Кіріспе

Мәскеу қаласы

Замоскворечье ауданы – Ресей Федерациясының Мәскеу қаласының Орталық әкімшілік округінің ауданы. Халқы:

Ауданда тарихи Замоскворечье аймағының шығыс жартысы (оның батыс жартысы Якиманка ауданының басқаруында) және Садықтың оңтүстігіндегі Зацепа көшесі мен Павелецкий теміржол терминалының аумақтары орналасқан. Якиманка және Замоскворечье аудандарының шекарасы Балчуг көшесі және Большая Ордёнка көшесі (Садықтың солтүстігінде), Коровый Вал және Митная көшелері (Садықтың оңтүстігінде) арқылы өтеді.

18 ғасыр

Слобода жүйесі Петр реформаларының нәтижесінде құлдырады. Осы ғасырға дейін Стрельцының жаппай өлім жазалары орын алды (30 қыркүйек, 1698 ж.); 1720 жылға дейін барлық Стрельцы әскерлері таратылды. 1713 жылы патша сарайы Санкт-Петербургке көшкенде, шеберлер өздерінің кәсіптерінен айырылды; аймақтар шаруалар мен саудагерлермен бірте-бірте қоныстанды. Ең бай топ Пятницкая және Ордёнка көшелерінде шоғырланды; Замоскворечье – бір қабатты үйлер мен консервативті кәсіпкерлердің тыныш, елді жер сияқты аймаққа айналды. Олар жаңа шіркеулер салып, аймақты жақсартты. Мысалы, 1755 жылы Болванидегі Құтқарушы шіркеуі салынды. Әкімшілік тұрғыдан Замоскворечье және Якиманка 1782 жылы Екатерина II Мәскеу аумағын 20 полиция учаскесіне бөлген кезде бөлінді. 1783 жылы Мәскеуді қатты су тасқыны шалды. Осының салдарынан қала ескі өзен арнасын тазартып, Садовникиді құрлықтан бөлетін канал салды (1780 жылдардағы каналдың карталары мен толық мәліметтер үшін Водоотводный каналды қараңыз). Жаңа аралдың шығыс жағында өзен портын және бекітілген астық портын салу үшін Татарская көшесінің шығысындағы кең аумақтар суға батырылды. Алайда бұл жоспарлар іске аспады; су басқан жерлер 1820 жылдары қайта қалпына келтіріліп, жайылымдар мен бақтар ретінде пайдаланылды. Садовники бекінісі қала орталығына жақын, басқа жерде, Жаңа Крейгскомиссариат (1778–1780) ретінде салынды – бұл әскери кеңселер мен қоймалары бар неоклассикалық қамал еді. Осы уақыттан бері Садовникидің шығысында әскерилер үздіксіз орналасқан.

19 ғасыр

1830 жылдары Бабигородская бөгетінің салынуы және Водоотводный каналын тазалау су тасқынының қаупін азайтты, бірақ жер бағасы төмен болды. Бұл Замоскворечье ауданының тұрақты индустриялануына алып келді, ол ескі слобода дәстүрлерін жалғастырған шағын үй-фабрикаларымен басталды. 1861 жылғы Емшілік реформасынан кейін Садовники және Татарская көшелеріндегі бос жайлар өнеркәсіптік жұмысшы табының шоғырланған аймағына айналды. Тоқымадан бастап турбиналық пернелерге дейінгі бұл фабрикалардың көпшілігі жақында бұзылды немесе кеңсе кеңістігіне қайта жарақталды (Садовническая көшесіндегі шарап құю зауыты әлі де жұмыс істеп тұр). 1874 және 1877 жылдар аралығында Перрева және Коломна бөгеттерін салу кеме жүруді жақсартуға бағытталған, бірақ сол кезде кеме тасымалы теміржолға ұтылып қалған еді. 1857 жылы ағылшын ағайындылары Теодор және Эдвард Бромли Бақша сақинасының оңтүстігінде шағын қол құралдарын шығаратын механикалық зауыт ашты. Бромли ағайындыларының бизнесі тез өсіп, 1917 жылға қарай Павелецкий теміржолы маңындағы көптеген металлургиялық және механикалық зауыттарды бақылады. Бұл, әсіресе, сантехникалық жабдықтар мен теміржол құралдарының монополиясын құрды. Тағы бір танымал кәсіпорынның бас кеңсесі бүгінгі күнге дейін Пятницкая көшесі мен каналдың қиылысында орналасқан: 1862 жылы осы жерде құрылған Смирнов дистилляция зауыты. Мәскеудегі алғашқы электр станциясы 1886 жылы Тверской ауданында салынды; ең көне, әлі жұмыс істеп тұрған электр станциясы – MOGES 1 (1896) Садовникиде орналасқан. 1900 жылы Павелецкий теміржол терминалының (бұрынғы Рязань-Урал теміржол терминалы немесе Саратов терминалы) құрылысымен теміржол Замоскворечьеге келді, бұл Бақша сақинасының оңтүстігінде қарқынды өнеркәсіптік құрылысқа әкелді. Салушылар осы магистральды солтүстікке қарай каналға дейін созуды және Кремльдің қарсы жағындағы Болото алаңында аяқтауды жоспарлады. Алайда, бұл жоспар іске аспады.

Қазіргі тарих

1922 жылы большевик әкімшілігі Замоскворечье және Якиманкада 22 шіркеуді жабып, тонады; одан кейін тағы да бұзушылықтар болды, нәтижесінде әр ауданда тек бір ғана жұмыс істейтін шіркеу қалды. Бүгінгі күнге дейін 17 діни ғимарат сақталған, оның ішінде Новозыбков Беспоповцы шіркеуі (Ескі сенімділердің бір тобы) және Тарихи мешіт (1823 жылы салынған, www.tatarmoscow.ru). 1920 жылдары тұрғын үйлердің салынуы баяу жүрді, кейбір мысалдары сақталған (Большой Устиньский көпірі маңындағы үлкен конструктивтік блок 1990 жылдары қауіпті жағдайға байланысты бұзылды, ол жер әлі бос тұр). 1935 жылғы Мәскеудің бас жоспарында Замоскворечье арқылы Бульвар сақинасын аяқтау көзделген, бірақ ол әлі аяқталмаған еді. Дегенмен, Комиссариат көпірінен басталатын Сталиндік ғимараттардың жұқа жолы осы сәтсіз жобаның бағытын көрсетеді. Тағы да Сталиндік ғимараттар Замоскворечьенің шетіне (Бақша сақинасы және жағалаулар) салынды. Мәскеу каналының салынуымен (1932-1938) су тасқынының қаупі жойылды. Бұрын әр маусымда өзгеретін өзен жағалаулары берік гранитпен бекітілді; қала орталығындағы көпірлер 6, 7 немесе 8 қатарлы қозғалысқа қабылдау үшін қайта салынды. 1941 жылы Замоскворечье тұрғындары Киров ауданының он екінші халықтық жасағын құрды (Кировского района дивизия народного ополчения). Кейіннен 139-атқыштар дивизиясы деп аталған бұл бөлім Ельня шабуылында және Можайск қорғаныс желісінде шайқасты. Көптеген адамдар қаза болды. Замоскворечье 1960-1970 жылдары тарихи ауданның ортасына, әсіресе Новокузнецкая көшесінде стандартталған бетон ғимараттарды енгізу арқылы күрт өзгерді. Осы платтенбау жобаларының бірі 1973 жылғы «Иван Васильевич: Болашаққа саяхат» фильміне түсірілім алаңы болды. 1990 және 2000 жылдары бұзушылықтар жалғасты, «қалпына келтірілген» екі қабатты қасбеттердің артына биік кеңсе үйлері салынды. Халық санының өсуі тоқтап, қала тарихи ғимараттарды бұзуға кірісіп, олардың орнына кеңселер салуды жөн көрді, нәтижесінде көптеген тұрғындар басқа жерге көшуге мәжбүр болды. Мысалы, Садовничкаядағы 1900 жылдардың басында салынған үлкен үй. 2003 жылы 80 адам шығарылды – қазір ол заманауи бизнес-парктің бөлігі. Жақында жарияланған Мәскеу даму жоспарында ауданның көптеген ескі ғимараттарын қалпына келтіру және жаңғырту көзделген, бұл Бақша сақинасынан Кремльге қарай біртіндеп жүзеге асырылуда.