Кіріспе

Жапония мен Орталық Азия елдерінің саяси бастамасы

"Орталық Азия плюс Жапония" диалогы – Жапония мен Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан Орталық Азия елдері арасындағы саяси бастама. Оның мақсаты – "ынтымақтастықтың жаңа аясын құру арқылы Жапония мен Орталық Азия арасындағы қарым-қатынастарды жаңа деңгейге көтеру". Жапон Сыртқы істер министрлігінің мәліметінше, бұл диалог аймақтық ынтымақтастықты дамытуға арналған платформа ретінде де қызмет етеді. Түрікменстан бейтараптық саясатын ұстана отырып, тек бақылаушы ретінде қатысады.

Бастапқы декларация

Диалог 2004 жылғы 28 тамызда Астана қаласында, Қазақстанда, қатысушы төрт Орталық Азия мемлекеттерінің және Жапонияның сыртқы істер министрлерінің кездесуінде ресми түрде жарияланды. Тараптар төрт сала бойынша өз көзқарастарын баяндаған бірлескен мәлімдеме жасады: негізгі принциптер мен құндылықтар, Жапонияның Орталық Азиямен қарым-қатынасын кеңейту, Орталық Азия аймағындағы өңірлік ынтымақтастық және халықаралық аренадағы ынтымақтастық. Мәлімдемеде диалогтың басты мақсаттары да белгіленді:

Кейінгі кездесулер

2005 жылғы 4 наурызда бес ел Өзбекстанның Ташкент қаласында қайтадан кездесті, онда «қатысушылар «Орталық Азия плюс Жапония» диалогының маңыздылығын қайта растады» және «Диалогтың аясында нақты ынтымақтастықты дамытуға» келісті. 2006 жылғы 5 маусымда Токиода кездесу өтті. Онда бес ел болашақта сыртқы істер министрлерінің кезекті кездесулерін өткізуге келісім берді. Сондай-ақ, Жапонияның Орталық Азиямен байланыстағы жаңалықтары мен аймақтық ынтымақтастыққа кедеріл келтіретін мәселелер талқыланды, Жапония көптеген салалардағы қолдауын жалғастыруға уәде берді. Ауғанстанның сыртқы істер министрі кездесуге «құрметті қонақ» ретінде қатысты. Екі аймақ арасындағы зияткерлік алмасуды кеңейту мақсатында Токиода екі «Интеллектуалдық диалог» өтті. 4-ші кездесу 2012 жылғы 10 қарашада Токиода өтті. Іс-шараға Қырғызстанның Сыртқы істер министрі Ерлан Әбділдаев, Жапонияның Сыртқы істер министрі Коичиро Гемба, Қазақстанның Сыртқы істер министрі Идрисов, Тәжікстанның Сыртқы істер министрі Хамрохон Зарифи, Түрікменстанның Сыртқы істер министрі Рашид Мередов, Өзбекстан Сыртқы істер министрінің орынбасары Владимир Норов қатысты. Осы кездесу барысында Жапония Үкіметі аймақтық ынтымақтастықты жеңілдететін жобаларға 700 миллион АҚШ долларын бөлуге уәде берді.