Кіріспе
Across the Universe – Джули Таймордың 2007 жылғы американдық музыкалық романтикалық драмалық фильмі, Битлз тобының әндеріне негізделген. Сценарий Таймор, Дик Клемент және Ян Ла Френаис авторлық құқығындағы түпнұсқа әңгімесіне, сондай-ақ Леннон-Маккартнидің осы аттас әніне сүйенеді. Фильмде Битлз тобының мүшелері жазған 34 композиция қолданылған. Басты рөлдерде Эван Рейчел Вуд, Джим Стерджесс, Джо Андерсон және Т. В. Карпио ойнаса, Дана Фукс пен Мартин Лютер МакКой актерлік дебютін жасайды. Боно, Эдди Иззард, Джо Кокер және Салма Хайек сияқты жұлдыздар эпизодтық рөлдерде пайда болады. «Across the Universe» фильмінің премьерасы 2007 жылдың 14 қыркүйегінде Торонто халықаралық кинофестивалінде өтті, ал АҚШ кинотеатрларында 12 қазанда Columbia Pictures тарапынан көрсетілді. Фильм сыншылардан ара-жібірлі пікірлер алды, көбінесе визуалды стиль, актерлік шеберлік және ән орындаулары жоғары бағаланды, бірақ сюжеті мен режиссурасы сынға ұшырады. Фильм кассалық сәтсіздікке ұшырады, өндіріс бюджетінің жартысына жетпеді. Фильм «Алтын глобус» сыйлығына «Мюзикл немесе комедия жанрындағы үздік фильм» номинациясын, ал «Оскар» сыйлығына «Үздік костюм дизайны» номинациясын иеленді. Қосалқы актер құрамынан Кэрол Вудс және Тимоти Т. Митчем 50-ші «Грэмми» сыйлықтарындағы Битлз тобына арналған арнайы концертте өнер көрсетті.
Across the Universe is a 2007 American jukebox musical romantic drama film directed by Julie Taymor, centered on songs by the Beatles. The script is based on an original story credited to Taymor, Dick Clement, and Ian La Frenais, and based on the song of the same name by Lennon–McCartney. It incorporates 34 compositions originally written by members of the Beatles. The film stars Evan Rachel Wood, Jim Sturgess, Joe Anderson and T. V. Carpio, and introduces Dana Fuchs and Martin Luther McCoy as actors. Cameo appearances are made by Bono, Eddie Izzard, Joe Cocker, and Salma Hayek, among others. Across the Universe premiered at the Toronto International Film Festival on September 14, 2007, and was theatrically released in the United States on October 12 by Columbia Pictures. The film received mixed reviews from critics, with many praising the visuals, cast, and singing performances, though criticizing the plot and direction. The film was a major box office bomb, failing to earn even half of its total production budget at the box office. The film received a Golden Globe nomination for Best Motion Picture – Musical or Comedy and an Oscar nomination for Best Costume Design. Two members of the supporting cast, Carol Woods and Timothy T. Mitchum, performed as part of a special Beatles tribute at the 50th Grammy Awards.
Сюжет
1960 жылдары Ливерпульдегі кеме жасаушы Джуд Фини АҚШ-қа әкесін іздеуге келеді. Әкесі – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оны өмірге әкелген, бірақ танысқан емес әскери қызметкер. Джуд сүйіктісі Моллиге кеткенде хабарласып тұратынын уәде етеді. Нью-Джерсиде Люси Карриган жігіті Дэниелдің Вьетнам соғысына аттануын күтеді. Огайо штатының Дейтон қаласында шаруа қызы Пруденс басқа бір шаруа қызына ғашық болып, содан соң ұяттан мектептен шығып кетеді. Джуд Принстон университетінде күзетші болып жұмыс істейтін әкесі Уэсті кездестіреді, бірақ олар жақын қарым-қатынас құра алмайды. Университетте ол бос жүретін студент Макспен танысып, дос болады. Макс оны Алғыс айту күніне үйіне шақырады. Ол Джудты отбасымен, соның ішінде кіші қарындасы Люсимен таныстырады. Макс колледжді тастап, Джудпен бірге Гринвич-Виллидждегі әнші Сейди басқаратын богемдік ауданда тұра бастайды. Джуд жеке суретші болып жұмыс істейді, ал Макс такси жүргізеді. Дэниел Вьетнамда қаза табады, Люси оның қоштасу рәсіміне қатысады. 1967 жылы Детройтте болған тәртіпсіздікте жас афроамерикалық бала қаза болады. Оның үлкен інісі, гитарист Джо Джо көңіл көтеру үшін Нью-Йоркке көшіп, Сейдидің тобына қатысуға өтініш береді. Біраз уақыттан соң оларға автостоппен келген Пруденс қосылады. Люси колледжге түсу алдында Максті Нью-Йоркте көріп, олардың арасында махаббат пайда болады. Бастапқыда олардың бірге болғанын білген Макс, кейін оларға батасын береді. Кейін Макс әскерге шақырылып, Вьетнамға жіберіледі, себебі ол енді әскерден қорғалған студент емес. Пруденс Сейдиге ғашық болады және Сейди мен Джо Джо қарым-қатынас бастағанда көңілі құлдырайды. Люси соғысқа қарсы қозғалысқа белсенді қатысады. Джуд саясаттан алыс тұрады, бірақ Люсиге адал. Сейди жеке турнеге шығу мүмкіндігін алады, бұл оның пен Джо Джо арасындағы ажырасуға себеп болады. Джуд Люсидің белсенді Пако басқаратын «Демократиялық Республика студенттері» ұйымымен көп уақыт өткізгенін ұнатпайды, өйткені Пако оны азғындыққа ұшыратуға тырысады деп күдіктенеді. Джуд ұйым кеңсесіне басып кіріп, Люсимен дауласып, Пакомен төбелес кешеді, содан кейін Джудті кеңседен шығарып тастайды және Люси одан ажырасады. Кейін Джуд онымен бірге Колумбия университетінде соғысқа қарсы демонстрацияға қатысады. Полиция Люси, Пако және басқа белсенділерді қамағанда, Джуд оларға жетуге тырылып, өзі де қамауға алынады. Джудті депортациялау қаупі туғанда, Люси оның әкесімен байланысады. Уэс түрмеде оны көреді, бірақ Джудтың өзінің ұлы екенін және американдық азамат екенін дәлелдейтін құжаты жоқ. Нәтижесінде Джудты Англияға қайтаруға мәжбүр болады. Ливерпульдегі кеме жасаушы жұмысына оралғанда, ол бұрынғы сүйіктісі Моллимен кездеседі және оның қазіргі серігінен жүкті екенін көреді. Олар Джуд хат жазуды тоқтатқан кезде танысқан (ол Люсимен кездесе бастағанда). Джо Джо барларда гитарада ойнауды жалғастырады, ал өте табысты Сейди гастрольдегі қайғы мен жалғыздығын алкогольмен басады. Макс Вьетнамда жараланып, үйіне қайтады. Люси оны ауруханада көреді, бірақ ол жарақаттанған және морфинге тәуелді. Осы арада ол «Демократиялық Республика студенттері» ұйымымен жұмысын жалғастырады және Пакомен байланыста болады, бірақ оның қозғалысты зорлық-зомбылыққа итермелеуінен алаңдайды. Люси Пако бомба жасап жатқанын көріп, оны және ұйымды тастап кетеді, ол үнемі Джуд туралы ойлайды. Пако жасаған бомбаның бірі жарылып, оны және оның одақтастарын өлтіреді. Бұл жаңалықты естіген Джуд Люси де өлді деп ойлайды. Макстен телефон арқылы Люси бұрын топтан кетіп, тірі екенін біледі және Нью-Йоркке заңды түрде оралуға тырысады. Джо Джо мен Сейди татуласып, үйдің төбесінде концерт береді. Макс Джудты төбеге алып келеді. Полиция концертті тоқтатуға келгенде, Джуд төбеде қалып, ән айта бастайды. Полиция топқа оған қосылуға рұқсат береді. Ол қарама-қарсы төбеде тұрған Люсиді байқайды. Люси мен Джуд бір-біріне қарап, күлімсіреп, концерт аяқталады.
Кеңейтілген музыкалық нөмірлер
"Hold Me Tight" сияқты қосымша музыка бар, мысалы, би сахналары үшін көбірек мүмкіндік беру мақсатында. "Come Together" арнайы бөлімінде биге арналған қосымша музыка және басты кейіпкерлерді Нью-Йорк өміріне енген кезде байланыстыратын, жақсы жоспарланған "Аралықтағы алты дәреже" бар. "I Want You (She's So Heavy)" әні де Макстың медициналық тексеруін көрсету үшін, сондай-ақ Макстың мақта жұлын жеуі және одан шығу үшін басқа да теориялар туралы диалог үшін ұзартылған. Ұзартылған музыка "Dear Prudence", "Something" және "While My Guitar Gently Weeps" әндерінен кейінгі диалогтарға қосымша фон ретінде қолданылады. Кейбір әндер ұзартылмаған, бірақ "Revolution" және "All My Loving" сияқты әндерде де диалог бар. Басқа ұзартылған әндердің ішінде "I Am the Walrus", "Oh! Darling", "Across the Universe" және "Helter Skelter" бар.
Саундтрек
Фильмнің соңғы титрлері фильмде пайда болған 33 Beatles шығармасын толық немесе жартылай көрсетеді. Бұл әндердің бәрі 1962 жылдан 1969 жылға дейін Beatles мүшелері (Джон Леннон, Пол Маккартни, Джордж Харрисон және Ринго Старр) жазып, Beatles орындаған. Олардың жиырма тоғызы ресми түрде Леннон-Маккартни ән жазу серіктестігіне жатқызылған. Үшеуі Джордж Харрисонға жатқызылған. Бір атау ("Flying") – 1967 жылғы аспаптық шығарма, ол Beatles-тің барлық төрт мүшесіне (Леннон, Маккартни, Харрисон, Старр) тиесілі. Саундтректегі отыз әнге әнші дауысы қосылған. Олардың екеуі ("And I Love Her" және "A Day in the Life") – бастапқыда сөзі бар жазылған әндердің қысқаша аспаптық нұсқалары, бірақ "And I Love Her" өшірілген кадрда орындалады. Бір ән ("Flying") бастапқыда аспаптық ретінде жазылған. Дауыстық тректердің жиырма бесеуін алты басты актерлік құрамның бірі немесе бірнешесі орындайды. Төрт әнді камео рөлдеріндегі жұлдыздар (Боно, Эдди Иззард, Салма Хайек және Джо Кокер) орындайды. Бір ән ("Let It Be") актерлік құрамның қосымша мүшелері орындайды. Тағы бір ән ("Blue Jay Way") Техас штатының инди тобы Secret Machines орындайды. 29 дауыстық тректе әншілер экранда ән айтады. Екі дауыстық трек ("Blue Jay Way" және "Lucy in the Sky with Diamonds") экраннан тыс әншілер орындайды. 33 тректің қалған үшеуі аспаптық. "Flying" Secret Machines орындайды, "And I Love Her" оркестрлік партитураның бір бөлігі ретінде қысқаша естіледі, ал "A Day in the Life" Джефф Бек гитарада орындайды, бұл 1998 жылы сэр Джордж Мартиннің "In My Life" альбомы үшін жазылған нұсқасы. Beatles шығармаларынан басқа, саундтректе Эллиот Голдентал жазған түпнұсқа музыка да бар. Голдентал Таймордың бұрынғы "Титус" және "Фрида" фильмдерінде жұмыс істеген. (Голдентал мен режиссер Таймор 1982 жылдан бері бірге). Interscope Records фильмнің саундтрегінің үш нұсқасын шығарды – стандартты және екі делюкс нұсқасын. Стандартты нұсқада фильмнің саундтрегінен 16 трек бар, бірақ "Let It Be" үшінші шумақсыз қысқартылған. Делюкс нұсқасының бірінші нұсқасында 31 трек бар – барлық дауыстық орындаулар және үш аспаптық тректің бірі. АҚШ-та бұл 31 тректік нұсқа тек Best Buy дүкендерінде және iTunes-тен цифрлық нұсқада қол жетімді, ал Еуропада басқа бөлшек сауда орындарында қол жетімді. Делюкс нұсқасының екінші нұсқасы басқа бөлшек сауда орындарында және цифрлық жүктеу қызметтерінде қол жетімді. Екінші нұсқа 31 тректік нұсқадан екі трексіз ("Why Don't We Do It in the Road?" және "I Want You (She's So Heavy)") ерекшеленеді. "It Won't Be Long" әні 2007 жылдың 11 қыркүйегінде iTunes-те жеке ән ретінде шығарылды. 2007 жылдың 15-17 қазаны мен 2007 жылдың 22-23 қазаны аралығында 31 тректік делюкс нұсқасы iTunes жүктелімдері бойынша бірінші орынды иеленді. Саундтректе The Beatles-тен (сонымен қатар "The White Album" деп те аталады) жеті ән, "Magical Mystery Tour" альбомынан бес, "Abbey Road" альбомынан бес, "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band" альбомынан төрт, "With the Beatles" альбомынан үш, "A Hard Day's Night" альбомынан екі, "Let It Be" альбомынан екі, "Help!" альбомынан бір, "Rubber Soul" альбомынан бір және басқа да альбомға енбеген үш жеке ән бар.
Өндіріс
2007 жылдың наурыз айында БАҚ фильмнің соңғы нұсқасына қатысты дау туралы хабарлады. Режиссер Джули Тэймордың фильмді қысқарту ұзақтығына алаңдаған Revolution Studios төрағасы Джо Рот, Тайморды ескертпестен, қысқартылған нұсқаның алдын ала көрсетілімін сынақтан өткізді. Бұл оқиға екеуінің арасында шиеленіс тудырды, кейін Sony Pictures өкілі Эми Паскал Тайморды қысқа нұсқаға келісуге көндіруге тырысты. Бірнеше айлық даудан кейін Таймордың нұсқасы театрларда көрсетілетін түпкілікті нұсқа ретінде сақталды. Фильмнің өндіріс бюджеті бастапқыда 45 миллион доллар деп хабарланғанмен, Роттың Revolution Studios сату құжаттары фильмнің нақты құны 70,8 миллион доллар екенін көрсетті. Содан кейін фильм 14 қыркүйекте АҚШ-та 27 кинотеатрдағы "платформалық көрсетілім" арқылы шығарылды. Фильмнің тұңғыш демалысында "экранға шаққандағы" орташа табысы екінші орында болды. Келесі үш аптада көрсетілім аймақтар бойынша біртіндеп кеңейтілді. Төрт апталық шектеулі көрсетілімнен кейін, 12 қазанда фильм 954 АҚШ кинотеатрында кеңінен көрсетіле бастады, соның нәтижесінде АҚШ кассасының топ-10 тізіміне #8 орынға енді. Ринго Старр, Йоко Оно, Пол Маккартни және Оливия Харрисон фильмді көргеннен кейін оған жоғары баға берді. Фильмнің режиссері Джули Таймор Маккартнимен бірге өткізген көрсетілім туралы сұхбатта: "Көрініс аяқталған соң мен әдеттегідей сұрақ қойдым. Одан: "Сенің пікіріңше, қандай жері ұнамады?" - дедім. Ол: "Неге ұнамасқа тиіс?" - деп жауап берді". DVD, UMD және Blu-ray форматтары 2008 жылдың 5 ақпанында жарық көрді. 2018 жылдың 9 қаңтарында фильм Ultra HD Blu-ray форматында қайта шығарылды.
Жалғасы
2020 жылдың қазан айында Джули Таймор сіквелге дамыту жұмыстары жүріп жатқанын хабарлады. Джим Стерджесс пен Эван Рейчел Вуд режиссермен рөлдерін қайта ойнау мүмкіндігін талқылады, ал оқиға 1970 жылдарда өрбиді және Битлз тобының қосымша әндерін қамтиды.