Раймонд Стил Холл: Австралия саяхатшысының өмірбаяны

Кіріспе

Австралиялық саясаткер Раймонд Стил Холл (30 қараша 1928 жылы туған) – Оңтүстік Австралияның 36-шы премьер-министрі (1968–1970 жылдар) болған бұрынғы австралиялық саясаткер. Ол сондай-ақ 1974 жылдан 1977 жылға дейін Оңтүстік Австралия штатынан сенатор, ал 1981 жылдан 1996 жылға дейін Бутби округінің федералды депутаты ретінде федералды парламентте қызмет етті. Холл 1959 жылдан 1974 жылға дейін штаттық парламентарий болды, 1966 жылдан 1972 жылға дейін Либералды және Елдік Лигасының (ЛЕЛ) төрағасы, ал 1968 жылдан 1970 жылға дейін премьер-министр болды. Ол сайлау реформасын енгізіп, ЛЕЛ-ге басымдық берген Playmander жүйесін жойды, бұл оның партиясының 1970 жылғы Оңтүстік Австралия штатының сайлауында жеңіліске ұшырауына себеп болды. 1972 жылы ол Либералды қозғалысын (ЛҚ) құрды және 1973 жылы ЛҚ ЛЕЛ-ден бөлінген кезде ЛЕЛ-ден кетті. 1974 жылғы Австралияның федералды сайлауында ЛҚ-ның сенатқа кандидат болу үшін ол 1974 жылы штаттық парламентарийліктен бас тартты. Холл 1974 және 1975 жылғы сайлауларда ЛҚ үшін сенатқа өтті. 1976 жылы ЛҚ таратылғаннан кейін ол Либералды партияға қайта қосылды (Оңтүстік Австралияда осылай аталады) және 1977 жылғы федералды сайлауда Хокер округіне қатысу үшін сенаттан кетті, бірақ сәтті болмады. 1981 жылы ол Бутби округіндегі толықтыру сайлауда жеңіске жетті және 1996 жылы зейнетке шыққанға дейін Бутбидің либералды депутаты болып қалды.

Ерте өмір

Холл 1928 жылғы 30 қарашада Оңтүстік Австралиядағы Балаклава қаласында Флоренс (Фишер есімді) және Сидни Холлдың ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Оуэндегі бастауыш мектепке қатысты, содан кейін Балаклава орта мектебін бітірді. Мектепті бітіргеннен кейін Оуэндегі отбасылық шаруашылықта жұмыс істеді, ол қой және бидай шаруашылығы еді.

Мемлекеттік саясат

Холл 1959 жылғы сайлауда Балаклавадағы Гугер округі үшін Либералдық және Оңтүстік партиясының (LCL) мүшесі ретінде Оңтүстік Австралияның Әуежай палатасына сайланды. Өзінің тәуелсіздігімен және пікірлерінің қатыстылығымен тез танылған Холл, сэр Томас Плейфорд 1966 жылдың шілдесінде зейнеткерлікке шыққаннан кейін LCL парламенттік сатыларымен көтеріліп, партия басшылығын иеленді. Бұрын 26 жыл премьер-министр болған Плейфорд Холлды өзінің ізбасары ретінде қолдады. Холл Плейфордтан прогрессивті болғанымен, екеуі де Аделаиданың ауылдық элитасының немесе құрылтайшыларының мүшелері емес, шағын фермерлер болды. Плейфорд LCL-ге кеңейтілген тартымдылық үшін жаңа бейне және жаңа басшылық қажет екенін түсінді. Холл 1968 жылғы сайлауға LCL-ді бастап апарудан бұрын екі жыл бойы оппозиция басшысы болды. Жасы және сұлу келбетімен ерекшеленген ол сондай-ақ Австралия штатының бірінші премьер-министрі болды. Шындығында, 1968 жылғы сайлау, Холл мен оның Лейбористік партиясынан қарсыласы Дон Данстан арасындағы күрес, Демократиялық Еңбек партиясымен «эстрада жұлдыздарының» шайқасы деп сипатталды. Сайлау нәтижесінде парламентте теңдік орнады, екі партия да 19 орыннан иеленді. LCL-ге жақын тәуелсіз саясаткер Том Стотт LCL-ді қолдайтынын мәлімдеді. 17 сәуірде Данстан мен Лейбористік партия заң шығарушы органда жеңіліске ұшырады, ал Холл сол күні премьер-министр болып ант берді. Холл бірден сайлау реформасы мәселесін шешуге кірісті. «Плеймендер» деп аталатын тең емес сайлау шекаралары соңғы 40 жылда LCL-ге үлкен артықшылық берді. 1932 жылдан бастап Әуежай палатасында Аделаида аймағынан 13 және ауылдық аймақтардан 26 депутат болды. Алайда, 1960 жылдары Аделаида штатының халқының үштен екі бөлігін құраса да, Аделаидадағы бір дауыс елдегі дауыстың жартысына тең болды. Холл LCL 43,8% бірінші басымдық дауысын алса, Лейбористік партия 52% дауыс жинағанына қарамастан, үкіметке жеңіске жетуіне мүмкіндік алғанына ұялғандықтан, бұл жағдайды ұят деп санады. Ол сондай-ақ бұл мәселеге байланысты қоғамдық пікірдің және наразылықтың күшеюіне алаңдады. Бұл оны сайлау жүйесінің әділ болуы принципіне одан да берік сендірді. Холл сайлау реформасы туралы заң жобасын ұсынды, ол Әуежай палатасын 47 орынға дейін кеңейтті, оның ішінде Аделаида аймағынан 28 орын бар. Бұл Данстан мен Лейбористік партия талап еткендей, «бір дауыс – бір құндылық» принципіне толыққанды жетпеді, өйткені ауылдық аймақтар әлі де артық өкілдік етілді. Жоғарыда айтылғандай, Аделаида штатының халқының үштен екі бөлігін құрады. Дегенмен, бұл бұрынғы жүйеге қарағанда әлдеқайда әділ болды. Холл бұл реформа Лейбористік партияның мүмкіндіктерін арттыратынын білгендіктен жасады. Тіпті LCL-нің Плейфорд басшылығымен ең танымал болған кезінде де Лейбористік партия Аделаидада басымдық танытты, LCL тек «шығыс жарты айда» және Холдфаст шығанағы маңында бірнеше орынды жеңіп алды. Аделаида енді заң шығарушы органның көпшілігін сайлағаннан кейін, Холл сайлау реформасын қолдады, өйткені ол келесі сайлауда премьер-министрлік лауазымын Данстанға беруге рұқсат бергенін білді. Сайлаудағы теңсіздіктерге байланысты қоғамдық наразылық қандай болмасын, Холлдың Әуежай палатасын теңестіру жүйесін реформалауға батылдықпен заң енгізуі бағалауға лайық. Бұл Австралия саясатының тарихында саяси реформаны бастаған, бірақ өз партиясын қиын жағдайға түсіретін саясаткерлердің сирек кездесетін мысалы болып табылады. Сайлау реформасынан басқа, Холл әлеуметтік көмек, аборигендердің мәселелері және абортты реттеу салаларында да жақсартулар жасады. Холл 1968 жылы Оңтүстік Австралияда фторлы су таратуды бастады. Холл 1970 жылы екі ай бойы өзінің Қаржы министрі болып қызмет етті. Бірақ Холл мен Стотт бөгеттің орналасуы туралы мәселеде келіспеді. Стотт бөгетті өз сайлау округінде салуды қалады, ал Холл оны басқа жерде салудың тиімдірек екенін ойлады. Сайлаушылардың наразылығы Стоттты Холл үкіметіне қарсы дауыс беруге мәжбүр етті, бұл 1970 жылдың маусым айында сайлау өткізуге себеп болды. Күткендей, Лейбористік партия билікті қайтадан иеленді, LCL-дің 20 орынына 27 орын алды. «Плеймендер» қаншалықты бұрмаланғанын көрсету үшін Лейбористік партия тек 0,1% дауыс жинағанына қарамастан жеңіске жетті. Холл екі жыл бойы оппозиция басшысы болды, содан кейін 1972 жылдың 15 наурызында LCL-ден кетіп, партия «идеалдарын жоғалтып, өмір сүру мақсатын ұмытты» деп мәлімдеді. Ол Либералдық қозғалысын құрды, бұл бастапқыда LCL-дің 200-ге жуық бұрынғы мүшелерін қамтитын прогрессивті либералдық партия болды. Холл және оның LM мүшелері Данстан үкіметіне ересектердің сайлау құқығын және Оңтүстік Австралияның Заңнамалық кеңесі сайлауында пропорционалды өкілдікті енгізуге көмектесті. 1973 жылғы штаттағы сайлаудан бұрын оның базасының көп бөлігі Йорк түбегіндегі Гойдер округіне ауыстырылғаннан кейін, Холл Либералдық қозғалысының кандидат ретінде осы округтен сайланды.

Hall was elected to the South Australian House of Assembly as the Liberal and Country League (LCL) member for Gouger, based on Balaklava, at the 1959 election. Quickly gaining a reputation for his independence and strength of his views, Hall rose through the LCL parliamentary ranks to assume party leadership following Sir Thomas Playford's retirement in July 1966. Playford, who had earlier served as premier for 26 years, endorsed Hall as his successor. Although Hall was considerably more progressive than Playford, the two men shared a background as small farmers, rather than members of the rural elite or the Adelaide establishment. Playford realised that the LCL needed a new image and new leader to broaden its appeal. Hall served as Leader of the Opposition for two years before leading the LCL into the 1968 election. Considered young and handsome, he was also the first Australian state premier to sport sideburns. Indeed, the 1968 election, fought between Hall and his Labor opponent Don Dunstan, was described by the Democratic Labor Party as the battle of "the matinee idols". The election resulted in a hung parliament, with Labor and the LCL winning 19 seats each. LCL leaning independent Tom Stott announced his support for the LCL. Dunstan and Labor were defeated in the legislature on 17 April, and Hall was sworn in as premier later that day. Hall immediately set out to deal with the issue of electoral reform. Deliberately inequitable electoral boundaries, called the Playmander, had greatly advantaged the LCL over the past 40 years. Since 1932, the House of Assembly had 39 members—13 from the Adelaide area and 26 from country areas. However, by the 1960s, even though Adelaide accounted for two thirds of the state's population, a vote in Adelaide was effectively worth only half a country vote. Hall was highly embarrassed that the LCL had been in a position to win government despite winning 43.8% of the first preference vote compared to Labor's 52%. He was also concerned by the level of publicity and growing public protest about the issue. This made him all the more committed to the principle of a fairer electoral system. Hall sponsored an electoral reform bill which expanded the House of Assembly to 47 seats, including 28 in the Adelaide area. It fell short of "one vote one value," as Dunstan and Labor had demanded, since rural areas were still overrepresented. As mentioned above, Adelaide now contained two thirds of the state's population. Nevertheless, it was a much fairer system than its predecessor. Hall undertook this knowing that it would considerably strengthen Labor's hand. Even at the height of the LCL's popularity under Playford, Labor had dominated Adelaide, with the LCL only able to win a few seats in the "eastern crescent" and around Holdfast Bay. With Adelaide now electing a majority of the legislature, conventional wisdom held that Hall pushed for electoral reform knowing that he was effectively handing the premiership to Dunstan at the next election. Whatever the public outcry over the electoral inequalities, Hall's political bravery in introducing legislation to reform the House of Assembly to a more equitable system of representation should not be underestimated. It ranks as one of the few instances in Australian political history when a politician initiated a reform knowing full well that it would put his own party at a disadvantage. In addition to electoral reform, Hall also introduced improvements in social welfare, aboriginal affairs and abortion regulation. Hall also began the distribution of fluoridated water in South Australia in 1968. Hall served as his own Treasurer for two months in 1970. Hall and Stott soon fell out over the location of a dam. Stott wanted the dam built in his electorate while Hall thought it more use to locate it elsewhere. Constituent anger forced Stott to vote against the Hall government, forcing an election for June 1970. As expected, Labor regained power, taking 27 seats to the LCL's 20. As a measure of how distorted the Playmander had been, Labor won easily despite picking up a swing of only 0.1 percent. Hall remained Leader of the Opposition for two years before resigning from the LCL on 15 March 1972, claiming that the party had 'lost its idealism [and] forgotten its purpose for existence'. He founded the Liberal Movement, a progressive liberal party that initially included about 200 former LCL members. Hall and his fellow LM members helped the Dunstan Government introduce adult suffrage and proportional representation for Legislative Council of South Australia elections. After much of his base was transferred to the Yorke Peninsula based seat of Goyder before the 1973 state election, Hall ran as the Liberal Movement candidate there and won.