлар оркестріне арналған рапсодия және 1971 жылғы Эдвин Мьюрдің өлеңдеріне негізделген сопрано және оркестрге арналған "Саяхаттар мен орындар" енді, бұл CD 2000 жылы композитордың 90 жылдық мерейтойына арналып шығарылды. Оның камералық музыкасының тағы бір CD-сінде Макс Росталдың 1948 жылғы скрипка мен фортепианоға арналған сонатинаның тарихи жазбасы (1941), сондай-ақ 1947 жылғы скрипкалық сонатаның, 1948 жылғы (1989 ж. қайта жөнделген) Струнный триоға арналған серенаданың және 1953 жылғы (1965 ж. қайта жөнделген) скрипка мен виолончельге арналған дуэттің басқа архивтік жазбалары бар, бұл CD 2009 жылы композитордың 100 жылдығына арналып шығарылды. Камералық музыка композициялық техниканың жетілуін және сезімнің күшеюін көрсетеді, әсіресе соғыстан кейін (мысалы, 1947 жылғы скрипкалық сонатаның баяу доленте қозғалысында). Серенада оның музыкасына Орталық Еуропа экспрессионизмінің арттыра берген әсерін көрсетеді. Скрипка мен виолончельге арналған дуэт соншалықты тығыз, кейде тіпті струнный квартеттей естіледі. "Sinfonietta Helvetica" (1990) – оның соңғы оркестрлік туындысы. Ол Швейцарияда, Клостерс қаласының жанындағы екінші үйі орналасқан жерде, Швейцария конфедерациясының 700 жылдығын атап өту үшін жазылды.