Азия даму банкі

Кіріспе

Аймақтық даму банкі

Азия даму банкі (АДБ) – 1966 жылдың 19 желтоқсанында құрылған аймақтық даму банкі. Оның бас кеңсесі 6 АДБ даңғылы, Мандалуйонг, Метро Манила 1550, Филиппинде орналасқан. Банк Азиядағы әлеуметтік және экономикалық дамуды ілгерілету үшін бүкіл әлемде 31 өкілдік кеңсесін де ұстап тұрады. Банк БҰҰ-ның Азия және Тынық мұхиты экономикалық және әлеуметтік комиссиясының (UNESCAP, бұрын Азия және Тынық мұхиты экономикалық комиссиясы немесе ECAFE) мүшелерін, сондай-ақ аймақтық емес дамыған елдерді қабылдайды. АДБ құрылғанда 31 мүшеден тұрған, қазір 68 мүшесі бар. АДБ Дүниежүзілік банк үлгісінде құрылған және оған ұқсас салмақты дауыс беру жүйесіне ие, онда дауыстар мүшелердің капитал үлесіне пропорционалды түрде бөлінеді. АДБ өз операцияларының, бюджетінің және басқа да материалдарының шолуын жұртшылыққа ұсыну үшін жылдық есеп жариялайды. АДБ Жапония стипендиялық бағдарламасы (АДБ ЖСБ) аймақтың 10 еліндегі академиялық мекемелерге жыл сайын шамамен 300 студентті қабылдайды. Оқу бағдарламаларын аяқтағаннан кейін, стипендия алғандар өз елдерінің экономикалық және әлеуметтік дамуына үлес қосады деп күтіледі. АДБ Біріккен Ұлттар Ұйымының ресми бақылаушысы мәртебесіне ие. 2020 жылдың 31 желтоқсанына қарай Жапония мен АҚШ-тың үлесі теңдей 15,571% құрады. Қытайдың үлесі 6,429%, Үндістанның 6,317%, ал Австралияның 5,773% шамасында.

Ұйым

Банктің саясатты қалыптастырудағы ең жоғары органы – әрбір мүше мемлекеттен бір өкілден тұратын Басқарушылар кеңесі. Басқарушылар кеңесі өз кезегінде директорлар кеңесінің он екі мүшесін және олардың орынбасарларын сайлайды. Он екі мүшелердің сегізі аймақтық (Азия-Тынық мұхит аймағы) мүшелерден, ал қалғандары аймақтық емес мүшелерден тағайындалады. Басқарушылар кеңесі банк президентін де сайлайды, ол директорлар кеңесінің төрағасы болып табылады және АДБ-ны басқарады. Президенттің қызмет мерзімі бес жылды құрайды және ол қайта сайлануға құқылы. Дәстүр бойынша, және Жапония банктың ең ірі акционерлерінің бірі болғандықтан, президент әрқашан жапондық азамат болып келеді. Қазіргі президент – Масацугу Асакава. Ол 2020 жылдың 17 қаңтарында Такехико Накаодан қызметті қабылдады, ал ол 2013 жылы Харухико Куродадан кейін тағайындалған болатын. Банктің бас кеңсесі Филиппиннің Мандалуйон қаласындағы 6 ADB Avenue мекенжайында орналасқан, сондай-ақ Азия мен Тынық мұхит аймағында 42 өңірлік кеңсесі және Вашингтон, Франкфурт, Токио және Сиднейде өкілдік кеңселер бар. Банкте 68 мүшесінің 60-ынан, яғни шамамен 3000 адам жұмыс істейді.

1960 жылдар

1956 жылы Жапонияның қаржы министрі Хисато Ичимада АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы Джон Фостер Даллеске Оңтүстік-Шығыс Азиядағы даму жобаларын аймақ үшін жаңа қаржы институтымен қолдау көрсетуге болатынын ұсынды. Бір жыл өткен соң, Жапонияның премьер-министрі Нобусуке Киши Жапонияның, негізінен Жапония мен басқа өнеркәсіптік елдерден қаржы жинап, аймақтық даму қорын құруға ниеттенгенін мәлімдеді. Бірақ АҚШ бұл жоспарға ынтақтамады және идея тоқтатылды. Толық мәліметтерді "Азия мен Тынық мұхитының болашағын қаржыландыру: Азия даму банкінің 50 жылдығы", 2017 жылғы шілдеде қараңыз. Бұл идея 1962 жылдың соңында қайта көтерілді, Токиодағы зерттеу институтының экономисі Каору Охаши Токиодағы жеке қаржы кеңесшісі Такеши Ватанабеге барып, Азия аймағы үшін даму банкін құру үшін зерттеу тобын құруды ұсынды. Топ 1963 жылы тұрақты түрде жиналып, жаңа институтты құрудың әртүрлі сценарийлерін қарастырды және Ватанабенің Дүниежүзілік банктегі тәжірибесіне сүйенді. Алайда, бұл идея Дүниежүзілік банк тарапынан да жылы қабылданбады, соның салдарынан зерттеу тобының көңілі қалды. Параллельдік түрде, 1963 жылы Азия және Тынық мұхиты экономикалық комиссиясы (ECAFE) ұйымдастырған сауда конференциясында жас тай экономисі Пол Сити Аmnuai бұл тұжырымдаманы ресми түрде ұсынды. (ESCAP, Біріккен Ұлттар Ұйымының 2007 жылғы наурыз айындағы басылымы, "Азияның алғашқы парламенті", 65-бет). Бастапқыда әрекетке араласу болғанымен, жаңа банк құруға қолдау тез өсті. Бұл идеяны зерттеу үшін сарапшылар тобы құрылды, және Жапонияны топқа қатысуға шақырды. Ватанабе ұсынылған кезде, ECAFE және Жапониядан келген жаңа банк құруды ұсынатын екі ағын бірікті. Бастапқыда АҚШ бұл идеяға қарсы болған жоқ, бірақ қаржылық қолдау көрсетуге дайын емес еді. Бірақ Азия үшін жаңа банк, АҚШ президенті Линдон Б. Джонсонның Оңтүстік Вьетнам үкіметіне күшейтілген әскери қолдау көрсетуінен кейін жоспарланған Азияға көмек көрсетудің кең ауқымды бағдарламасына сәйкес келеді деп ойылды. Бұл тұжырымдаманың маңызды ойыншысы болған Жапония АДБ кеңсесі Токиода орналасады деп үміттенеді. Алайда, Бангкок, Коломбо, Кабул, Куала-Лумпур, Манила, Пномпень, Сингапур және Тегеран сияқты тағы сегіз қала да қызығушылық танытты. Шешімді қабылдау үшін жаңа банктың 18 болашақ аймақтық мүшелері 1965 жылдың қараша-желтоқсан айларында Манила қаласында өткен министрлер конференциясында үш раунд дауыс беру жүргізді. 30 қарашадағы бірінші раундта Токио көпшілік дауысқа ие бола алмады, сондықтан келесі күні сағат түске дейін екінші дауыс беру өтті. Жапония көш бастағанымен, нәтиже әлі де белгісіз болды, сондықтан түстен кейін соңғы дауыс беру өтті. Үшінші дауыс беруде Токио Маниланың тоғыз дауысына қарсы сегіз дауыс жинады, бір дауыс күшін жойды. Осылайша, Манила жаңа даму банкінің орналасқан жері деп жарияланды; жапондықтар қатты таңырды және көңілі қалды. Ватанабе кейіннен АДБ тарихында былай деп жазды: "Мен өзім мұқият тәрбиелеген балама алыс елге алып кеткендей сезіндім". (Азия даму банкінің басылымы, "Жаңа Азияға қарай", 1977, 16-бет). 1966 жылы Манила қаласында жаңа банкты ашуға дайындық жұмыстары қарқынды жүргізілген кезде, күн тәртібіндегі маңызды мәселе президентті таңдау болды. Жапонияның премьер-министрі Айсаку Сато Ватанабеден кандидат болуын сұрады. Бастапқыда ол бас тартса да, басқа елдерден қысым көрсетілді және Ватанабе келісті. Басқа кандидаттар болмағандықтан, Ватанабе 1966 жылдың 24 қарашасында Азия даму банкінің құрылтай жиналысында оның бірінші президенті болып сайланды. 1972 жылдың соңына қарай Жапония қарапайым капитал ресурстарына 173,7 миллион доллар (жалпы соманың 22,6%) және арнайы қорларға 122,6 миллион доллар (жалпы соманың 59,6%) үлесін қосты. Қарама-қарсылығы, АҚШ арнайы қорға тек 1,25 миллион доллар ғана салды. Алғашқы несиелер негізінен Индонезия, Таиланд, Малайзия, Оңтүстік Корея және Филиппинге берілді; бұл елдер 1967 мен 1972 жылдар аралығында АДБ несиелерінің жалпы сомасының 78,48% құрады. Сонымен қатар, Жапония 1967 мен 1976 жылдар аралығында сатып алулардың 41,67% нақты пайдасын алды. Жапония өзінің арнайы қорларына жасаған үлесін өзінің басымдықтарына сәйкес келетін салалар мен аймақтарға, сондай-ақ өзінің тауарлары мен қызметтерін сатып алуға байланыстырды, бұл 1968 жылғы сәуір айында Ауыл шаруашылығы арнайы қорына 100 миллион доллар сыйға тартуында көрінді.

As early as 1956, Japan Finance Minister Hisato Ichimada had suggested to United States Secretary of State John Foster Dulles that development projects in Southeast Asia could be supported by a new financial institution for the region. A year later, Japanese Prime Minister Nobusuke Kishi announced that Japan intended to sponsor the establishment of a regional development fund with resources largely from Japan and other industrial countries. But the US did not warm to the plan and the concept was shelved. See full account in "Banking the Future of Asia and the Pacific: 50 Years of the Asian Development Bank", July 2017. The idea came up again late in 1962 when Kaoru Ohashi, an economist from a research institute in Tokyo, visited Takeshi Watanabe, then a private financial consultant in Tokyo, and proposed a study group to form a development bank for the Asian region. The group met regularly in 1963, examining various scenarios for setting up a new institution and drew on Watanabe's experiences with the World Bank. However, the idea received a cool reception from the World Bank itself and the study group became discouraged. In parallel, the concept was formally proposed at a trade conference organized by the Economic Commission for Asia and the Far East (ECAFE) in 1963 by a young Thai economist, Paul Sithi Amnuai. (ESCAP, United Nations Publication March 2007, "The first parliament of Asia" pp. 65). Despite an initial mixed reaction, support for the establishment of a new bank soon grew. An expert group was convened to study the idea, with Japan invited to contribute to the group. When Watanabe was recommended, the two streams proposing a new bank—from ECAFE and Japan—came together. Initially, the US was on the fence, not opposing the idea but not ready to commit financial support. But a new bank for Asia was soon seen to fit in with a broader program of assistance to Asia planned by United States President Lyndon B. Johnson in the wake of the escalating U. S. military support for the government of South Vietnam. As a key player in the concept, Japan hoped that the ADB offices would be in Tokyo. However, eight other cities had also expressed an interest: Bangkok, Colombo, Kabul, Kuala Lumpur, Manila, Phnom Penh, Singapore, and Tehran. To decide, the 18 prospective regional members of the new bank held three rounds of votes at a ministerial conference in Manila in November/December 1965. In the first round on 30 November, Tokyo failed to win a majority, so a second ballot was held the next day at noon. Although Japan was in the lead, it was still inconclusive, so a final vote was held after lunch. In the third poll, Tokyo gained eight votes to Manila's nine, with one abstention. Therefore, Manila was declared the host of the new development bank; the Japanese were mystified and deeply disappointed. Watanabe later wrote in his personal history of ADB: "I felt as if the child I had so carefully reared had been taken away to a distant country." (Asian Development Bank publication, "Towards a New Asia", 1977, p. 16)

As intensive work took place during 1966 to prepare for the opening of the new bank in Manila, high on the agenda was choice of president. Japanese Prime Minister Eisaku Satō asked Watanabe to be a candidate. Although he initially declined, pressure came from other countries and Watanabe agreed. In the absence of any other candidates, Watanabe was elected first President of the Asian Development Bank at its Inaugural Meeting on 24 November 1966. By the end of 1972, Japan had contributed $173.7 million (22.6% of the total) to the ordinary capital resources and $122.6 million (59.6% of the total) to the special funds. In contrast, the United States contributed only $1.25 million to the special fund. Early loans went largely to Indonesia, Thailand, Malaysia, South Korea and the Philippines; these countries accounted for 78.48% of the total ADB loans between 1967 and 1972. Moreover, Japan received tangible benefits, 41.67% of the total procurements between 1967 and 1976. Japan tied its special funds contributions to its preferred sectors and regions and procurements of its goods and services, as reflected in its $100 million donation for the Agricultural Special Fund in April 1968.

1970-1980 жылдар

1970 жылдары Азиядағы дамушы елдерге АДБ-ның көмегі білім беру және денсаулық сақтау салаларын қамтыды, содан кейін инфрақұрылым мен өнеркәсіпке дейін кеңейтілді. Онжылдықтың соңында Азия экономикаларының қарқынды өсуі экономикалық дамуды қолдау үшін жақсырақ инфрақұрылымға деген қажеттілікті күшейтті. АДБ жолдарды жақсартуға және электрмен қамтамасыз етуге баса назар аударды. Әлем алғашқы мұнай бағасының соққысын бастан өткенде, АДБ көмегінің басым бөлігін энергия жобаларына, әсіресе мүше елдердегі жергілікті энергия көздерін дамытуға жұмсады. 2009 жылы АДБ Басқарушылар кеңесі АДБ-ның капиталдық базасын 55 миллиард доллардан 165 миллиард долларға дейін үш есеге арттыруға келісті, бұл оған жаһандық экономикалық дағдарысқа тиімді жауап беруге қажетті ресурстарды ұсынды. 200% өсім – АДБ тарихындағы ең ірі өсім және 1994 жылдан бері алғашқы рет тіркелді.

Мақсат

АДБ өзін Азия мен Тынық мұхиты аймағындағы кедейлікті төмендетуге арналған, инклюзивті экономикалық өсім, экологиялық тұрақты өсім және аймақтық интеграция арқылы жұмыс істейтін әлеуметтік даму ұйымы деп анықтайды. Бұл инфрақұрылымға, денсаулық сақтау қызметтеріне, қаржы және мемлекеттік басқару жүйелеріне несиелер, гранттар және ақпарат алмасу түрінде инвестиция жасау арқылы іске асырылады. Бұл елдерге климаттың өзгеруіне дайындалуға немесе табиғи ресурстарын тиімді басқаруға көмектеседі, сондай-ақ басқа да салаларда қолдау көрсетеді.

Басты бағыттар

АДБ несиелерінің 80%-ы мемлекеттік секторға бес операциялық бағытта шоғырланған. Білім беру – Азия мен Тынық мұхиты аймағындағы дамушы елдердің көпшілігі соңғы үш онжылдықта бастауыш білім беруге қабылдау көрсеткіштерінің күрт өсуі үшін жоғары баға алды, бірақ экономикалық және әлеуметтік өсуге қауіп төндіретін елеулі қиындықтар әлі де бар. Қоршаған орта, климаттың өзгеруі және апаттар қаупін басқару – Экологиялық тұрақтылық Азия мен Тынық мұхиты аймағындағы экономикалық өсім мен кедейлікті азайтудың қажетті шарты. Қаржы секторын дамыту – Қаржы жүйесі – ел экономикасының өмірлік маңызы бар арнасы. Ол қоғамның барлық мүшелеріне ортақ береке әкеледі және ең кедей және осал адамдарға пайдасын тигізеді. Қаржы секторы мен капитал нарығын дамыту, оның ішінде микроқаржы, шағын және орта кәсіпкерлік және реттеу реформалары Азия мен Тынық мұхиты аймағындағы кедейлікті азайту үшін маңызды. Бұл 2002 жылдан бері Жеке сектор операциялары департаментінің (ЖСОД) басты басымдығы болып табылады. Қаржының ең белсенді салаларының бірі – ЖСОД-тің сауда қаржыландыруды қолдауы. ЖСОД жыл сайын Азияда және әлемнің басқа бөліктерінде миллиардтаған долларлық аккредитивтерді қаржыландырады. Инфрақұрылым, оның ішінде көлік және байланыс, энергетика, сумен жабдықтау және санитария, қалалық даму. Аймақтық ынтымақтастық және интеграция – Аймақтық ынтымақтастық және интеграция (АЫИ) 2004 жылы АДБ-ға келген Президент Куроданың бастамасымен енгізілді. Бұл жапон үкіметінің ұзақ мерзімді басымдығы ретінде қарастырылды, яғни ұлттық экономикалардың аймақтық байланысын күшейту процесі. Ол экономикалық өсімді жеделдетуде, кедейлік пен экономикалық теңсіздікті азайтуда, өнімділікті және жұмыспен қамтуды арттыруда, сондай-ақ институттарды нығайтуда маңызды рөл атқарады. Жеке секторға несие беру – Бұл басымдық Рейган әкімшілігінің талабы бойынша АДБ қызметіне енгізілді. Алайда, бұл күш-жігер Президент Тадео Чиноның басшылығымен ғана нақты басымдыққа ие болды, ол өз кезегінде тәжірибелі американдық банкир Роберт Бестаниді тартты. Содан бері Жеке сектор операциялары департаменті (ЖСОД) қарқынды өсімді басынан өткізіп, АДБ-ның ең кішкентай қаржыландыру бөлімінен қаржыландыру көлемі бойынша ең ірі бөлімге айналды. Бұған дейін айтқандай, бұл 2008 жылдың наурызында Басқарма бекіткен Ұзақ мерзімді стратегиялық аяға (ҰМСА) әкелді.

Eighty percent of ADB's lending is concentrated public sector lending in five operational areas. Education – Most developing countries in Asia and the Pacific have earned high marks for a dramatic rise in primary education enrollment rates in the last three decades, but daunting challenges remain, threatening economic and social growth. Environment, Climate Change, and Disaster Risk Management – Environmental sustainability is a prerequisite for economic growth and poverty reduction in Asia and the Pacific. Finance Sector Development – The financial system is the lifeline of a country's economy. It creates prosperity that can be shared throughout society and benefit the poorest and most vulnerable people. Financial sector and capital market development, including microfinance, small and medium sized enterprises, and regulatory reforms, is vital to decreasing poverty in Asia and the Pacific. This has been a key priority of the Private Sector Operations Department (PSOD) since 2002. One of the most active sub sectors of finance is the PSOD's support for trade finance. Each year the PSOD finances billions of dollars in letters of credit across all of Asia and the rest of the world. Infrastructure, including transport and communications, energy, water supply and sanitation, and urban development. Regional Cooperation and Integration – Regional cooperation and integration (RCI) was introduced by President Kuroda when he joined the ADB in 2004. It was seen as a long standing priority of the Japanese government as a process by which national economies become more regionally connected. It plays a critical role in accelerating economic growth, reducing poverty and economic disparity, raising productivity and employment, and strengthening institutions. Private Sector Lending – This priority was introduced into the ADB's activities at the insistence of the Reagan Administration. However, that effort was never a true priority until the administration of President Tadeo Chino who in turn brought in a seasoned American banker – Robert Bestani. From then on, the Private Sector Operations Department (PSOD) grew at a very rapid pace, growing from the smallest financing unit of the ADB to the largest in terms of financing volume. As noted earlier, this culminated in the Long Term Strategic Framework (LTSF) which was adopted by the Board in March 2008.

Қаржыландыру

АДБ Азиядағы орташа табысты елдерге коммерциялық шарттармен "ауыр" несиелерді, ал аймақтағы кедей елдерге төмен пайыздық мөлшерлемемен "жеңіл" несиелер ұсынады. Жаңа саясат негізінде 2017 жылдың қаңтарынан бастап екі түрдегі несие де банктің жалпы операциялық қоры ретінде жұмыс істейтін қарапайым капитал ресурстарынан (OCR) қаржыландырылатын болады. АДБ-ның жеке сектор департаменті (PSOD) коммерциялық несиелерден асып түсетін қаржыландырудың кең ауқымын ұсына алады және ұсынады. Олар кепілдіктер, өзіндік капитал және мезаннин қаржыландыру (қарыз бен өзіндік капиталдың үйлесімі) беруге де қабілетті. 2017 жылы АДБ "мемлекеттік емес" операциялары аясында жеке кәсіпорындарға 3,2 миллиард доллар, жалпы сомасы 19,1 миллиард доллар несие берді. АДБ-ның 2017 жылғы операциялары, гранттар мен бірлескен қаржыландыруды ескергенде, 28,9 миллиард долларды құрады. АДБ қаржысын әлемдік капитал нарықтарында облигациялар шығару арқылы тартады. Сондай-ақ, ол мүше елдердің үлесіне, несие беруден түскен пайдаға және несиелерді қайтаруға сенеді. +Бес ірі қарыз алушы ел 2018 2017 2016 2015$ млн % $ млн % $ млн % $ млн % 17,015 16.6 16,284 16.915,615 24.8 14,646 25.2 16,115 15.7 14,720 15.213,331 21.2 12,916 22.2 10,818 10.6 10,975 11.4 4,570 7.3 4,319 7.4 10,356 10.1 9,393 9.78,700 13.8 8,214 14.1 9,169 8.9 8,685 9.0 5,935 9.4 5,525 9.5Басқалары 38,998 38.1 36,519 37.8 14,831 23.5 12,486 21.6Жалпы 102,470 100.0 96,577 100.0 62,983 100.0 58,106 100.0

Жеке сектордың инвестициялары

АДБ жеке сектор компанияларына қарыз, акция және аралық қаржыландыру нысанында тікелей қаржылық көмек көрсетеді, бұл жобалар қаржылық қайтарудан асып түсетін нақты әлеуметтік пайда әкеледі. АДБ-ның қатысуы көбінесе шектеулі болады, бірақ ол коммерциялық көздерден көп көлемдегі қаражатты тарта отырып, осы жобаларды қаржыландырады және әрбір мәміледе 25%-дан аспайтын үлес иеленеді.

Бірлескен қаржыландыру

АДБ кейбір жобалар бойынша басқа да даму ұйымдарымен серіктестік құрып, қолда бар қаржы мөлшерін арттырады. 2014 жылы АДБ-ның 22,9 миллиард долларлық операцияларының 9,2 миллиард доллары – шамамен жартысы – басқа ұйымдар есебінен қаржыландырылды. Бас коммуникация маманы Джейсон Раш айтқандай, Банк көптеген басқа көпжақты ұйымдармен байланыс орнатып тұрады.

Қаржы және ресурстар

АДБ басқаратын 50-ден астам қаржы серіктестігі, сенім қорлары және басқа да қорлар жыл сайын бірнеше миллиард доллар көлемінде болып, Азия мен Тынық мұхиты аймағындағы әлеуметтік және экономикалық дамуға бағытталған жобаларға жұмсалады. АДБ 5 жылдық офшорлық рупия облигацияларын шығару арқылы 5 миллиард рупия немесе шамамен 500 миллион рупия көлемінде қаражат тартты. 2020 жылдың 26 ақпанында АДБ рупияға байланысты облигациялардан 118 миллион доллар тартты және Үндістандағы Үндістан халықаралық биржасының дамуына қолдау көрсетті, сондай-ақ 1 миллиард доллар көлеміндегі облигациялар арқылы 2021 жылдан 2030 жылға дейінгі кіріс қисығын қалыптастыруға да үлес қосты.

2022 жылғы жылдық есеп

2022 жылғы жылдық баяндамада АДБ-ның дамушы мүше елдеріне COVID-19 пандемиясының салдарынан еңсеруге, Украинаға Ресейдің басып кіруі және ауыр азық-түлік дағдарысы сияқты жаңа сын-қатерлермен күресуге көмектесудегі күш-жігері баяндалған. Сондай-ақ, климаттық өзгерістерге қарсы күреске маңызды қаржылық міндеттемелер берілді, оның ішінде климаттық бастамаларға 6,7 миллиард доллар, ал азық-түлік қауіпсіздігіне 14 миллиард доллар жұмсалды. АДБ жеке секторды қаржыландыруды қоса алғанда, түрлі көмек түрлерінде барлығы 20,5 миллиард доллар көмек берді, сонымен қатар гендерлік теңдік, білім беру, денсаулық сақтау және инновациялық қаржылық механизмдер арқылы қосымша ресурстарды тартуға бағытталған аймақтық ынтымақтастықты күшейтті. Баяндамада ұйымның тиімділігін арттыру мақсатындағы реформалар мен бас кеңсесі толыққандай қайта ашылғаннан кейін гибридті жұмыс моделін қабылдау туралы да мәлімделген.

Ақпаратқа қол жеткізу

АДБ-ның ақпарат ашу саясаты бар, ол институттың өндірген барлық ақпараты егер құпия сақтауға нақты себеп болмаса, жұртшылыққа жария етуге тиіс деп қарастырады. Бұл саясат операциялардағы жауапкершілік пен ашықтықты, сондай-ақ ақпарат пен құжаттарға жасалған сұраныстарға уақтылы жауап беруді қамтамасыз етеді. АДБ жеке өмірге қатысты құпиялылықты, қауіпсіздікті, белгілі бір қаржылық және коммерциялық ақпаратты, сондай-ақ басқа да ерекше жағдайларда ақпаратты жарияламайды.

Сын

АДБ-ның алғашқы жылдарынан бері сыншылар екі ірі донор – Жапония мен АҚШ несие беру, саясат және кадрлық тағайындауларға зор ықпал еткенін айыптап келді. "Оксфам" Австралия Азия даму банкін жергілікті қоғамдарға сезімсіздік танытқаны үшін сынады. "Жаһандық және халықаралық деңгейде жұмыс істейтін бұл банктер кедей және маргиналды топтарға зиян келтіретін жобалар арқылы адам құқықтарын бұзуы мүмкін". Банк БҰҰ-ның Экологиялық бағдарламасынан да сын естіді. Баяндамасында "өсімнің көп бөлігі елдің ауылдық халқының 70 пайызынан асып түсетіні, ал олардың көпшілігі тіршілік көрінетін және табыс алатын табиғи ресурстарға тікелей тәуелді екені" айтылды. АДБ-ның ірі жобаларында бақылаудың жетіспеуі салдарынан әлеуметтік және экологиялық зиян келтіретіні туралы да сын айтылды. АДБ-ға қатысты ең даулы жобалардың бірі – Таиландтағы Мей Мох көмірлік электр станциясы. Қоршаған ортаны қорғау және адам құқықтарын қорғаушылар АДБ-ның қоршаған ортаны қорғау саясаты, сондай-ақ аборигендер және еріксіз көші-қон саясаты, әдетте қағаз жүзінде халықаралық стандарттарға сай болғанымен, іс жүзінде көбінесе назардан тыс қалдырылады, тиімді болу үшін тым жалпылама немесе әлсіз, немесе банк қызметкерлері тарапынан орындалмайды деседі. Банк азық-түлік дағдарысындағы рөлі мен маңыздылығы үшін де сынға ұшырады. Азаматтық қоғам АДБ-ны дағдарысқа дейін берілген ескертулерді елемегені үшін және көптегендердің пікірінше, үкіметтерге ауыл шаруашылығын либералдау және жекешелендіру үшін әділетсіз қысым жасайтын несие талаптарын ілгеріте беру арқылы дағдарысқа үлес қосып, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы күріш тапшылығы сияқты проблемаларға әкелгені үшін айыптады. Шындығында, Жеке сектор операциялары департаменті (ЖСОД) сол жылы 2,4 миллиард долларлық қаржыландырумен аяқталса, АДБ содан бері бұл көрсеткіштен айтарлықтай төмендеп, 2020 жылға қарай қаржыландырудың 50% жеке секторға бағытталуы деген мақсатына жете алмай отыр. Сыншылар сондай-ақ ЖСОД – АДБ үшін пайда табатын жалғыз департамент екенін атап көрсетеді. Осылайша, несиелердің басым бөлігі мемлекеттік секторға берілетін, нарықтан төмен бағалы жеңілдікті несиелерге жұмсалғандықтан, АДБ айтарлықтай қаржылық қиындықтарға және үнемі операциялық шығындарға тап болып отыр.

Since the ADB's early days, critics have charged that the two major donors, Japan and the United States, have had extensive influence over lending, policy and staffing decisions. Oxfam Australia has criticized the Asian Development Bank for insensitivity to local communities. "Operating at a global and international level, these banks can undermine people's human rights through projects that have detrimental outcomes for poor and marginalized communities." The bank also received criticism from the United Nations Environmental Program, stating in a report that "much of the growth has bypassed more than 70 percent of its rural population, many of whom are directly dependent on natural resources for livelihoods and incomes." There had been criticism that ADB's large scale projects cause social and environmental damage due to lack of oversight. One of the most controversial ADB related projects is Thailand's Mae Moh coal fired power station. Environmental and human rights activists say ADB's environmental safeguards policy as well as policies for indigenous peoples and involuntary resettlement, while usually up to international standards on paper, are often ignored in practice, are too vague or weak to be effective, or are simply not enforced by bank officials. The bank has been criticized over its role and relevance in the food crisis. The ADB has been accused by civil society of ignoring warnings leading up the crisis and also contributing to it by pushing loan conditions that many say unfairly pressure governments to deregulate and privatize agriculture, leading to problems such as the rice supply shortage in Southeast Asia. Indeed, whereas the Private Sector Operations Department (PSOD) closed out that year with financings of $2.4 billion, the ADB has significantly dropped below that level in the years since and is clearly not on the path to achieving its stated goal of 50% of financings to the private sector by 2020. Critics also point out that the PSOD is the only Department that actually makes money for the ADB. Hence, with the vast majority of loans going to concessionary (sub market) loans to the public sector, the ADB is facing considerable financial difficulty and continuous operating losses.

Ең көп тіркелген капиталы және дауыс беру құқығы бар елдер

Келесі кестеде 2021 жылдың желтоқсанына сәйкес Азия даму банкіндегі жазылған капитал және дауыс беру құқығы бойынша ең ірі 20 елдің көрсеткіштері келтірілген. + Азия даму банкінің капиталына ең көп үлес қосқан және дауыс беру құқығына ие 20 елдің тізімі:
Рейтинг | Ел | Жазылған капитал (% жалпы көлемнен) | Дауыс беру құқығы (% жалпы көлемнен)
---|---|---|---
Әлем | 100.000 | 100.000
1 | 15.571 | 12.751
2 | 15.571 | 12.751
3 | 6.429 | 5.437
4 | 6.317 | 5.347
5 | 5.773 | 4.913
6 | 5.434 | 4.641
7 | 5.219 | 4.469
8 | 5.026 | 4.315
9 | 4.316 | 3.747
10 | 2.717 | 2.468
11 | 2.377 | 2.196
12 | 2.322 | 2.152
13 | 2.174 | 2.033
14 | 2.038 | 1.924
15 | 1.803 | 1.737
16 | 1.532 | 1.520
17 | 1.358 | 1.381
18 | 1.087 | 1.164
19 | 1.023 | 1.113
20 | 1.019 | 1.109
Барлық қалған мүшелер | 10.894 | 22.832