Ханс Фредерик Гуде: Норвегияның ландшафт суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Норвегиялық суретші (1825–1903)

Ханс Фредрик Гуде (13 наурыз 1825 – 17 тамыз 1903) – норвегиялық романтик суретшісі. Йохан Кристиан Дальмен бірге Норвегияның ең көрнекті пейзаж суретшілерінің бірі саналады. Норвегия ұлттық романтизмінің тірегі деп аталады. Дюссельдорф мектебімен байланысты. Гуденің өнер жолы күрт өзгерістерге толы болған жоқ, керісінше, өнер әлеміндегі бағыттарға жайлап ден қойған, тұрақты даму болды. Гуденің ерте туындылары – идеалды, күнге толы норвегиялық пейзаждар, олар елдің романтикалық, бірақ реалистік бейнесін көрсетеді. 1860 жылдар шамасында Гуде теңіз пейзаждарын және басқа да жағажай суреттерін салуды бастады. Гуде бастапқыда адам денесін салуда қиындыққа тап болды, сондықтан Адольф Тидеманмен бірлесіп жұмыс істеді, өзі пейзажды салып, Тидеманға адамдарды салуға мүмкіндік берді. Кейін Гуде Карлсруэде адамдарды салумен айналысты, содан бері суреттерін олармен толтыра бастады. Гуде бастапқыда студияда майлы бояумен сурет салды, ал туындылары алдын ала жасаған эскиздеріне негізделген. Бірақ, суретші ретінде қалыптасқаннан кейін, ол ашық ауада сурет салуға көшті және шәкірттеріне де осының артықшылықтарын үйретті. Гуде өмірінің соңында акварель және гуашьпен де жұмыс істеді, өнерін жаңарту үшін, бірақ бұл туындылары майлы бояумен салынған суреттерідей танымал болмаса да, әріптес суретшілер оларды жоғары бағалады. Гуде 45 жыл өнер профессоры болып қызмет етті, норвегиялық өнердің дамуына зор үлес қосты, үш буын норвегиялық суретшілерге ұстаздық етті. Жастар Гуденің сабақ алатын жеріне – Дюссельдорф өнер академиясына, кейін Карлсруэ өнер мектебіне ағылып келді. Гуде 1880–1901 жылдары Берлин өнер академиясында профессор болды, бірақ бұл кезде Берлиннің беделі Парижбен салыстырғанда төмендегендіктен, Берлин академиясына норвегиялықтар аз келді. Өмірі бойы Гуде көптеген медальдар жеңіп алды, көптеген өнер академияларының құрметті мүшесі болды және Святого Олафа орденінің үлкен кресімен марапатталды. Ол суретші Нильс Гуде және акварельші, иллюстратор Агнес Шарлотта Гуденің әкесі болды. Оның қызы Сигрид неміс мүсіншісі Отто Лессингке үйленді.

Hans Fredrik Gude (March 13, 1825August 17, 1903) was a Norwegian romanticist painter and is considered along with Johan Christian Dahl to be one of Norway's foremost landscape painters. He has been called a mainstay of Norwegian National Romanticism. He is associated with the Düsseldorf school of painting. Gude's artistic career was not one marked with drastic change and revolution, but was instead a steady progression that slowly reacted to general trends in the artistic world. Gude's early works are of idyllic, sun drenched Norwegian landscapes which present a romantic, yet still realistic view of his country. Around 1860 Gude began painting seascapes and other coastal subjects. Gude had difficulty with figure drawing initially and so collaborated with Adolph Tidemand in some of his painting, drawing the landscape himself and allowing Tidemand to paint the figures. Later Gude would work specifically on his figures while at Karlsruhe, and so began populating his paintings with them. Gude initially painted primarily with oils in a studio, basing his works on studies he had done earlier in the field. However, as Gude matured as a painter he began to paint en plein air and espoused the merits of doing so to his students. Gude would paint with watercolors later in life as well as gouache in an effort to keep his art constantly fresh and evolving, and although these were never as well received by the public as his oil paintings, his fellow artists greatly admired them. Gude spent forty five years as an art professor and so he played an important role in the development of Norwegian art by acting as a mentor to three generations of Norwegian artists. Young Norwegian artists flocked to wherever Gude was teaching, first at the Academy of Art in Düsseldorf and later at the School of Art in Karlsruhe. Gude also served as a professor at the Berlin Academy of Art from 1880 to 1901, although he attracted few Norwegians to the Berlin Academy because by this time Berlin had been surpassed in prestige in the eyes of young Norwegian artists by Paris. Over the course of his lifetime Gude won numerous medals, was inducted as an honorary member into many art academies, and was awarded the Grand Cross of the Order of St. Olav. He was the father of painter Nils Gude and watercolorist and illustrator Agnes Charlotte Guide. His daughter Sigrid married German sculptor Otto Lessing.

Ерте өмір

Гюде 1825 жылы Кристианияда судья Ове Гюде мен Мари Элизабет Брандттың ұлы болып дүниеге келді. Гюде өнер жолын Йоханнес Флинтоудан жеке сабақ алып бастады, ал 1838 жылы Кристианиядағы Корольдік сурет салу мектебінде Флинтоудың кешкі сабақтарына қатысты. 1841 жылдың күзінде Йохан Себастьян Велхавен жас Гюдені өнер саласындағы білімін жетілдіру үшін Дюссельдорфқа жіберуді ұсынды.

Дюссельдорфтағы өнер академиясы

Дюссельдорф қаласындағы Өнер академиясында Гюде Иоганн Вильгельм Ширмермен – пейзаж суретінің профессоры – танысты. Ширмер оған суретші болу арманынан бас тартып, уақыт өткізбей, әдеттегі оқуына қайта оралуға кеңес берді. Гюде академияға қабылданбады, бірақ Андреас Ашенбахтың назарын өзіне аударды, ол оған жеке сабақтар берді.

Студент кезімде

Гуд 1842 жылдың күзінде академияға қабылданды және Ширмердің пейзаж салу класына қосылды, онда ол тез жетістіктерге жетті. Академиядағы пейзаж суретшілігінің класы сол кезде жаңа болды, ол 1839 жылы ұзақ жылдар бойы қалыптасқан тұлға суретшілігі класына қарсы құрылды. Ол кезде тұлға суретшілігі пейзаж суретшілігінен беделді жанр саналды, себебі адам денесін суреттеу арқылы ғана нағыз сұлулықты көрсетуге болады деп ойланды. Гуд, он екі студенттің көпшілігі сияқты, бірінші семестрінде "жақсы" баға алды және "талантты" деп сипатталды. 1843–1844 оқу жылындағы есептемесінде ол "өте талантты" деп сипатталған жалғыз студент болды, ал төртінші жылғы есебінде ол "Норвегия пейзаждарын шыншылдықпен және ерекше стильде суреттейді" деп жазылған. Гуд студент кезінде академияда ландшафтта екі бағыт дамыды: романтикалық және классикалық. Романтиктер табиғаттың қорқынышты және күшті жақтарын бейнелеу үшін қараңғы ормандар, биік шыңдар және ағын сулармен жабайы, қол тигізбеген кеңістіктерді суреттеді. Олар жарық пен көлеңкенің күшті контрастымен бай, қаныққан түстерді қолданды. Классицистерге ерлік немесе мифтік өткеннің ландшафттарын қайта жарату қызығырақ болды және оларды көбінесе діни немесе тарихи оқиғалардың ортасына орналастырды. Классицистер композицияларында сызықтар мен айқындыққа назар аударды. Гуд Дюссельдорфқа келгеннен кейін алғашқы ұстазы Аченбах арқылы романтикалық дәстүрмен танысты, ал Ширмермен сабақтар мен кейіннен оған оқытушы болып жұмыс істеу арқылы классицистік дәстүрмен танысты. 1827 жылы Ширмер мен Карл Фридрих Лессинг Ширмердің үйінде жылына бірнеше рет кездесетін Пейзаж композициясы қоғамын құрды, онда Ширмер пейзаж суреттерінің композициясы бойынша кеңес беретін. Он бес жылдан кейін Гуд өз сыныптастарының басқа студенттерімен бірге қоғамның жиналыстарына қатыса бастады, бірақ реализмнің жоғары деңгейіне жеткен сайын Гуд Ширмердің жиналыстарда ұсынған композициялық идеяларымен келіспейтінін айқын көрсетуге көшті, атап айтқанда: Дюссельдорфта Гуд Карл Фридрих Лессингпен танысты, ол бастапқыда жабық болса да, Гудтың досы және әріптесі болды. Олардың қарым-қатынасы соншалықты жақын болды, Гудтың үлкен қызы ақырында Лессингтің ұлдарының біріне тұрмысқа шықты. Екі суретшінің стильдері әртүрлі болды, Лессинг драмалық, тарихи туындыларды суреттесе, Гуд ешқашан тарихи оқиғаларды өз суреттеріне енгізбеді. Гуд 1844 жылға дейін академияда студент-оқытушы болып жұмыс істеді, содан кейін Христианияға көшіп кетті. 1850 жылдың 25 шілдесінде Гуд Христианияда (қазіргі Осло) генерал Эрик Анкердің қызы Бетси Шарлотта Джулиана Анкерге (1830–1912) үйленді.

Gude was finally accepted into the academy in the autumn of 1842 and joined Schirmer's landscape painting class where he made quick progress. The landscape painting class at the academy was new at the time, having been founded in 1839 as a counterpart to the more long standing figure painting class. At the time figure painting was considered a more prestigious genre than landscape painting as it was thought only through painting the human body could true beauty be expressed. Gude, along with most of the class of twelve, received a grade of "good" his first semester and was described as "talented". On his report card for the 1843–44 school year he was the only student to be described as "very talented", and the report for his fourth year said that he "paints Norwegian scenery in a truthful and distinctive manner". While Gude was a student, two different trends in landscaping were developing at the academy: a romantic trend and a classical trend. The romanticists depicted wild, untamed wildernesses with dark forests, soaring peaks, and rushing water to capture the terrifying and overpowering aspects of nature. They used rich, saturated colors with strong contrast of light and shadow. The classicists were more interested in recreating landscapes from the heroic or mythical past and often set them in the midst of religious or historical events. The classicists focused on lines and clarity in their compositions. It was through Achenbach – Gude's first teacher upon arriving in Düsseldorf – that he was exposed to the romanticist tradition, while it was through his classes with and later time teaching for Schirmer that he was exposed to the classicist traditions. In 1827 Schirmer and Carl Friedrich Lessing founded a Society for Landscape Composition that would meet a few times each year at Schirmer's home where Schirmer would offer advice on the composition of landscape paintings. Fifteen years later Gude began attending the meetings of the society with other students from his class, but as he progressed to greater levels of realism Gude began to make it clear that he did not agree with the ideas of composition Schirmer put forward during the meetings, saying specifically:

In Düsseldorf Gude met Carl Friedrich Lessing who, while initially aloof, became Gude's friend and colleague. Their relationship was such a close one that Gude's eldest daughter eventually married one of Lessing's sons. The two artists differed in style though, with Lessing painting dramatic, historical works while Gude never once introduced historical events into his own paintings. Gude served as a student teacher at the academy until 1844, before leaving to live in Christiania. On July 25, 1850, Gude married Betsy Charlotte Juliane Anker (1830–1912), the daughter of General Erik Anker, in Christiania (today called Oslo).

Профессорлық қызмет

1854 жылы Гюде академияда пейзаж суретінің профессоры болып тағайындалды, бұрынғы ұстазы Ширмерді алмастырды. Гюде тағайындалған кезде жиырма тоғыз жаста болған, бұл оны академияның ең жас профессоры етті. Оның тағайындалуы ішінара саяси себептерге байланысты болды, Рейнланд пен Пруссия мүдделерінің арасындағы қақтығыста Гюде норвегиялық тегіне байланысты бейтарап кандидат ретінде қарастырылды. Гюдені академияның қазіргі директоры Вильгельм фон Шадоу ұсынды, бірақ Андреас Аченбах, Освальд Аченбах және Лессинг лайықты жалақы болмағандықтан қызметтен бас тартқаннан кейін ғана. Өзінің лауазымы мен еңбекақысына қатысты Гюде былай деп жазды:

Қызмет еткен кезеңі бойында Гюде қалыпты сабақтарынан өзге жеке оқушылары да болды. Профессор Гюде алты сағат сабақ берді, екі сағат кеңседе жұмыс істеді, жалаңаш сурет салу сабағын басқа профессорлармен кезектесіп қадағалады және ұйымдық жиналыстарға қатысты. 1857 жылы Гюде отставкаға кетті, себебі ресми түрде отбасылық жағдайлар мен денсаулығының нашарлауын көрсетті, бірақ естеліктерінде екі оқушысының қарсылығы мен жалақорлығын айтты. Пейзаж суреті профессоры академиядағы ең төменгі жалақы деңгейінде болды, және 1855 жылы басқалар жалақыны көтерген кезде Гюде жалақыны көтеруден бас тартқан аз профессорлардың бірі болды. Кейбір деректер Гюде өнерде тоқырап қалмас үшін академияны тастағысы келгенін көрсетеді. Гюде отставкаға кеткеннен кейін академия тарапынан жақсы қарым-қатынас көрді, және Дюссельдорфтан толық бес жылдан кейін ғана шыға алды. Академия профессорлары оқытулары оларды табыстырақ істерге кедерілді деп шағымданса да, Гюде Дюссельдорфтағы қазіргі Хофгартенде орналасқан қарапайым үйді сатып алуға жеткілікті туындыларын сата алды.

Норвегиялық немесе неміс өнері

XIX ғасырдың ортасына қарай Дюссельдорфтағы академия норвегиялық суретшілерді даярлау орталығына айналды, бірақ Норвегияда осы өнердің шынымен норвегиялық екендігіне қатысты пікірталас туды, себебі ол Норвегияда тумаған және оны Германияда білім алған суретшілер жасаған еді. Бұл пікірталас Норвегияда суретшілер мектебі ашу туралы ұсыныстардан басталды, сондықтан норвегиялық академияны қолдаушылар суретшілер шетелге кетсе, норвегиялық құндылықтарды сіңіру мүмкін емес екенін дәлелдеуге тиіс болды. Жорген Моға жазған хатында Гудэ Дюссельдорфта өзін дамытуға мүмкіндік бар екенін, тіпті егер ол норвегиялық емес, неміс суретшісі ретінде танылса да, бұған ұялмаса екенін жазды. Академиядағы норвегиялық суретшілерді қорғай отырып, Гудэ олар неміс суретшілерін ғана еліктемегенін айтады:

Гудэ академиядағы норвегиялық суретшілердің өз тарихынан қашып кетуі мүмкін емес екеніне және Норвегия олардың өнеріне, қаласа да, қаламаса да әсер ететініне сенді. Осы мәселеде ол былай деп жазды:

Дегенмен, фон Шадоу Гудтың өнерінің неміс екенін айтып, Ширмердің орнына Гудты ұсынуын қорғауға тырысты. Ол Гудэ туралы: «Оның білімі толығымен неміс, стилі ерекше биік» деп жазды.

Уэльс

Гудтың көптеген әріптестері Дюссельдорф академиясын тастап, басқа өнер институттарына өтті, бірақ Гуд табиғатпен тікелей байланыс орнатуды жөн көрді. 1850 жылдары оның туындылары Фрэнсис Эгертонның, 1-ші Эллесмер графының және Лансдаун маркизінің галереяларында қабылданғаннан кейін Гуд британдық өнер нарығында танымал болды. Стив – Гудтың бұрынғы шәкірті және ағылшын өнер сатушысы – Англияда табысқа жете алатынын ұсынғанда, Гуд дереу келісті. 1862 жылдың күзінде Гуд Конвиге жақын орналасқан Лледр аңғарына аттанды. Әдемі пейзаждарымен танымал Уэльсте британдық пленэр суретшілерінің қауымдастығы бар еді. Суретшілердің шағын топтары ауылда бір-бірін шабыттандыру, өз тақырыбына жақындау және қаладан қашу үшін тұруы жиі кездесетін құбылыс болса да, Гуд осындай өмір салтын таңдаған алғашқы норвегиялық суретшілердің бірі болды. Гуд Лледр өзеніне қарап тұрған үйді жалға алды, онда сол кездегі суретшілер арасында танымал болған ежелгі рим көпірінің бірін суреттеді. Гуд британдық және уэльстік пейзаж суретшілері континенттік суретшілерді сыйламай, олардан өзгеше стильде сурет салғанын айтады. Гуд және басқа континенттік суретшілер табиғатқа шығып, студиялық жұмыстар үшін эскиздер жасаса, британдық және уэльстік суретшілер өз суреттерін далада, алдындағы нысандарымен бірге салған. Гуд 1863 және 1864 жылдары Лондондағы Корольдік академияның көктемгі көрмелерінде өнер туындыларын көрсету арқылы жергілікті суретшілер арасындағы беделін арттыруға тырысты, бірақ екеуі де Гудтың өзі "пайдалы, бірақ ащы дәрі" деп сипаттаған сәтсіздікке ұшырады. Осы қиындықтарға қарамастан – сапар Гудтың қаржылық жағдайына, сатылмаған картиналарға байланысты қосымша қысым жасады – Гуд бұл сапарды өзінің өнері үшін өте пайдалы деп санады және күйеу інісі Теодор Кьерулфқа былай деп жазды:

Уэльсте Гудқа Адольф Тидеманд пен Фредерик Коллетт келіп, үшеуі бірге Каернарвон және Холихедке саяхат жасады, сол саяхат барысында Гуд алғашқы нағыз Атлантикалық дауылды көрді.

Баден өнер мектебі

1863 жылдың желтоқсанында Гудке Карлсруэдегі Баден өнер мектебінде профессорлық қызмет ұсынылып, ол оны қабылдады. Осылайша ол Ширмердің орнын қайта басады және Уэльстен кетті. Гуд бұл қызметке орналасуға тартынды, себебі ол бұл жұмыстың дұшпанға қызмет етумен байланысты екенін сезінді, бірақ Норвегияда өнер мектебі болмағандықтан өзін асырау мүмкіндігі болмады. Ол Кьерулфке өзінің ойларын жазып, былай деді:

Гудке Лессинг ұсынған ұсыныс арқасында профессорлық қызмет ұсынылған деп күдіктенуде. Гуд Карлсруэдегі лауазымды қабылдаған кезде норвегиялық суретшілердің ағыны Дюссельдорф академиясынан Карлсруэге бағытталды. Бұл 1860 және 1870 жылдардағы көптеген норвегиялық суретшілерді тәрбиеледі, олардың ішінде Фредерик Коллетт, Йохан Мартин Нильсен, Китти Л. Киелланд, Николай Ульфстен, Эйлиф Петерсен, Маркус Гронвольд, Отто Синдинг, Кристиан Крог және Фриц Тауло болды. Карлсруэде Гуд көрген пейзаждарын адал түрде бейнелеуді жалғастырды және осы стильді шәкірттеріне де үйретті, оларды Chiemsee көліне алып барып, көлді ашық ауада салуға үйретті. Осы сапарларда Гуд пен оның шәкірттері Эдуард Шлейх ескісімен және Мюнхеннен келген оның студенттерімен жиі кездесті. Гуд айтқандай, олар көріністің көңіл-күйін ғана жазып алуға тырысып, күн сәулесінде сурет салудың артықшылықтарына күмәнданды. Карлсруэде Гуд судағы жарықтың қалай шағылысатынына ерекше қызығушылық танытты, сонымен қатар адам денесін зерттеуді де кеңейтті. Гуд көбінесе адамдарды өздері үшін суреттемесе де, суреттерінде анатомиялық тұрғыдан әлдебір кемшіліктері болғанымен, сенімді тұлғаларды бейнелеуді бастады. Гуд Карлсруэде Fra Chiemsee картинасын жазды. Венада көрсетілген бұл картина тым құлшыныспен қабылданды, оны Kunsthistorisches Hofmuseum сатып алды, Гудке көптеген медальдар сыйлады және Венаның Көркемсурет академиясының мүшесі етіп сайлады. Карлсруэдегі мектепті Гудпен жақсы қарым-қатынаста болған Баденнің ұлы герцогы құрған. Осы себепті Гуд Дюссельдорф академиясына қарағанда жақсы жалақы алды, кең және жалға берілмейтін жатақханасы болды, сондай-ақ жазғы демалысқа шығуға мүмкіндік берді, бұл оған болашақ суреттер үшін зерттеулер жасауға көмектесті. Гуд 1866-1868 жылдары және 1869-1870 жылдары Карлсруэде директор болып қызмет етті, онда ол шәкірттердің жеке дағдыларын дамытуға бағытталған бірнеше білім беру принциптерін енгізді. Бірақ Гудтың Карлсруэдегі директорлық қызметі оның әдістеріне қарсылықсыз болған жоқ, және ол осы қарсылықты 1874 жылы жақсы жағдай іздеу үшін Берлиннің Көркемсурет академиясына бару себебі ретінде келтірді. Гудтың Берлинге сапарынан кейін оның Ұлы герцогпен қарым-қатынасы шиеленісіп кетті, себебі Ұлы герцог Гудке жасаған жеңілдіктер тым көп болды деп ойлады, сондықтан Гуд риза болуы керек және басқа жерде профессорлық лауазым іздемеуі керек еді. Гуд Берлиннің Көркемсурет академиясына алғашқы сапарынан кейін тағы алты жыл Карлсруэде қалды, бірақ 1880 жылы ол Берлинде қызмет ету үшін Карлсруэ мектебінен зейнеткерлікке шығуға шешім қабылдады.

It is suspected that Gude was offered the professorship due to a recommendation from Lessing. When Gude accepted the position at Karlsruhe the flow of Norwegian painters to the Düsseldorf Academy redirected to Karlsruhe, which would produce many of the Norwegian painters of the 1860s and 1870s, among them Frederik Collett, Johan Martin Nielssen, Kitty L. Kielland, Nicolai Ulfsten, Eilif Peterssen, Marcus Grønvold, Otto Sinding, Christian Krohg and Frits Thaulow. In Karlsruhe Gude continued to faithfully reproduce the landscapes he saw, a style that he passed on to his students by taking them to Chiemsee to paint the lake en plein air. While on these trips Gude and his pupils often encountered Eduard Schleich the Elder with his own students from Munich who were, as Gude described, only out to capture the mood of the scene and were skeptical of the advantages of painting in the sunshine. Gude also took special interest in how light reflected in water while in Karlsruhe, as well as expanding his study of the human figure. Although Gude rarely portrayed humans for their own sake, he began populating his paintings with convincing, if sometimes anatomically incorrect, individuals. Gude's painted Fra Chiemsee while at Karlsruhe. The painting which was shown in Vienna was so enthusiastically received that it was purchased by the Kunsthistorisches Hofmuseum for display, won Gude a number of medals, and earned him membership in the Academy of Fine Arts Vienna. The school in Karlsruhe was founded by the Grand Duke of Baden whom Gude had good relations with. Because of this fact Gude received better pay than at the Düsseldorf Academy, had spacious and rent free accommodations and was given generous periods of leave which allowed him to travel in the summer to perform studies for future paintings. Gude served as the director of Karlsruhe from 1866 to 1868 and again from 1869 to 1870, where he introduced several of his own educational principles designed to develop pupil's individual talent. But Gude's reign as director at Karlsruhe was not without resistance to his methods, and it is this opposition that he cites as his reason for visiting the Berlin Academy of Art that as early as 1874 in search of better conditions. Because of Gude's visits to Berlin, his relation with the Grand Duke became strained as the Grand Duke felt that the concessions he had made to Gude were so great that Gude should be grateful and not look for a professorships elsewhere. Gude remained at Karlsruhe for six more years after his first visits to the Berlin Academy of Art, but in 1880 he decided to retire from the Karlsruhe school to take up a position in Berlin.

Берлин өнер академиясы

1880 жылы Гюде Берлиндегі Өнер академиясының пейзаж суреті бойынша шебер студиясын басқаруға қабылданды. Бұл лауазым оған академияның Сенатында орын берді. Сенаттың міндеті «мемлекеттің барлық көркемдік мүдделерін» қорғау еді және мүшелік Гюденің еңбегіне ресми мойындаудың ең жоғары дәрежесі саналды. 1895 жылы Кристиания өнер қоғамы Гюденің картиналарын, майлы этюдтерін, акварельдерін, эскиздерін және офорттарын қамтитын жан-жақты ретроспективасын ұйымдастырды. Көрмеде не көрсету керектігі туралы сұраққа Гюде: «Мүмкін, этюдтер мен суреттерге орын табуы мүмкін; менің ойымша, олар қызығушылық тудырады. Олар сондай-ақ (өкінішке орай) көркемдік құндылығы жоғары» деп жауап берді. Көрмеге дейін Гюде этюдтерге негізделген үлкен композициялар салудың бұрынғы стилін тастап, майдан басқа техникаларда жұмыс істеді. Берлинде Гюде өнерінің «жаңалығын» сақтау үшін гуашь пен акварельді жиі қолдана бастады. Гюде акварельдерін жиі көрмесе де, олар Гарриет Бэкер сияқты келешек суретшілердің құрметіне ие болды:

Гюде әр жазда Балтық теңізінің жағасында бірнеше апта өткізіп, Ахлбек пен Рюгеннің көптеген суреттеріне материал жинады. Гюде бұл суреттерін бұрынғы туындыларына қарағанда көбірек адамдармен толтырса да, оның басты назары көріністі, әсіресе пейзажды дәл бейнелеуге бағытталған. Ғасыр аяқталар тұсында беделді өнер академиялары, өзге стильдерге ұмтылған суретшілер тобының «бөліну» қозғалысына тап болды. Гюде өзінің досы Антон фон Вернерді қолдап, академияларды қорғады және тіпті «символизм» деп аталатын қозғалысты сынады. Өмірінің соңына жақындағанда Гюде өнер әлеміндегі өзгерістерге ілесе алмаса, көңілі толады. 1902 жылы Кристианияда өткен көңіл көншітпейтін көрмеден кейін Гюде Йохан Мартин Нильсенге былай деп жазды:

1880 жылы Гюдеде бес-сегіз оқушы болды, бірақ 1890 жылға қарай бұл сан екі-үшке дейін азайды. Бұл оқушылардың азаюының бір себебі Берлин академиясына қызығушылықтың төмендеуі болды, деп түсіндірді Гюдеге Нарке герцогі, принц Евгений, ол көптеген басқа жас суретшілер сияқты француз өнерін неміс өнерінен гөрі артық көредінін жазды. Гюде 1901 жылы Берлин академиясынан зейнеткерлікке шықты. Ол екі жылдан кейін, 1903 жылы Берлинде қайтыс болды.