Кіріспе

Шоудың қызықты бөлігі

"Маринадталған панктер" – формальдегид сияқты консерванттарда сақталған адам ұрықтарын айту үшін карнавалда қолданылатын термин, олар шоудың қызықты бөлігі ретінде көрсетіледі. Көбінесе маринадталған панктерде анатомиялық аномалиялар болады, мысалы, біріккен егіздер немесе көпбасшылық; алайда, деформациялар адам ауруларының алуан түрлілігімен бірдей. Резеңкеден немесе балауыздан жасалған жалған маринадталған панктер еденге түскенде секіріп кетуіне байланысты "секіргіштер" деп аталады.

Тарих

Продигиозды тууларды сақтау және көрсету тәжірибесі ғасырлар бойы дамыған. 17-шы ғасырда Дания королі Фредерик III-нің мыңдаған "панкттардан" жеке жинағы болды – бұл жинақ 16-шы ғасырда Фредерик II-нің бастауымен құрылған. Ал сол кезеңде итальяндық табиғаттанушы Улиссе Альдровандидің 18 мың түрлі үлгіден тұратын жинағы болды. Сақтау сұйығында жүзетін, әйнек банкадағы классикалық маринадталған "панк", жақтағы шоулардың алтын ғасырында ең танымал болды және 1950-ші және 1960-шы жылдары қайта жанданды. Сол дәуірде көптеген "панкттар" есірткіге тәуелділікпен байланысты болды, кем дегенде, баннерлердегі жарнамаларда осылай көрсетілді. Көптеген жақтағы шоуларда кеңейтілген "панк" көрмелері болды – кейбіреулері шынайы, ал кейбіреулері жасалған (жалған). Осы кезеңнен кейін "панктарды" көрсетуді шектеу туралы заңдар қабылданды. Жағдайды одан да қиындату үшін, штаттар арасында заңдар әртүрлі болғандықтан, көшпелі көрмелерді ұйымдастыру қиынға соқты. Сонымен қатар, "панктарды" "адам қалдықтары" деп санау мәселесі заңдарды одан әрі күрделендірді. Қазіргі заманның ұлы шоумены Уорд Холл бір кезде АҚШ-тағы ең ірі "панк" көрмелерінің біріне ие болды. Бір маусымда ол айыппұл төледі, өйткені ол шоуын ұйымдастырған штатта адам қалдықтарын көрсету заңсыз болды. Ол "панктарды" резеңкеден жасалған қуыршақтарға ауыстырды және гастрольді жалғастырды, бірақ басқа штатта "алдаушы" және "жалған жарнама" көрсеткені үшін тағы да айыппұл төледі.

Сенстің тас баласы

Ең ерте және жақсы құжатталған деформацияланған ұрықтың тегі 1582 жылға дейін жетеді, осы жылы Коломб Шатри ханым алпыс сегіз жасында қайтыс болды және оның жатырынан жиырма сегіз жылдық ұрық алынды. "Сенстің тас баласы" 1554 жылы дүниеге келуі тиіс еді; алайда, босану басталды, бірақ нәтижесіз аяқталды, ал келесі ондаған жылдар ішінде ұрық жатыр ішінде кальцийланып, сүйекке айналды, тіпті қабық тәрізді құрылымға ие болды. Шатри ханымның өмірі қалыпты болды, тек рет-ретімен іш ауруларына шалдыққан. Оның қайтысынан және "тас баланың" дүниеге келуінен кейін, табиғат зерттеушілері ұрықтың иесі болуға және осы кереметті көрсетуге құмарлық танытты. Жан д’Айлебуст 1582 жылы осы жағдай туралы суреттерімен бірге егжей-тегжейлі кітапша жазды, ол бірден бестселлерге айналды. Амбруаз Паре өзінің "Ересектер мен ғажайыптар" кітабында осы сәби туралы айтты және баланың 1590 жылдары бай саудагер М. Престезигельге сатылғанын хабарлады. Ол оны алтын шебер М. Картеронға сатты, ал ол 1628 жылы оны "шындығын растайтын куәлікпен" бірге зергер М. Бодиге сатты. 1653 жылы тас бала король Фредерик III-нің меншігіне көшті, сонымен қатар д’Айлебуст еңбегінің қолжазба көшірмесі де оған тиесілі болды. Осы кезде баланың екі қолы сынған, мәрмәр тәрізді терісі кейбір жерлерде тозығы жеткен, қатты зақымдалған еді. Тас бала ондаған жылдар бойы Корольдік мұражайда сақталды, 1696, 1710 және 1737 жылдары тізімге алынды және 1826 жылы Данияның Табиғи тарих мұражайына берілді. Тас бала XIX ғасырдың соңында жоғалып кетті – мұражай директоры болған профессор Йохан Рейнхардт оны "ғылыми экспонат" емес деп есептегендіктен, оны жарамсыз деп танып, жойғанын айтады. Тас баланың жағдайы, литопедион, өте сирек кездеседі, себебі қазіргі медициналық әдебиетте осы аурудың 290-нан астам жағдайы тіркелген. Автор Майкл Бишоптың "Тир қабырғаларының ішінде" атты әңгімесі осы жағдайдың көркемдік заманауи мысалын бейнелейді.