Кіріспе

Джордж Гершвиннің симфониялық тондық поэмасы.

Кубалық увертюра – американдық композитор Джордж Гершвиннің оркестрге арналған симфониялық увертюрасы немесе тондық поэмасы. Алғашында «Румба» деп аталған (кубалық румба музыкалық жанрының атымен аталған), ол Гершвиннің 1932 жылдың ақпанында Кубаның Гавана қаласында өткізген екі апталық демалысының нәтижесі болды. Гершвин бұл шығарманы 1932 жылдың шілде және тамыз айларында жазды. Увертюрада Кариб аймағының ырғақтары мен кубалық жергілікті соқпалы аспаптар басым, сонымен қатар аспаптық түстер мен техниканың кең спектрі бар. Бұл куба музыкасы мен биінің әсерін көрсететін, күрделілігімен және өзгешелігімен ерекше, бай және қызықты туынды. Оның басты тақырыбы Игнасио Пинейроның сол кездегі танымал «Échale Salsita» әнінен шабыттанды. Шығарманың тақырыптары мен фразаларында дәстүрлі халық әні «Ла Палома» да кездеседі. Увертюра үш бөлімді формада жазылған.

Премьера

Румба деген атпен жазылған шығарманың премьерасы 1932 жылғы 16 тамызда Нью-Йорктегі қазір бұзылған Левисон стадионында Альберт Коутс жетекшілік еткен Нью-Йорк филармониясының Гершвин бағдарламасы аясында өтті. Концерт үлкен сәттілікке ие болды. Гершвиннің өзі жазғандай:

Менің ойымша, бұл ең қызықты кеш болды. 17 845 адам кіру үшін ақы төледі, ал жабық қақпалардың сыртында шамамен 5 мың адам күшпен ішке өтуге тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Шығарма сыншылар тарапынан жылы қабылданып, үш айдан кейін Метрополитен опера театрында Гершвин жүргізген қайырымдастық концертте «Кубалық овертюра» деп қайта аталды. Композитор атап көрсеткендей, жаңа атау «музыканың мінезі мен мақсатын дұрыс түсінуге мүмкіндік берді».

Нәрселеу

Овертура үш флейтаға (үшіншісі пикколоны екі есе қосады), екі гобойге, ағылшын гобойына, екі B-flat кларнетке, бас кларнетке, екі фаготке, контрафаготқа, төрт француз мүйізіне, үш B-flat трубаға, үш тромбонға, тубаға, тимпаниге, соққы аспаптарына және скрипкалар тобына арналған. Партитурадағы композитордың жазбасында Латын Америкасының соққы аспаптары – бонго, клавес, қабақ және маракастар «дирижердің тұғырының алдына» суреттермен бірге орналастырылуы керек делінген. Гершвиннің өлімінен кейін оның партитурасын басқарған Ф. Кэмпбелл Уотсон партитураны сәл өзгертті. Бұл кейбір аудиожазбаларда кездесетін ритмді фортепианоның болуын түсіндіруі мүмкін.

Сақталу жағдайы

2013 жылдың 22 қыркүйегінде толық оркестрлік партитураның музыкатанулық сындық басылымы жарыққа шығатыны мәлімделді. Гершвин отбасы Конгресс кітапханасы және Мичиган университетімен бірлесіп, Гершвиннің нағыз ниетін көрсететін ноталарды халыққа қолжетімді етуде.