Кіріспе

Оңтүстік Австралияда 1997 жылдың 11 қазанында штаттық сайлаулар өтті. Оңтүстік Австралия Мемлекеттік жиналысының барлық 47 мандаты сайлауға қойылды. Оңтүстік Австралия премьер-министрі Джон Олсен басқаратын Австралия Либералдық партиясы, оппозиция жетекшісі Майк Ранн басқаратын Австралия Еңбек партиясын жеңіп, SA Ұлттық партиясы және тәуелсіз депутаттармен коалиция құрып, азшылық үкімет құрды.

Өмірбаян

1993 жылы либералдардың жеңісімен 11 жылдық Лейбористік үкімет аяқталды. Лейбористік партия, енді Майк Ранн басқарып, Ассамблея палатасында бар болғаны 11 орынға ие болды. Либералдар 36 орынға ие болды, ал Ассамблея палатасында тәуелсіз немесе ұсақ партия өкілдері болмады. Олар бұрын 37 орынға ие болған, бірақ 1994 жылғы Торренс сайлауында біреуін жоғалтты. Дегенмен, либералдардың ішкі тартыстар күшейіп, қиын жағдайға түсіп отырды. 1996 жылы партиялық төңкеріс кезінде өнеркәсіп министрі және фракциялық қарсыласы Джон Олсен премьер-министр Дина Браунды қызметтен шеттетуге қол жеткізді. Олсен сайлау күні 10 айдан астам уақыт премьер-министр болып қызмет еткен еді.

Орындықтар иелерін ауыстырады

Орын 1997 жылға дейін, 1997 жылдан кейін ауысты. Партия мүшесі, маржа, мүше, партия, Чаффи, Либерал, Кент, Эндрю 6.3 8.9 1.0 Карлене Мейвальд, Ұлттық, SA, Елдер, Либерал, Дэвид Вейд 3.5 6.1 2.6 Патрик Конлон, Еңбек, Флорей, Либерал, Сэм Басс 11.0 12.3 1.3 Фрэнсис Бедфорд, Еңбек, Гордон, Либерал, Гарольд Эллисон 21.5 N/A 0.1 Рори МакЭвен, Тәуелсіз, Хансон, Либерал, Стюарт Леггет 1.9 7.5 5.6 Степ Ки, Еңбек, Каурна, Либерал, Лорейн Розенберг 2.4 8.2 5.8 Джон Хилл, Еңбек, Ли, Либерал, Джо Росси 1.0 8.1 7.1 Майкл Райт, Еңбек, МакКиллоп, Либерал, Дейл Бейкер 29.4 N/A 7.9 Митч Уильямс, Тәуелсіз, Митчелл, Либерал, Колин Коделл 9.4 10.3 0.9 Крис Ханна, Еңбек, Норвуд, Либерал, Джон Камминс 7.4 8.2 0.8 Вини Чиккарелло, Еңбек, Пик, Либерал, Хейни Беккер 5.0 12.0 7.0 Том Кутсантонис, Еңбек, Рейнелл, Либерал, Джули Грейг 2.5 6.2 3.7 Гей Томпсон, Еңбек, Райт, Либерал, Скотт Ашенден 3.3 6.4 3.1 Дженнифер Ранкин, Еңбек.

*Курсивпен* жазылған мүшелер өз орындарына қайта түсуге қатыспады. Сонымен қатар, Еңбек партиясы 1994 жылғы сайлауда либералдылардан алған Торренс орынды сақтады. Еңбек партиясы Раннды премьер-министр ету үшін 13 орынға ие болу керек еді, бұл сайлау алдында еңсерілмейтін деп есептелген тапшылық. Алайда, байқаушылардың көпшілігін таңғалдырғандай, Олсен Брауннан мұра еткен басымдықты жоғалтты. Еңбек партиясы ерекше жақсы нәтиже көрсетті, төрт жыл бұрын ауыр жеңілістен кейін жоғалтқандарының көп бөлігін қайта алды. Шын мәнінде, сайлау түнінде көптеген либералды бақылаушылар лейбористердің үкіметке қайта оралу үшін қажетті серпіліс жасады деп қорқып отырды. Ақырында, лейбористер 10 орын алды, жеңіс үш орынға жетті. Либералдылар 13 орыннан айырылды: 10 - лейбористерге, 1 - ұлттық партияға, 2 - консервативті тәуелсіздерге. Еңбек партиясы 9,4 пайыздық екі партиялық рекордымен жеңіске жетті, бұл бұрынғы либералдықтардың 8,9 пайыздық рекордымен салыстырғанда соңғы сайлауда. Олсен азшылық үкіметінің басшылығында қызметте қалу үшін Ұлттықлер мен тәуелсіздердің қолдауына жүгінуге мәжбүр болды. Либералдар 1999 жылы Митч Уильямс Либералдық партияға қайта қосылғанда көпшілікті қысқа уақытқа қайта алды, бірақ 2000 жылы Питер Льюисті партиядан шығарып тастаған кезде оны қайта жоғалтты, ал Боб Сак 2000 жылы Либералдық партиядан кетті. Алайда олар 2002 жылғы сайлауға дейін Ұлттық партия мен тәуелсіздердің қолдауымен билік етуді жалғастырды.

Мұра

1997 жылғы нәтиже Лейбористер партиясын 2002 жылғы келесі сайлауда үкімет құруға мүмкіндік беретін жағдайға жеткізді. Джон Олсен басшылыққа талас және сайлаудың нәтижесіз аяқталуына байланысты ішкі алаңдаушылыққа қалды, ал оның қарсыласы Майк Ранн сайлауда жеңілгеніне қарамастан, науқанда «жеңіске» жеткені сезілді. 2007 жылдың 6 ақпанында Майк Ранн парламентте Либералдық партияның бірқатар өкілдері сайлау науқаны алдында және оның кезінде оған ақпарат бергенін мәлімдеді. Ранннің 6 ақпан 2007 жылғы Хансардтан алынған келесі цитаты:

«Сіз маған сұрақ қойдыңыз, мен сізге 55 минуттық жауап беремін, себебі бір күні осы жерге келгенімді есіңізде сақтайсыз, менің ойымша, 880 беттік кабинет және басқа да құжаттар болды. Мен телефон қоңырауы алғанымды есімде сақтаймын, маған ақ көлік емес, таксимен белгілі бір кафеге баруды, содан соң қала шетіндегі көшелерде зигзаг тәрізді жүруді айтты, онда маған кабинет құжаттары тапсырылатын еді. Осыдан олардың кабинеттік ынтымағы мен құпиялылығына нүкте қойылды! Телефон арқылы кеше не болғанын айтып, кезекте тұрдық. 1997 жылғы сайлау науқаны кезінде де осылай болды. Адамдар: «Бұл кісі (сол кездегі оппозиция жетекшісі) Джон Олсеннің ертең не істейтінін қалайша біледі?» деп ойлады. Себебі маған телефон соғып, хабарласып отырды! Сондықтан, маған кабинеттік ынтымақтың жайлы айтпаңыз, әйтпесе мен осында келіп, есімдерді атауды бастаймын, бұл палатаның екінші жағында дау-дамайдың жаңа буынын қозғайды. Әйтеуір, кабинет 2006 жылдың 20 желтоқсанында министр Ломакс Смит ұсынған мәлімдемені мақұлдады және оны кабинеттегі ұсынысқа қарсы екенін жариялауға рұқсат берді. Ол мұны біз келіскендіктен жасады. Мен таңғы сағат 6-да және түнгі 00:00-де телефон қоңырауларын алғанда, кабинет құжаттарын алу үшін қала шетінде зигзаг тәрізді жүргенде Джон Олсеннің не ойлағанын білмеймін. Біздің көзқарасымыз басқа. Біз оған келістік. Бұл – кабинеттік шешім болды. Сондықтан, маған тағы сұрақтар қойыңыз, себебі оппозицияның сол кездегі беделсіз жетекшісіне ақпарат ағып кетуіне екі топ қатысты, мен олардың есімдерін атауға дайынмын».