Кіріспе
Манила шығанағындағы тасталған теңіз форты. Форт Драм, сондай-ақ Эль Фрейль аралы деп те аталады, Филиппиндегі Манила шығанағының аузында, Коррегидор аралының оңтүстігінде орналасқан мықты бекітілген арал. "Бетондық соғыс кемесі" деген лақап атымен белгілі, соғыс кемесі пішіндес, темір бетоннан салынған теңіз форты 1909 жылы Америка Құрама Штаттарымен американдық отаршылдық кезеңде шығанақтың кең Оңтүстік арнасының кіреберісіндегі портының қорғанысының бірі ретінде салынды. АҚШ Азамат соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыстың басында салған форттардың арасында бұл мұнаралары бар теңіз форты болғандықтан ерекшеленді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондықтар оны басып алды, бірақ кейін АҚШ күштері форттағы мұнай мен бензинге от қойғаннан кейін қайта басып алды, нәтижесінде 68 жапон сарбазы қаза тауып, ол толығымен қолданыстан шығарылды. Өрттен туған жоғары температурадан АҚШ сарбаздары қамалға кіруге бес күн күтті. Қазіргі тасталып кеткен форт, Мексика-Америка соғысы мен Америка Азамат соғысында өзгеше көзге түскен, 1909 жылдың 15 қазанында қайтыс болған бригадир генерал Ричард С. Драмның құрметіне аталған. Арал және Манила шығанағының басқа да бұрынғы портының қорғаныстары Кавите қаласының қарауында.
Fort Drum, also known as El Fraile Island , is a heavily fortified island situated at the mouth of Manila Bay in the Philippines, due south of Corregidor Island. Nicknamed a "concrete battleship", the reinforced concrete sea fort, shaped like a battleship, was built by the United States in 1909 as one of the harbor defenses at the wider South Channel entrance to the Bay during the American colonial period. It was unique among forts built by the United States between the American Civil War and early World War II, as it was a sea fort with turrets. It was captured and occupied by the Japanese during World War II, and was recaptured after U. S. forces ignited petroleum and gasoline in the fort, the conflagration killing 68 Japanese soldiers and leaving it permanently out of commission. Due to the high temperature caused by the conflagration it took five days before U. S. soldiers could enter the fortress. The now abandoned fort was named after Brigadier General Richard C. Drum, who served with distinction during the Mexican–American War and the American Civil War, and died on October 15, 1909, the year of the fort's construction. The island and the other former harbor defenses of Manila Bay fall under the jurisdiction of Cavite City.
Манила шығанағы шайқасы
1898 жылы 30 сәуір мен 1 мамыр аралығында коммодор Джордж Дьюидің эскадрильясы Манила шығанағына кірді, Эль Фрайльден өтіп, онда үш 120 мм-лік зеңбірек орнатылған: испан крейсері «Антонио де Улоа»-дан бір Hontoria 12 см зеңбірегі және испандық канонерлік қайық «Генерал Лезо»-дан екі қысқа 120 мм зеңбірек. Жағалаудағы зеңбіректер «Маккалокпен» атысты, ол қысқа уақытқа түтіннен шыққан жарықпен жарықтанды, ал көп ұзамай «Бостон», «Ралли» және «Конкорд» та атысты. Алайда, Дьюидің кемелері форттарды айтарлықтай зақымсыз өтіп, таңертең Манила шығанағы шайқасына қатысты.
Жоспарлау және жобалау
Вильям Х. Тафт төрағалық еткен бекіністер кеңесі испан-американ соғысынан кейін АҚШ-қа тиесілі аумақтардың маңызды порттарын бекіністік нығайтуды ұсынды. Нәтижесінде, жартасты Эль-Фрейль аралы нығайтылып, Манила және Субик шығанақтарының портына қосылды. Бастапқыда Форт Драм минаны бақылау және каземат станциясы ретінде жоспарланған. Алайда, аймақтағы қорғаныс жеткіліксіз болғандықтан, аралды тегістеп, одан кейін үстіне екі еселенген орналасқан төрт зеңбірекпен қаруланған бетонды құрылыс салу жоспары жасалды. Бұл жоспар Соғыс департаментіне жіберілді, ол зеңбіректерді екі еселенген броньды мұнараларға ауыстыруға шешім қабылдады. 230° айналу бұрышы бар алдыңғы мұнара жоғарғы палубаның алдыңғы бөлігіне орнатылды, ол жоғарғы палубадан 9 фут (3 м) төмен болды; толық 360° айналу бұрышы бар артқы мұнара жоғарғы палубаға орнатылды. Екі мұнараның да зеңбіректері 15° көтерілу бұрышына ие болды, бұл оларға тиісті қашықтықты қамтамасыз етті. Қосымша қару ретінде негізгі құрылымның екі жағында орналасқан броньды казематтарда екі жұп зеңбірек орнатылды. Әуе шабуылынан қорғану үшін "өгіз шанағы" типтес орналасқан екі жылжымалы зениттік зеңбірек болды, бұл, әдетте, 3 дюймдік M1918 зеңбірегі және шамамен 1918 жылы қосылған болуы мүмкін. Форттың жоғарғы жағын 20 фут (6 м) қалыңдығындағы темір бетонды палуба қорғады. Сыртқы қабырғалардың қалыңдығы шамамен болды, бұл оны жаудың теңіз шабуылына дерлік зақымсыздан қорғады.
Құрылыс
Құрылыс 1909 жылғы сәуір айында басталып, бес жылға созылды. Тасты арал АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы тарапынан тегістелді және мықты темір бетон қабаттарымен қаланды, нәтижесінде шамамен соғыс кемесіне ұқсас алып құрылыс пайда болды. Оның ұзындығы 107 метр, ені 44 метр, ал жоғарғы палубасы таяз су деңгейінен 12 метр биіктікте орналасқан. M1909 зеңбіректері мен олардың екі арнайы салынған M1909 мұнаралары – Маршалл және Уилсон батареялары 1916 жылға дейін жеткізіліп, орнатылды. M1909 зеңбіректері Форт Драм үшін ғана арнайы жасалған және басқа жерде қолданылмаған. Сол жылы казематтардағы M1910 тұғырларындағы қосымша M1908MII зеңбіректері – Робертс және МакКреа батареялары орнатылды. Форттың жоғарғы жағына іздеу шамдары, зениттік батареялар және 18 метрлік торлы өртті басқару мұнарасы орнатылды. Шамамен 240 офицер мен қатардағы әскердің тұрғын жайлары, электр генераторлары, жоспарлау бөлмелері және оқ-дәрі қоймалары форттың терең ішінде орналасқан. Маршалл батареясы Азамат соғысының құрмет медалін алған және 1908–1910 жылдары инженерлер бастығы болған бригадир генерал Уильям Луис Маршаллдың құрметіне аталған. Уилсон батареясы Азамат соғысының құрмет медалін алған және 1897–1901 жылдары инженерлер бастығы болған бригадир генерал Джон Моулдер Уилсонның есімімен аталады. Робертс батареясы атты әскер, артиллерия және жағалау артиллериясы офицері Бенджамин К. Робертстің құрметіне аталған, ол 1905 жылы зейнеткерлікке шығар алдында бір күндік артиллерия бастығы болған. МакКреа батареясы Америка Азамат соғысындағы артиллерия офицері Тулли МакКреаның есімімен аталған.
Филиппиндік науқаны (1941-1942 жж.)
1941 жылдың желтоқсан айының соңында Жапон императорлық армиясының Лусонға сәтті шабуылы, тез арада құрлық әскерлерін Форт Драм мен Манила шығанағындағы басқа да бекіністердің қасына жеткізді. 1941 жылдың 7 желтоқсанында Тынық мұхитындағы соғыс басталғанға дейін Форт Драм 59-шы жағалау артиллерия полкінің (E батареясы) әскері мен офицерлерімен қайта толықтырылды. Форттың палубасында орналасқан ағаш казармалары, Вильсон батареясына кедергісіз атыс өрісін қамтамасыз ету үшін демонтаждалды. 1942 жылдың 2 қаңтарында Форт Драм жапондықтардың ауыр әуе шабуылына қарсы тұрды. 1942 жылдың 12 қаңтарында Фрэнк фортынан 3 дюймдік (76 мм) теңіз жағалауына орнатылған зеңбірек, Форт Драмға көшіріліп, форттың осал "мұрт" бөлігін шабуылдан қорғауға көмектесу үшін орнатылды және ол Хойл батареясы деп аталды. Келесі күні, 13 қаңтарда, бетонды орналастыру толық құрғамай тұрып, зеңбірек бағытталмай және сенімділік деңгейі тексерілмей тұрып, ол екінші дүниежүзілік соғыста жауға атыс ашқан алғашқы американдық теңіз жағалауы артиллериясы батареясы болды. Ол жапондықтар басып алған аралдық кеменің Форт Драмның осал артқы жағын жақыннан тексеруге тырысқанда қуып шығарды. Сол кезде, басқару мұнарасы артқы басты мұнараның атысын жасырып тұрды, ал зеңбірек судан жоғары орналасқандықтан, тіпті атыс өрісі ашық болған жағдайда да, өлі кеңістік пайда болды. 1942 жылдың ақпан айының бірінші аптасында форт жапондық 150 мм гаубица батареясының тұрақты атысына түсті, олар Тернате маңындағы құрлықта орналасқан. Наурыздың ортасына қарай жапондықтар ауыр артиллерияны жеткізіп, 240 мм қоршау гаубицаларымен атыс ашты, Форт Драмның 3 дюймдік зениттік батареясын жойды, 6 дюймдік зеңбіректердің бірін істен шығарды және броньды казематтардың бірін зақымдады. Форттың бетон құрылысының маңызды бөлігі қабылдаған оқтардан қирады. Броньды мұнаралар зақымдалмады және бомбалау кезінде қызметте болды. Форт Драмның 14 дюймдік зеңбіректерiнен және Форт Фрэнктың 12 дюймдік минометтерінен жасалған қарсы батарея атысы тиімсіз болды. 10 сәуірде Батандағы американдық және филиппиндықтардың қарсыласуының күші сынып, тек Форт Драм және басқа да портовый бекіністер американдықтардың қолында қалды. 5 мамыр түнінде Форт Драмның 14 дюймдік батареялары Коррегидорға шабуыл жасаған жапондық күштердің екінші толқынына атыс ашты, бірнеше әскер баржаларын батырып, ауыр шығын келтірді. Форт Драм 1942 жылдың 6 мамырында Коррегидордың құлауынан кейін жапондық күштерге берілді және 1945 жылға дейін олардың бақылауында болды. 6 метрлік (20 фут) қалыңдықтағы темір бетонды төбе, Форт Драмға 1942 жылдың 15 ақпанынан 6 мамырына дейін жапондықтардың шоғырланған және жиі соққыларына төтеп беруге мүмкіндік берді. Форт Драмдағы АҚШ қызметкерлерінің ешқайсысы қоршау кезінде қаза болған жоқ, тек бесеуі ғана жарақат алды. Төрт 14 дюймдік мұнаралық зеңбіректер әрекетсіз қалған жоқ және Коррегидордың құлауына бес минут қалғанда да тиімді атыс жүргізіп тұрды. 13 сәуірде ауыр әуе және теңіз шабуылынан кейін, форттың қасына көпірлік құрылғысы бар модификацияланған орта шағын кеме (LSM) келді. АҚШ әскерлері ұзартылған құрылғыны пайдаланып, кемеден тікелей фортқа жүгіріп, оның жоғарғы палубасын тез бақылауға алып, жапондық гарнизонды төменде шектеді. 38-ші жаяу әскер дивизиясының 151-ші жаяу әскер полкінің 2-ші батальонының F ротасы және 113-ші жауынгерлік инженерлік батальонының бөлімі Форт Драмға шабуылға басшылық ету үшін таңдалды, өйткені олар бұрын Кабало аралындағы Форт-Хьюздағы миномет батареясына сәтті шабуыл жасаған. Олар батареяға бұзып кіруге тырыспай, ақ фосфорлы миномет оқтарын пайдаланып, батареяға желдеткіш арқылы соққан екі бөлік дизель отыны және бір бөлік бензин қоспасын тұтатты. Бұл әдіс келесі күндері екі рет қайталанды. Жарылыс 1 тонналық люкті 300 фут (91 м) биіктікке лақтырып жіберді және форттың темірбетон қабырғаларының бөліктерін қиратты. АҚШ әскерлері қамал тексерілуге дейін бес күн күтуге мәжбүр болды, өйткені бірнеше күн бойы қызу және ішкі өрт болды; барлық 68 жапондық сарбаз қаза тапты (алтысы форттың жоғарғы қабаттарында тұншығып, қалған 62-нің күйген денелері форттың қазандық бөлмесінде табылды). Филиппин жағалау күзеті Манила шығанағының оңтүстік арнасына кіретін кемелерді бағыттау үшін жоғарғы палубада орналасқан.
Көркем шығармаларда
Нил Стивенсонның "Криптономикон" романының соңғы тарауларының бірінде басты кейіпкер сержант Роберт "Бобби" Шафтоу Форт Драмға парашютпен түсіп, LSM-нен отын құбыры мен сорғысын форттың үстіңгі желдеткіштеріне дейін көтереді. Ол барлық отынды сорып алып, жанды ақ фосфор гранатасын желдеткішке лақтырып, содан кейін өзі де ішке секіріп, қаза табады.