Кіріспе

Жолиет, Иллинойс штатына жақын орналасқан ең жоғары қауіпсіздік шараларымен қамтамасыз етілген түрме. Штатвиль түзеу орталығы (SCC) – АҚШ, Иллинойс штатының Крист-Хилл қаласындағы, Чикаго маңындағы ерлерге арналған ең жоғары қауіпсіздік деңгейіндегі мемлекеттік түрме. Ол Иллинойс штатының Түзету департаментінің құрамына кіреді.

Тарих

1925 жылы ашылған Стейтвилл түрмесі 1506 тұтқынға есептелген. Түрменің бір бөлігі британдық философ және түрме реформаторы Джереми Бентам ұсынған паноптикон идеясы бойынша салынған. Стейтвиллдің "F үй" камерасы, көбінесе "дөңгелек үй" деп аталады, паноптикондық құрылымымен ерекшеленеді: бірнеше қабаттағы камералармен қоршалған ашық алаңның ортасында қарулы мұнара орналасқан. 1990 жылдарға дейін F үйі АҚШ-тағы жалғыз қолданыстағы "дөңгелек үй" болып келді. 2016 жылдың соңында жабылып, бірақ тарихи маңызы болғандықтан, ғимараты сақталды. 1936 жылы Кубада осы түрменің үлгісі – Presidio Modelo ашылды, бірақ кейін тасталып кетті. 2009 жылы Чикаголық 40 жастағы Ричард Коннер, Лизл және Болингбрук қалаларынан шыққан 37 жастағы Уилл округының тұрғыны Джеймсон Лизерді өлтірді. Екеуі де оқшау изоляциядағы бір камерада отырған тұтқындар еді. Осы оқиға Иллинойс штатын екі тұтқынды бір оқшау изоляция камерасына орналастыру қағидаларын өзгертуге итерді; енді түрме басшылары екі тұтқынның зорлық-зомбылық тарихын ескеруге міндетті.

Өлім жазасы орындалған жер

Стэйтвилл түзеу орталығы – Иллинойс штатында электр тогы арқылы өлім жазасын атқару жүзеге асырылған үш орынның бірі. Электр креслосы алғаш рет 1949 жылы Стейтвиллде қолданылды. Оған дейін электр креслосы Жолиет түзеу орталығында орналасқан болатын. Штаттағы электр тогы арқылы өлім жазасын атқарудың қалған жағдайлары Честердегі Менард түзеу орталығында және Чикагодағы Кук округі түрмесінде жүргізілді. 1977 жылдың шілдесінде Иллинойс штатында өлім жазасы қайта орнатылды. 1983 жылдың 8 қыркүйегінде штат Иллинойс штатында өлім жазасын атқарудың негізгі тәсілі ретінде уытты инъекцияны қабылдады, бірақ қажет болған жағдайда уытты инъекцияны алмастыру үшін электр креслосы қолданыста қалды. 1990 жылдың қыркүйегінен 1998 жылдың қаңтарына дейін Стейтвилл түзеу орталығында уытты инъекция арқылы 11 өлім жазасы орындалды. 1998 жылдың наурыз айында өлім жазасын орындау орны 491 шақырымға оңтүстік-батысқа қарай, Иллинойс штатының Таммс қаласындағы Таммс түзеу орталығына көшірілді. 2011 жылдың 9 наурызында губернатор Пэт Куинн Иллинойс штатында өлім жазасын жою туралы заңға қол қойды.

Қазіргі қолданылуы

Бүгінде түрмеде орташа есеппен 3500-ден астам адам тұрады, әр тұтқынға жылына 32000 доллардан астам шығын жұмсалады. Stateville-дің 1300 қызметкері оны 1-деңгейлі мекеме етеді; бұл қауіпсіздік деңгейінің сегіз сатысының ең жоғарысы. Сонымен қатар, Stateville Farm деп белгілі, ең төменгі қауіпсіздік деңгейіне жататын 7-деңгейлі нысан да бар, ол жаңа Солтүстік қабылдау орталығында, бас ғимараттың оңтүстігінде орналасқан. Солтүстік қабылдау орталығы (NRC) штаттың солтүстік екі бөлігіндегі округтік түрмелерден келіп түсетін тұтқындарды қабылдайды. Stateville, Иллинойс штатының Joliet қаласынан солтүстікке қарай 3 шақырым жерде орналасқан (16830 IL Route 53 Crest Hill, IL 60403; (815) 727 3607), ауданы 10 метрден астам, 33 фут (10 м) биіктіктегі бетон қоршаумен және 10 қабырға мұнарасымен қоршалған. Stateville жиі 2002 жылы жабылған бұрынғы Joliet түзеу орталығымен шатастырылады. Joliet қаласының жанында орналасқан бұрынғы Joliet түрмесі одан әлдеқайда ескі және кішкентай. Ол Stateville-дің оңтүстік-шығысында, Woodruff көшесі мен Collins көшесінің қиылысында, Illinois және Michigan каналының ар жағында, шамамен 4 шақырым қашықтықта орналасқан.

Белгілі тұтқындар

Майкл Альфонсо – Зорлаушы және кісі өлтіруші, «Американың ең іздестірілген», «Мен (басқаша айтқанда) қашып құтылдым» және «Шешілмеген сырлар» бағдарламаларында көрсетілген, ФБР-дің ең іздестірілген 10 қашқын тізіміне енген. Базиль Бангхарт – Джон Факторды алаяқтықпен ұрлауда айыпталған, 20 жыл түрмеде отырғаннан кейін кінәсіз деп танылып босатылды. Флойд Каммингс – 12 жыл түрмеде отырғаннан кейін кәсіби боксшы болды және Джо Фрейзермен жекпе-жекте тең түсті. Джеймс Дегорски және Хуан Луна – «Браунс-Чикен» қырғынының жасаушылары. Джеймс Файлс – Екі полицейді өлтіруге талпынғаны үшін 50 жылға сотталған, бастапқыда Стейтвиллде, кейін Данвилл түзеу орталығына ауыстырылды. Кейіннен президент Джон Кеннедиге жасалған қастандықта қатысқандығы туралы жалған мәлімдеме жасады. Джордан Хилл – 2017 жылы Чикагода психикалық мүгедектігі бар адамды азаптаған оқиғаға қатысқан төрт адамның бірі, бұл оқиға Facebook тікелей эфирінде жазылған. Уильям Херинс – 1946 жылы үш адамды өлтіргені үшін сотталған, бұқаралық ақпарат құралдарында «Эрмек ерін» деп аталды. 1975 жылы Вена түзеу орталығына, кейін Диксон түзеу орталығына ауыстырылды. Ларри Гувер – «Гангстер шәкірттері» көшелік тобының негізін қалаушы. 1997 жылы ADX Florence-ке ауыстырылды. Моз Джефферсон – 1967 жылы тонау үшін сотталған және 9 ай түрмеде отырған. Кейіннен Иллинойс Демократиялық партиясының аймақтық жетекшісі болды және 2009 жылы Жаңа Орлеанда пара алуға қатысқаны үшін сотталды. Нейтан Леопольд – Жолиеттен ауыстырылды. 1924 жылғы Леопольд және Лоеб ісінің бір бөлігі. Ричард Лобпен бірге Стейтвилл хат алмасу мектебін құрды. Ричард Лоуб – Жолиеттен ауыстырылып, басқа тұтқынның қолынан қаза тапты. 1924 жылғы Леопольд және Лоеб ісінің екінші бөлігі. Нейтан Леопольдпен бірге Стейтвилл хат алмасу мектебін құрды. Пол Модровски – 1995 жылдың 17 ақпанында Дин Фосетті бірінші дәрежелі кісі өлтіруде айыпталды. Ричард Спек – 1967 жылдың 15 сәуірінде сегіз әйелді өлтіргені үшін сотталды. Эдвард Спрайтцер – 1984 жылдың 2 сәуірінде «Чикаго қырғыншылары» деп белгілі шайтандық сектаның қолынан шамамен 18 әйелдің өлтірілуіне қатысқаны үшін сотталды. 1986 жылдың 20 наурызында оған өлім жазасы берілді. 2003 жылы губернатор Джордж Райан оған кешірім жасады. 17 жыл өлім жазасынан кейін, оның жазасы өмір бойына түрмеде отыруға ауыстырылды, мерзімінен бұрын босату мүмкіндігі жоқ. Роджер Тухи – Мафия басшысы және контрабандашы. Амос Йи – Бала порнографиясынан айыпталған Сингапурлық блогер.

Орындалған

Чарльз Уокер – екі адамды өлтірген, 1990 жылы шағымдарынан бас тартып, өлім жазасына кесілген қылмыскер. Ол 1962 жылдан бері Иллинойс штатында өлім жазасына кесілген алғашқы адам болды. Джон Уэйн Гейси – 1980 жылы 33 жігіт пен жас жігітті өлтіргені және зорлағаны үшін сотталған сериялық кісі өлтіруші және зорлаушы. 1994 жылдың 9 мамырында өлім жазасын беру үшін Менард түзеу орталығынан Стейтвилл түзеу орталығына ауыстырылды және келесі күні таңғы сағат 12:58-де қайтыс болды деп жарияланды. Гейси 1962 жылдан бері Иллинойс штатында өз еркінен тыс өлім жазасына кесілген алғашқы адам болды. Чарльз Албанез – мұрасын алу үшін үш туысын мырышпен улаған сериялық кісі өлтіруші. 1995 жылы өлім жазасына кесілді. Джирвис Дэвис – тонау кезінде кем дегенде төрт адамды өлтірген сериялық кісі өлтіруші. 1995 жылы өлім жазасына кесілді. Дэвистің кіші серігі Ричард Холман өмір бойына бас бостандығынан айырылды, өлім жазасынан құтылды, себебі ол 18 жасқа толуға бір ай қалғанда осы қылмысты жасады. Реймонд Ли Стюарт – алты адамды өлтірген қылмыскер. 1996 жылы өлім жазасына кесілді.

Қосымша ақпарат

1940-1960 жылдары АҚШ армиясы тұтқындарға малярияға қарсы вакцинаны сынақтан өткізді, олар мұндағы жағдайларын жақсарту мүмкіндігіне ие болды. Толық мақаланы қараңыз, Stateville түрмесіндегі малярия зерттеуі. Мишель Фуконың «Дисциплина және жазалау» кітабының кейбір басылымдарында F үйінің ішкі көрінісі паноптикон тұжырымын көрсету үшін пайдаланылады. MSNBC Stateville түзеу орталығы туралы деректі фильм жасады: MSNBC Lockup-ты зерттеді. 1994 жылы түсірілген «Табиғи туылған өлтірушілер» фильміндегі түрмедегі тәртіпсіздік көріністері және түрме бастығының журналистер тобымен дәліз бойымен жүгіріп бара жатқан көріністері Stateville-дегі бос ғимараттарда түсірілді, ал түрменің көп бөлігі әлі де тұтқындарды қабылдау үшін қолданылып келді. Көтеріліс көрінісінде нақты тұтқындар резеңке пышақтар мен тапаншалармен эпизодтық рөлдерде ойнады. Үш апта түсірілімнен кейін тұтқындар нақты төңкеріс жасады, ал фильмнің қалған бөлігі басқа жерде түсірілді. Айналалы үй негізгі көріністерде маңызды орын алды. ABC телеарнасының «Барлық балаларым», «Бір өмір» және «Жалпы аурухана» сериалдары мен CBS телеарнасының «Әлем айналып тұр» сериалдарының кейіпкерлері кейде «Statesville» деп аталатын Stateville түрмесінің ойдан шығарылған нұсқасына жаза өтеу үшін жіберіледі. Сол сияқты, Police Squad! телехикаясы мен кино әлеміндегі кейіпкерлер жиі Statesville түрмесіне сотталады. Stateville F үйі Call Northside 777 фильмінде Франк Вичек ұсталатын орын ретінде маңызды рөлде көрінеді. F үйі Bad Boys (1983) фильмінде де қысқаша пайда болады. «Президенттің өлімі» атты драмалық мокументальді фильмде Джордж Бушқа жасалған шабуылдың ойдан шығарылған күдіктісі Stateville түзеу орталығында жазасын өтеуде.