Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай хирургы және медицина ғылымы (1922–2021)
Chinese surgeon and medical scientist (1922–2021)
Доктор Ву Менчао (31 тамыз 1922 – 22 мамыр 2021), қытай хирургы және медицина ғылымы, бауыр және өт жолдары хирургиясы саласында маманданған. Ол "қытай бауыр және өт жолдары хирургиясының әкесі" ретінде де белгілі болды. 17606 Вумэнчао астероиді оның құрметіне аталған.
Dr. Wu Mengchao (; 31 August 1922 22 May 2021), was a Chinese surgeon and a medical scientist who specialized in hepatobiliary surgery. He was also known as the "Father of Chinese Hepatobiliary Surgery". The minor planet 17606 Wumengchao was named after him.
Ерте өмір және білім
Ву Фуцзянь провинциясының Минцин ауданындағы шағын таулы ауыл отбасында дүниеге келді. Бес жасында анасымен бірге Малайзияға әкесімен бірге көшіп келді. Сегіз жасында ол теңдес қытай мектебінде оқып, әкесіне ағаштардан каучук алу жұмысына көмектесті. 1940 жылы Ву Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапонға қарсы күреске қатысу үшін Қытайға оралды. Бірақ ол фронтқа бара алмады, сондықтан Тонгжи университетіне қарайтын жоғары мектепке түсіп, жараланған әскерлерді емдеу және қаржы жинау арқылы "елді сақтап қалу үшін оқу" жолына бел буды.
Wu was born into a small mountain village family in Minqing County, Fujian. At age of five, he and his mother moved to Malaysia to live with his father. When he was eight years old, he started to study at an overseas Chinese school while helping his father at his job cutting rubber from the trees. In 1940, Wu returned to China for participating in anti Japanese activities during the Second World War. But he was unable to go to the frontline, so he enrolled in High School Affiliated to Tongji University and determined to “study to save the country” by treating wounded soldiers and raising funds.
Мансап
Мектепті бітірген соң, ол университетте педиатр болып тағайындалды, бірақ хирург болу арманы оны басқа жерден мүмкіндік іздеуге итермеледі. 1949 жылы Шығыс Қытай әскери аймағының Халық медицина колледжінің (қазіргі Екінші әскери медицина университеті) Бірінші филиалы (Шанхай ауруханасы) қосылды және әскери хирург болды. Ауруханада ол дәрігер Цюй Фазудан шабыттанды. 1958 жылы Ву теориялық прогресс жасағысы келді, бірақ қытай тілінде бауыр хирургиясы туралы еңбектер болған жоқ. Сондықтан ол Генри Ганстың «Бауыр хирургиясына кіріспе» еңбегін ағылшын тілінен аударып, жариялады. Бұл Қытайда бауыр хирургиясының теориялық негізін қалаған бауыр хирургиясы туралы алғашқы кітап. Сол жылы Ву басқа екі хирургпен бірге бауыр хирургиясында жаңа жетістіктерді іздейтін зерттеу тобы ретінде жұмыс істеді. Ол пинг-понг доптарын инфузиялық материал ретінде пайдаланып, Қытайда алғашқы бауыр қан тамырларының моделін жасауға ойлап тапты, бұл үшін 20-дан астам инфузиялық материалдарды сынап көргенімен сәттілік болмады. Бұл үлгінің табысы бауырдағы қан тамырларының таралуын және қан ағынының бағытын түсінуге шешуші рөл атқарды. 1993 жылы Шанхайдың шығыс гепатобилиарлық хирургиялық ауруханасы Ву басшылығымен 1956 жылы құрылған үш мүшелі гепатобилиарлық хирургиялық командадан бастап 37 жылдық дамудан кейін құрылды. Ол бұл сыйлықты алған алғашқы дәрігер және мемлекеттен берілген 6 миллион юаньнің барлығын пайдаланды. 2019 жылдың 14 қаңтарында Ву Мэнчао 97 жасында зейнеткерлікке шықты. === «Бес жапырақ және төрт сегмент» теориясы. Бұл теорияны ол әртүрлі жастағы, жынысты және денсаулығы жағдайы бойынша ерекшеленетін 200-ге жуық науқастардың бауыр үлгілерін мұқият зерттегеннен кейін жасады. Осыған дейін ол бауыр артериясының, бауыр венасының, қақпалық венаның және бауырдағы өт жолдарының орналасуын анықтаған. Сондай-ақ ол сау бауырдың анатомиясын жақсы білді. Ол адам бауырын тек сол және оң жамбасқа бөлетін дәстүрлі теорияны жаңарту қажет екенін және бауырдағы қан тамырлары мен ішкі бауыр жарылысына негізделген жаңа анатомиялық теорияны құрды. Осы жаңа ойлау тәсілімен жетекшілік ете отырып, ол 1960 жылы алғаш рет «Бес жапырақ және төрт сегмент» теориясын ұсынды және «Қытайдағы қалыпты адамдардың ішкі бауыр анатомиясы туралы байқаулар» («我国正常人肝内解剖的观察》), «Қалыпты адамдардың ішкі бауыр өт жолдары мен бауыр артериясының анатомиялық байқаулары» («正常人肝内胆管和肝动脉的解剖学观察》) және т.б. жариялады, соның нәтижесінде адам бауыры анатомиясының жаңа теориясын құрды. Қытай ғалымының халықаралық академиялық қауымдастықта «Бес жапырақ және төрт сегмент» теориясын нақты түсіндіргені алғашқы рет болды. «Бес жапырақ және төрт сегмент» теориясы адам бауырын бес жапыраққа бөлуді батыл ұсынады: сол жақ сыртқы жапырақ, сол жақ ішкі жапырақ, оң жақ алдыңғы жапырақ, оң жақ артқы жапырақ және қаудалы жапырақ. Сол жақ сыртқы жапырақ және оң жақ алдыңғы жапырақ әрі екі сегментке бөлінеді: жоғарғы және төменгі сегменттер, барлығы төрт сегмент. Осы теория 1960 жылғы наурыз айында Ву жасаған алғашқы бауыр операциясына жетекшілік етті. 1960 жылғы маусымда Ву басшылық еткен үш адамнан тұратын зерттеу тобы жаңа теорияны Чжэнчжоу қаласында өткен Қытай медицина қауымдастығының жетінші мәжілісінде баяндады, және конференция соңында Қытайдағы бауыр анатомиясы теориясындағы маңызды прогресс және клиникалық емдеуде үлкен құндылыққа ие жаңалық ретінде танылды. 60 жылдан астам тәжірибеден кейін теория бауыр хирургиясының негізі ретінде өзін көрсетті және әлемдегі бауыр хирургиясының барлық түрлерін ұзақ уақыт бойы басшылыққа алады. Ол сондай-ақ бауыр операцияларындағы кейінгі жаңалықтарға, мысалы, бауыр резекциясына, бауыр қатерлі ісігінің жергілікті радикалды резекциясына және бауыр қатерлі ісігін радикалды емдеуге бағыт берді. Бұл теория сондай-ақ Қытай медицина мектептерінің оқулықтарына және басқа да классикалық еңбектерге енгізілді және кеңінен зерттелді және пайдаланылды.
After graduation, he was assigned to be a pediatrician at the university, but his dream of becoming a surgeon led him to turn the offer down and look for opportunities elsewhere. In 1949, he joined The First Affiliated Hospital (Changhai Hospital) of People's Medical College of East China Military Region (Second Military Medical University now), and became a military surgeon. In the hospital, he was inspired by Doctor Qiu Fazu. In 1958, Wu wanted to find a theoretical breakthrough, and there were no books on hepatic surgery in Chinese. So he translated and published an English edition of Introduction to Hepatic Surgery by Henry Gans. This is the first book on hepatic surgery that laid the theoretical foundation for developing liver surgery in China. In the same year, Wu worked with other two surgeons as a research group seeking breakthroughs in hepatic surgery. He figured out to use ping pong balls as infusion material to make the first human liver vascular model in China after repeatedly testing more than 20 kinds of infusion materials to no avail. The success of this specimen played a decisive role in helping to understand the distribution of vessels and the direction of blood flow in the liver. In 1993, Shanghai East Hepatobiliary Surgery Hospital was established led by Wu after 37 years of development, starting with the three member hepatobiliary surgery team in 1956. He is the first doctor who won this prize. And he used all of the 6 million RMB awarded by the state. On 14 January 2019, Wu Mengchao retired at the age of 97. === Proposal of the "Five lobe and Four segment" This is a theory he developed after carefully studying almost 200 specimen of human livers from patients of different age, sex and health conditions. By this time, he had figured out the layout of hepatic artery, hepatic vein, portal vein and bile duct in livers. He also had a grasp of the anatomy of a healthy liver. He suggested that the traditional theory that separates human livers into only left and right lobes needed to be updated, and established a new anatomical theory based on vascular distributions in livers and intrahepatic fissure. Guided by this new way of thinking, he proposed the “Five lobe and Four segment" theory in 1960 for the first time and published Observation on Intrahepatic Anatomy of Normal People in China(《我国正常人肝内解剖的观察》), Anatomical Observation of Normal Human Intrahepatic Bile Duct and Hepatic Artery(《正常人肝内胆管和肝动脉的解剖学观察》)etc., and constructed a brand new theory of human liver anatomy. This is the first time for a Chinese scholar to propose an explicit explanation of “Five lobe and Four segment” theory in the international community of academia. The “Five lobe and Four segment” theory boldly suggests dividing a human liver into five lobes, which are left outer lobe, left inner lobe, right anterior lobe, right posterior lobe and caudate lobe. And the left outer lobe and right anterior lobe are both further subdivided into two segments, which are upper and lower segments, in total four segments. This very theory was what guided the first liver surgery Wu conducted in March 1960. In June 1960, the research team of three represented by Wu reported the new theory on the seventh meeting of Chinese Medical Association held in Zhengzhou, and was recognized by the end of the conference as a major breakthrough in liver anatomy theory in China and also an innovation of great value in clinical treatments. After more than 60 years of practice, the theory has proven itself as the foundation of liver surgeries and has long been guiding all kinds of liver surgeries in the world. It has also served as a guide to later innovations in liver surgeries such as hepatectomy, local radical resection of liver cancer, and radical treatment of liver cancer. This theory has also been included in textbooks of Chinese medical schools and other classic works, and has been widely studied and incorporated.
Операция кезінде бөлме температурасында қанның көп кетуін болдырмайтын жаңа әдіс
Екі жыл ішінде алғашқы бауыр қатерлі ісігін жою операциясын аяқтағаннан кейін, Ву оншамаған бауыр қатерлі ісігі операцияларын жасады, бірақ қан кету мәселесі шешілмеді. Бауыр операцияларында ишемиялық реперфузиялық зақымданудың алдын алудың ең көп қолданылатын тәсілі – төмен температурада анестезия жасау еді. Бұл әдістің негізгі кемшілігі – пациенттердің гипотермияға шалдығуы. Ву су крандарынан шабыт алып, пациенттердің бауыр артериялары мен порталық веналарына клапанға ұқсас құрылғы орнату туралы ойлады. Одан кейін ол бөлме температурасында Porta Hepatis-ті аралықпен тоқтатуды ұсынды. Мұқият салыстыру тәжірибелерінен кейін, 15 минут жабу және 5 минут босату ең тиімді интервал екені анықталды. Бұл техника операциядан кейін пациенттердегі жедел бауыр жеткіліксіздігі қаупін тиімді түрде төмендетті, ишемиялық реперфузиялық зақымданудың пайда болуын азайтты және операциялардың қауіпсіздігі мен сәттілігін едәуір арттырды. Бұл техника кейін жасалған көптеген күрделі бауыр қатерлі ісігі операцияларының сәтті аяқталуына маңызды үлес қосты. Ол Қытайда ғана емес, бүкіл әлемде бауыр хирургиясына кеңінен енгізілді.
In the two years after finishing his first liver cancer resection surgery, Wu did about a dozen liver cancer surgeries, but the bleeding problem remained. The most prevalent solution to preventing ischemia reperfusion injury in liver surgeries was low temperature anesthesia. A major flaw to this method is that patients suffer from hypothermia. Wu was inspired by water taps and thought about installing something similar to a valve on liver arteries and portal veins of patients to solve this problem. He then proposed intermittent interruption of the Porta Hepatis at room temperature. After careful comparison experiments, it was found that occluding for 15 minutes and releasing for 5 minutes is the most ideal interval. This technique effectively lowered the risk of acute liver failure in patients after the surgery, reduced the occurrence of ischemia reperfusion injury and greatly improved safety and success rate of the surgeries. This technique is crucial to the successes of many complicated liver cancer surgeries that were done afterwards. It has been widely incorporated in liver surgeries not only in China but also in the world.
Ғылыми-зерттеуге арналған үлестер
Вудың еңбектерінің Scholia ұсынған онлайн жинағы бар.
There is a collection of Wu's works that are accessible online provided by Scholia.