Кіріспе

1986 жылы түсірілген американдық комедиялық қорқынышты фильм, режиссері Стив Майнер.

«Үй» – 1985 жылы Стив Майнер режиссерлік еткен, Этан Уайли сценарий жазған, ал Фред Деккердің түпнұсқа әңгімесі негізінде түсірілген американдық комедиялық қорқынышты фильм. Шон С. Каннингэм продюсерлік еткен бұл фильм «Үй» фильмдер сериясының бірінші бөлімі. Басты рөлдерде Уильям Катт, Джордж Вендт, Ричард Молл және Кей Ленц ойнаған. Сюжетте қайтыс болған тәтесінің үйінде тұратын, көп ұзамай үйдің құрбаны болатын, өміріне қиындықтар келген жазушының тағдыры баяндалады. Фильм бүкіл әлем бойынша 22,1 миллион доллар жинады және одан кейін үш жалғасы шықты.

Сюжет

Автор Роджер Кобб – мұңайған адам: ол әйелінен ажырасып, жалғыз ұлы Джиммидің із-түзсіз жоғалып кеткеніне күйінеді, ал тәтесі өзі-өзіне қол жұмсап, дарға асылады. Бәрінен үстіне, баспагер одан тағы бір кітап жазуды талап етеді. Жанкүйерлері мен баспагерінің наразылығына қарамастан, Роджер қорқынышты оқиға жазудың орнына, Вьетнам соғысындағы өміріне негізделген роман жазуды жоспарлайды. Осылайша ол онда басынан өткен қорқынышты оқиғалардан арылуды көздейді. Тәтесінің жерленгенінен кейін, Роджер үйді сатудың орнына, заңгердің кеңесі бойынша, онда тұрып жазуға шешім қабылдайды. Үйге көшкеннен кейін Роджерде қатты әсерлі, түсініксіз түстер пайда болады, соның ішінде Вьетнамда қаза тапқан серігі Биг Бен туралы ойлар да мазалайды. Сонымен қатар, үйден таңғажайып құбылыстар шығып, оны ояу күйінде де қорқытады. Роджерде Джиммидің жоғалып кеткені туралы естеліктер ояна бастайды, ол бассейінде бірдеңе оны тартып жатқанын көреді. Тәтесі өлімі алдында үйдің өзі оны алып кеткенін айтқан еді. Ол өзінің қорқынышын көршісі Харольд Гортонға жеткізуге тырысады, бірақ Харольд Роджердің ақылынан айырылғанын ойлайды. Бір түні, қайтыс болған тәтесінің жатын бөлмесінен келген дауысты тексеру үшін барғанда, Роджер шкафтың ішіндегі деформацияланған монстрдың шабуылына ұшырайды. Көп ұзамай, тағы да шабуылдар болады: бақша құралдары өздігінен қозғалып оған шабуыл жасайды, әйелі пайда болып, оған шабуыл жасау үшін қорқынышты қарт әйелге айналады (ол оны өлтіргенін ойлайды), ал гоблин тәрізді жаратылыстар Роджердің қарсылығына қарамастан, көрші баласын ұрлауға тырысады. Харольд осы құбылыстарды өз көзімен көргеннен кейін, қорқып қашып кетеді. Автор ванна бөлмесіндегі дәрі-дәрмек шкафы арқылы зұлым қараңғы өлшемге кіретін жолды табады және қараңғылыққа тартылып, жоғалған ұлы Джиммиді табады. Роджер Джиммимен бірге қашып құтылуға асығады, бірақ көп ұзамай, одан кек алуды қалайтын өлмеген Биг Бенмен кездеседі; Бен тұтқынға алынып, өлер алдында қиналып, Роджердің оны жау қолға түсірмес бұрын өлтірмегеніне ашуланып, кінәлайды. Роджер енді қорқыныштан сескенбей, Бенге қарсы тұрып, оны гранатамен жояды, содан кейін ұлымен бірге өртеніп жатқан үйден қашып шығады. Соңында, ол үйге соңғы рет қарап, өмірін қайтадан бақылауға алып, әйелі мен баласымен қайта қосылады.

Өндіріс

Хаус фильмінің түсірілімі 1985 жылдың 22 сәуірінде басталды. Алғашқы екі аптада түсірілім 1887 жылы салынған және Калифорния штатының Монровия қаласындағы Мелроуз даңғылында орналасқан, Виктория стиліндегі Миллс Вью деп аталатын үйдің сыртқы көріністерін түсірумен айналысты. Сол кезде ғимаратқа Лос-Анджелестегі өрт сөндірушілер, Браян және Джон Уэйд ағайындылар ие болған. Өндіріс дизайнері Грег Фонсека және бес адамнан тұратын топ төрт аптадай уақыт Виктория стиліндегі үйді өзгертуге жұмсады, оның ішінде үйдің сыртын қайта бояу, алдыңғы ауланы тас тіреулермен бекітілген темір қоршаумен қоршау және шатырға көбікті мұнараларды орнату кірді. Үйдің артқы жағындағы ағаш қаптамасы кірпішпен жабылды, сондай-ақ гүлдер отырғызылып, құрғап бара жатқан газон қайта себілді. Ол кезде аулада тротуар болған жоқ, сондықтан бетонға ұқсату үшін сұр түске боялған фанерадан жасалған жасанды тротуар, алдыңғы кірер есікке тікелей бағытталған етіп қосылды. Бұл тротуар аяқталған фильмде маңызды рөл атқарды. Түсірілім аяқталғаннан кейін, сол жерге нақты бетон тротуар орнатылды, ол фильмдегі зұлым күшті бейнеледі. Монстрларды жасау үшін резеңке костюм киген актерлер мен тоқтату анимациясы (stop motion) қолданылды.

Шығару

1985 жылы 6 желтоқсанда «House» фильмі АҚШ-та аймақтық шектеулі кинопрокатқа шықты. 1986 жылы 28 ақпанда прокат 1,440 кинотеатрға дейін кеңейтілді және алғашқы кең таралған апта соңында 5,9 миллион доллар жинады, бірақ «Прекрасное в розовом» фильмінен кейін екінші орынға шықты. Прокат аяқталған кезде «House» бүкіл әлем бойынша 22,1 миллион доллар жинады, оның 19,4 миллионы Солтүстік Америка кассасынан түсті. «Нью-Йорк Таймс» газетінің журналисі Джанет Маслин былай деп жазды: «Фильмнің қорқытуы аса күшті емес, бірақ ол әдемі, жарқын және күткеннен де жақсы актерлық ойын көрсетеді». «Variety» журналы: «Бұл ақымақтықтың көп бөлігі әжуалықпен ойналса да, көрермендер Коббтың кейіпкеріне сценарийдің кездейсоқ көзқарасын қабылдауы күмәнді». «Starburst» журналының Райан Поллард Blu-ray шығарған кезде: «Фильм ретінде «House» әлі де жылы, кейде еңкейтіп жібергісідей, отбасылық қорқыныш фильмі болып табылады», - деп жазды. «White Dwarf» журналының Алекс Стюарт фильмнің жақсы идеясы бар екенін айтса да, ол «тағы бір ескі, жасық үй туралы әңгімеге ысырап болды» деді, ал оның мистикалық қорқынышы соғыстың нағыз өмірдегі ауыртпалығымен салыстыруға келмейді. 1987 жылы Ричард Молл мен Кей Ленц екеуі де «Сатурн» сыйлығына ұсынылды. Режиссер Стив Майнер фильмдегі жұмысы үшін сыншылар сыйлығын жеңіп алды және Халықаралық фантастикалық фильмдер сыйлығына ұсынылды.

Саундтрек

House фильмінің саундтрегі 1987 жылы винилдік пластинка, кассета және CD форматтарында жарық көрді. Саундтректің ұзақтығы шамамен 51 минут 14 секундты құрайды, және ол House және House II: The Second Story фильмдерінде пайда болған 25 әннен тұрады.

Жалғасы

Хаус фильмдер сериясын сәтті іске қосты: 1987 жылы "Хаус II: Екінші оқиға", 1989 жылы "Хаус III: Қорқыныш шоуы" және 1992 жылы "Хаус IV: Иеліктен алу". Әр фильм сыншылар мен көрермендер тарапынан ара-жібір бағаланды, сондай-ақ қаржылық табысы да әртүрлі болды.