Кіріспе

Норвегиялық сәулетші

Хельге Тийс (16 тамыз 1897 – 1 тамыз 1972) – норвегиялық сәулетші. Ол Нидарос соборының қалпына келтіру жұмыстарында бас сәулетші болып қызмет еткені үшін ең көп танылды.

Өмірбаян

Хельге Тис Норвегияның Тронхейм қаласында дүниеге келген. Ол музей кураторы және директоры Йенс Тиис (1870–1942) пен Рагна Вильгельмина Донстың (1870–1939) ұлы болған. 1908 жылы оның әкесі Ұлттық өнер мұражайының (қазіргі Ұлттық өнер, сәулет және дизайн мұражайы) директоры болып тағайындалғанда, отбасы Кристианияға (қазіргі Осло) көшіп келді. Хельге Тис 1915 жылы бітіру емтиханын тапсырып, Стокгольмдегі Корольдік технология институтында сәулет өнерін оқуға түсті және 1919 жылы диплом алды. 1920–1923 жылдары Ослода Арнштейн Арнебергтің архитектуралық көмекшісі, содан кейін Стокгольмде архитектор Гуннар Асплундтың, ал қайта Ослода Андреас Х. Бьерке (1883–1967) және Георг Элиассен (1880–1964) архитектуралық фирмасында жұмыс істеді. 1924 жылдан 1929 жылға дейін ол норвегиялық «Nationen» күнделікті газетінде өнер сыншысы болып қызмет етті.

Нидарос соборын қалпына келтіру

Хелге Тиис Нидарос соборын қалпына келтіру жұмыстарының басшысы болды. 1929 жылы ол Нидарос соборының батыс қасбеті мен орталық мұнарасының дизайнын қайта құру конкурсында жеңіске жетті. Бұл жобаға негізгі сегізбұрышты мұнараның қайта жобалануы, қалқаншасы және Нидарос соборының батыс қасбетін аяқтау кірді. Оның көп бөлігі француз готикалық стиліндегі мүсіндерге арналған ойықтармен безендірілген. Нидарос соборын қалпына келтіру осылайша Норвегияның көптеген көрнекті мүсіншілері үшін маңызды алаңға айналды. Норвегияның көптеген жетекші мүсіншілері батыс қасбетті құруға қатысып, ондаған жылдар бойы еңбек етті. Тиис собордың бас сәулетшісі болып тағайындалды және 1930 жылдан 1972 жылы қайтыс болғанға дейін осы қызметте болды.

Жеке өмір

Ол суретші Грета Свендборгқа (1896–1982) үйленген. Олардың қызы Тоне Тиис Шьетне (1928–2015) мүсінші болған. 1953 жылы ол Норвегия Корольдік Сент-Олаф орденінің командирі дәрежесіне ие болды.

Басқа дереккөздер

Баккен, Арне Нидаросодемэн – паломничество (Aschehoug, Осло: 1997)
Данболт, Гуннар Нидаросодемэн, от христианской церкви к национальному памятнику (Andresen og Butenschøn, Осло: 1997)
Экролл, Øystein Нидаросодемэн. Скульптуры западного фасада (Издательство Nidaros Domkirkes Restaureringsarbeiders, Тронхейм: 2006).