Кіріспе

Австралиялық саясаткер Майкл Рафаэль О'Халлоран (12 сәуір 1893 – 22 қыркүйек 1960) 1924 жылы 14 тамызда Мэри Франсис Роумен үйлену арқылы салмақты қадам жасады. Олардың балалары болмады, бірақ Мэри О'Халлоранның сайлау округіндегі кеңсе меңгерушісі және саяси өмірінің соңына дейін кеңесшісі болды. 1927 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін О'Халлоран 1928 жылғы федералды сайлауда Сенатқа сайланғанға дейін Еңбек партиясының ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді. 1932 жылдан бастап 1934 жылғы федералды сайлауда жеңілгенге дейін Сенаттағы оппозиция жетекшісінің орынбасары қызметін атқарды. 1937 жылғы федералды сайлауда Сенатқа қайта кіруге тырысқандары сәтсіз аяқталғаннан кейін, О'Халлоран 1938 жылғы сайлауда Порт Пиридің солтүстігінде орналасқан Фром округінің депутаты ретінде штаттық парламентке оралды. Ол 11 жыл бойы АЛП жетекшісі болған кезде, Сэр Томас Плейфорд IV басқаратын Либералдық және Ауылдық Лигаға қатарынан төрт сайлауда жеңіліске ұшырады. АЛП осы сайлаулардың әрқайсысында бірінші дауысқа ие болды және тіпті 1953 жылғы сайлауда екі партия арасындағы дауысқа қатысты көпшілік дауысқа ие болды. Алайда, «Плеймандер» деп аталатын өте тең емес сайлау жүйесіне байланысты билікке жол таба алмады. Аделаида (кейбір ерекшеліктерден басқа) АЛП-ның бекінісі болғанмен, «Плеймандер» кезінде Аделаидадағы бір округке екі ауылдық округ сәйкес келді. 1953 жылғы сайлау осы кезде «Плеймандер» қаншалықты бұрмаланғанын көрсетті. Еңбек партиясы екі партия арасындағы дауыстың 53 пайызын, ал ЛКЛ 47 пайызын жеңіп алды. Әділ сайлау жүйесінде бұл О'Халлоранды тұрақты көпшілікпен премьер-министр етіп тағайындауға жеткілікті болар еді. Алайда, ауылдық округтерге басымдық берілгендіктен, ЛКЛ 21 орынды жеңіп алды, ал Еңбек партиясы 14 орынды жеңіп алды, бұл ЛКЛ-ға жеке өзі үкімет құруға жеткілікті болды. Дегенмен, О'Халлоранның партия жетекшілігі осы кезеңде сынға түспеді. О'Халлоран АЛП-дағы ықпалын Х.В. Эватты федералды АЛП жетекшісі етіп тағайындауға пайдаланды. Өзінің католиктігіне қарамастан, ол католиктер басымдығы бар Демократиялық Еңбек партиясына қосылу туралы ұсыныстарға қарсы тұрды, Оңтүстік Австралиядағы АЛП филиалы Виктория мен Квинслендте болған жарылыстардан сақталды. О'Халлоранның Плейфордпен өте жақсы қарым-қатынасы болды, бұл бүгінгі қарсыластық саяси ахуылда мүмкін емес нәрсе. Философиялық айырмашылықтар (Плейфорд либералды консерватор болса, О'Халлоран кәсіби одақ социалисі болды) екі адамның достығына кедергі жасамады. Олар Плейфордтың Оңтүстік Австралияның болашақ жоспарларын талқылау үшін әр апта сайын бірге тамақтанатын. Плейфорд оған жауап ретінде О'Халлоранның штатты басқарудағы маңызды рөліне тұрақты түрде және көпшілік алдында назар аударды, ал О'Халлоран бір кезде Плейфордты «Оңтүстік Австралияның ең жақсы еңбек премьері» деп сипаттады. Осы тұрақты қарым-қатынасқа екі адамның да себептері болды. Плейфордтың көптеген идеялары сол кездегі стандарттар бойынша социалистік болды (мысалы, мемлекеттік электр энергиясын өндіру жөніндегі кеңестерді дамыту) және сол себепті консервативті әріптестеріне қарсы болды. ЛКЛ Плейфордтың өкілеттігі кезінде 23 орыннан артық орынға ие болмағандықтан, ол осы саясаттың көп бөлігін өз партиясының оң жақ қанатынан өткізу үшін Еңбек партиясының қолдауына мұқтаж болды. О'Халлоран, бұл арада, «Плеймандер» күшінде болғандықтан, Еңбек партиясының өз күшімен билікке ие болу мүмкіндігі аз екенін түсінді. Сондықтан Плейфордпен достық қарым-қатынасты сақтау АЛП-ға қолайлы заңнаманың қабылдануын қамтамасыз етудің ең дұрыс жолы болды. Бұл серіктестік О'Халлоранды бұқаралық ақпарат құралдарында Плейфордтың ыңғайлы серігі ретінде көрсетті, дегенмен көптеген адамдар оны Плейфордтан жақсы сөйлеуші деп ойлады. 1950 жылдардың көп бөлігінде жұртшылық Оңтүстік Австралияның экономикалық табысының кілті Плейфордтың премьер ретінде және О'Халлоранның оппозиция жетекшісі ретіндегі қалыптасқан жағдайы деп сенді. Алайда, О'Халлоранды бұл аса алаңдатпаған болар. Шын мәнінде, ол оппозиция жетекшісі болып қалуға көңіл бөлген сияқты еді; ол бірде танысына: «Мен премьер болғым келмейді, тіпті бола алсам да. Том Плейфорд менің сайлаушыларыма мен оның орнында болғанда жасай алатын нәрседен гөрі көп нәрсе жасай алады» деді. Шындығында, 1959 жылғы сайлаудан кейін О'Халлоранның тағы бір сайлауда жеңілгеніне көңілі түскен мультфильм жарық көрді, ол О'Халлоранға қатты ұнады, ол оны қоршап, өзінің Парламент үйіндегі кеңсесіне іліп қойды. О'Халлоран премьер-министр болудан үміт үзген болса да, Еңбек партиясы оның оппозиция жетекшісі қызметі кезінде ЛКЛ-ның көпшілігін азайтуға қол жеткізді. О'Халлоран жетекшілікке келген кезде он орындық тапшылық болса, оның қайтыс болған кезде ол төрт орындық тапшылыққа дейін азайды. О'Халлоранның Плейфордпен де-факто альянсы оған жеке пайда әкелді. Мысалы, О'Халлоран көп жылдар бойы Пападан аудиенция алуға ұмтылып келді, бірақ тек мемлекет басшылары ғана мұндай аудиенция ала алатынын естіді. Ол бұл фактіні Плейфордқа қайғылы түрде айтқанда, соңғысы (баптист ретінде Папамен кездесуге қызығушылық танытпаған) Елизавета II-нің тағына отыруына қатысу үшін Еуропада болғанда Пий XII-ні қабылдауға уағдаласты. Плейфорд О'Халлоран мен әйелін Ватиканға алып барды. О'Халлоранның вискиге құмарлығы штаттық саясатта жақсы белгілі болды. Ол парламенттік сессиялар кезінде жиі шамадан тыс ішіп, Плейфорд оны ұятқа қалдырмау үшін ерте жабылуға жиі шақыратын. Сонымен қатар, Дон Данстан 1953 жылғы сайлау кампаниясы кезінде О'Халлоранның мас күйде қоғамдық жиынға келгенін және оның құлауына жол бермес үшін тыныш түрде алып кетуге тура келгенін еске алды. Бұл кемшіліктеріне қарамастан, О'Халлоран барлығына ұнады. Данстан саясатқа кіргенге дейін Еңбек партиясының ең тиімді шешені болған О'Халлоран «демократиялық, денелі, бірақ мейірімді адам, ұйықтап жатқандай мейірімділік сезімін білдіретін, түтін тартатын және ирландиялық акцентпен сөйлейтін» еді.

Өлім

О'Халлоран Аделаидада өкшелік эмболиядан кенеттен қайтыс болғанда әлі де оппозиция жетекшісі еді. О'Халлоранның қазасы туралы хабарды естігенде, әдетте сабырлы Плейфорд көпшілік алдында жылады. Премьер-министр О'Халлоранның мемлекеттік жерлеу рәсімінде (Оңтүстік Австралия тарихында оппозиция жетекшісінің алғашқы мемлекеттік жерлеу рәсімі) табын ұстаушылардың бірі болды. Сол кездегі сөзінде Плейфорд О'Халлоранды әрқашан шындықты айтқан адал адам ретінде жоғары бағалағанын айтты.