Кіріспе

Шотландтық регбиші

Нед Хейг (7 желтоқсан 1858 жылы Джедбургте, Шотландия – 28 наурыз 1939 жылы Мелроузда, Шотландия, Уэрдс зиратында, Мелроуз, Шотландия жерленген) – қасапшы және регбиші, регби жетілігін (rugby sevens) құрғандығымен танымал. Ол жас кезінде Мелроузға көшіп келді. Онда ол регби (қазіргі регби одағы) ойнай бастады және 1880 жылы Мелроуз регби футбол клубына (RFC) қосылды. 1883 жылы Хейг Мелроуз RFC үшін қаржы жинау мақсатында спорт турнирін ұйымдастыруды ұсынды, сондай-ақ бір командада 15 емес, 7 ойыншымен ойнау және ойын уақытын 80 минуттан 15 минутқа дейін қысқарту идеясын енгізді.

Ерте өмір

Хейг Джедбургте дүниеге келді, жас кезінде Мелроузға көшіп өтті. Ол қасапханада жұмыс істеді. Дәстүрлі жылдық "Фастерннің Ээн Ба" ойынына қатысқаннан кейін, ол регби одағының ұқсас ойынына қызығушылық танытып, 1880 жылы жергілікті "Мелроуз" РФК клубына қосылды. Бастапқыда екінші командада ойнады, кейін бірінші командаға ілігіп, сондай-ақ Оңтүстік Шотландия құрамасында да өнер көрсетті.

Жетілік регбиінің пайда болуы

1883 жылы клубтың қаржысы жетіспегендіктен, Хейг ақша жинау мақсатында спорт күні аясында турнир ұйымдастыруды ұсынды. Бір түстен кейін 15 ойыншыдан тұратын командамен бірнеше регби матчын өткізу мүмкін болмағандықтан, турнирдегі командалар жеті адамнан құралды, ал матч уақыты 15 минутқа дейін қысқартылды. Алғашқы Melrose Sports 1883 жылғы 28 сәуірде өтті, оған жүгіру жарыстары, допты соққымен беру, дриблинг және орынмен тебу сияқты жарыстармен қатар, сегіз команда қатысқан регби турнирі де кірді. Хейг Мельроуз командасының құрамында ойнады, және финалда жергілікті қарсыласы Галадан жеңіске жетіп, Мельроуз әйелдері сыйлаған кубокты (қазіргі "Ледис Кубогы" деп белгілі) иеленді. Турнирдің үлкен табысы шекара аймағындағы басқа клубтардың да өздерінің регби жетілігі жарыстарын ұйымдастыруына себеп болды. Хайг жарыстан шыққаннан кейін де клубтың жұмысына белсенді қатысып, бірнеше маусым бойы Бас және Матч комитетінде қызмет етті. Ол 1939 жылғы 28 наурызда Мельроуз қаласында қайтыс болды. 2008 жылы Хайг пен Мельроуз RFC регби жетілігін құрудағы еңбегі үшін IRB Даңқ залына енгізілді.

Ескертпелер мен сілтемелер

Джонс, Дж. Р. Регби одағы футбол энциклопедиясы (Роберт Хейл, Лондон, 1976 ж.)