Алессандро Мендини: Итальяндық дизайнер және архитектор өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Италиялық дизайнер және сәулетші (1931–2019)

Алессандро Мендини (16 тамыз 1931 – 18 ақпан 2019) – итальяндық дизайнер және сәулетші. Ол итальяндық, постмодернистік және радикалды дизайнның дамуында маңызды рөл атқарды. Өзінің көркемдік мансабынан бөлек, ол Casabella, Modo және Domus журналдарында жұмыс істеді. Оның дизайнының ерекшелігі – әртүрлі мәдениеттер мен өнер формаларын үйлестіруге деген ұмтылысы; ол графика, жиһаз, интерьер, суреттер және сәулет өнерін жасады, сондай-ақ көптеген мақалалар мен кітаптар жазды. Жас дизайнерлерге арналған архитектуралық конкурстарда белсенді қазылар алқасының мүшесі ретінде танымал болды. Милан университетінде оқытушылық қызмет атқарды. Мендини Милан қаласында дүниеге келген. 1959 жылы Милан политехникалық институтын сәулет мамандығы бойынша бітіріп, Марчелло Ниццолимен бірге дизайнер болып жұмыс істеді. 1979 жылдан 1985 жылға дейін Domus журналының бас редакторы болды және постмодернизмнің ең танымал туындылары арқылы – мысалы, «Проуст креслосы» және «Гронингер мұражайы» арқылы заманауи дизайнның бетін өзгертті. Ренессанс дәуірінің туындылары адам құндылықтары мен сезімталдығын көрнекті түрде бейнелегендей, Мендини коммерциялық және функционалдық бағыттың ықпалымен ұмытылған «құндылықтар» мен «сезімталдықтарды» дизайнның ортасына қайтаруға үлкен үлес қосты. Ол Cartier, Gufram, Hermès, Vacheron Constantin, Swarovski, Venini және Supreme сияқты компаниялармен ынтымақтастық жасады. 1989 жылдан бастап, 2019 жылы Милан қаласында қайтыс болғанға дейін, кіші інісі Франческо Мендинимен (1939 ж.т.) бірге Милан қаласындағы Atelier Mendini жеке практикасын басқарды. 2022 жылы ол 2022 жылғы Милан Даңқ залына (MILAN MONUMENTAL CEMETERY FAMEDIO) енгізілді. Бұрынғы лауреаттар қатарында опера маэстросы Джузеппе Верди, эстетик және жазушы Умберто Эко, Versace сән үйінің негізін қалаушы Джанни Версаче және әлемге әйгілі тенор Лучано Паваротти бар.

Мансап

1970 жылдары Мендини Радикалды дизайн қозғалысының негізгі тұлғаларының бірі болды. Ол 1973 жылы құрылған "Global Tools" ұжымының негіздеуші мүшелерінің бірі еді. 1978 жылы ол "Alchimia" студиясына серіктес ретінде қосылып, Этторе Соттсасс пен Микеле Де Луччимен бірге жұмыс істеді. Мендини қазіргі дизайн мен абстрактілі формаларды жаңа дизайн тұжырымымен үйлестіретін Пруст креслосын жасады. Бұл кресло оның тәжірибелік ізденістерінің эксперимент арқылы ғана емес, сонымен қатар нақты дизайн логикасымен де мүмкін екенін көрсетеді. 1982 жылы ол Миландағы жеке дизайн мектебі "Domus Academy" құрылысына қатысты. Архитектор ретінде ол бірнеше ғимараттарды жобалады: мысалы, Италияның Омегна қаласындағы Alessi резиденциясы, Тоскананың Ареццо қаласындағы "Teatrino della Bicchieraia" театр кешені, Омегнадағы Форум мұражайы, Жапонияның Хиросима қаласындағы ескерткіш мұнара, Нидерландыдағы Гронингер мұражайы және Швейцариядағы Ароса казиносы. Атап айтқанда, Гронингер мұражайы ХХ ғасырдың соңындағы ең таңғажайып постмодерн ғимараттардың бірі саналады және "Өлмей тұрып көруге тиіс 1001 ғимарат" тізіміне де енді. Оның өнім дизайнындағы жұмысы өнімдердің мүмкіндіктерінің шегін кеңейтті. 1974 жылғы Lassú креслосы – пирамидалық құрылымға орнатылған, функцияның дәстүрлі ұғымдарынан бас тартатын көрнекті мысал. Мендини тұрмыстық заттарды руханилыққа жол ашатын құрал ретінде қарастырды, бұл идея 1975 жылы Casabella журналының мұқабасында жарияланған креслоның ритуалдық түрде өртелуі арқылы нығайтылды. Дизайнер ретінде 2010 жылы жасалған RAMUN амулето шамның тарихи маңызы – LED технологиясының артықшылықтарын көрсететін сақина тәрізді пішіні, жарықтандырудың біркелкілігін арттырады. Шам механизмін ашық көрсететін мөлдір материалдың қолданылуы ерекше. Дөңгелектер мен түзу сызықтардан тұратын минималистік құрылымдағы түрлі түстердің үйлесімі адамның сезімталдығын оятады. Өзінің әдемі дизайны мен жоғары сапасының арқасында шам Германияның Мюнхен қаласындағы Moderne der Pinakothek, Чикаго архитектура және дизайн мұражайы, Нидерландыдағы Гронингер мұражайы, Данияның дизайн мұражайы, Кореядағы DDP және Қытайдағы Цинхуа университетінің өнер мұражайында тұрақты түрде көрсетіледі. "Егер сіз Алессандро Мендини туралы естімеген болсаңыз да, оның жұмысы сізге әсер еткен болуы мүмкін. Өйткені ол болмаса, өміріміз басқаша болар еді." Элис Роусторн, Лондон дизайн мұражайының директоры. "Алессандро Мендини – өнер және сәулет тарихындағы сирек кездесетін, ең танымал сәулетшілердің бірі, Леонардо да Винчи, Палладио, Альберти және Леду сияқты терең ойлы тұлғалардың қатарында. Оның философиялық ойлауы түпнұсқадан да асып түседі. Ол идеяны өнертапқыштың шегінен асырып, ең маңызды дизайн идеясын табу үшін тынымсыз ізденіс жасайды. Ал нәтижелері – біздің заманымыздың ең көреген және алға бағытталған жобаларына негізделген. Архитектуралық идеялар "вирустық" жылдамдықпен көшіріліп, дубликатталатын дәуірде Мендини мен оның жұмысы ерекше, пайғамбарлық және бірегей болып қала береді, бұл гений сәулетшінің ерекше қолтаңбасы." Кристиан Наркевич Лэйн, Чикаго атенаеумының мұражай директоры.

In the 1970s Mendini was one of the main personalities of the Radical design movement. He became one of the founding members of the "Global Tools" collective, which was set up in 1973. In 1978 he joined the Studio Alchimia as a partner and there he worked with Ettore Sottsass and Michele De Lucchi. Mendini created a Proust chair that combines existing designs and abstract forms with a new concept of Re Design. This chair proves that his experimental attempts are possible not only by experiment but also by realistic design logic. In 1982 he co founded Domus Academy, a private postgraduate design school in Milan. As an architect, he designed several buildings; for example the Alessi residence in Omegna, Italy; the theater complex "Teatrino della Bicchieraia" in the Tuscan city of Arezzo; the Forum Museum of Omegna, a memorial tower in Hiroshima, Japan; the Groninger Museum in The Netherlands and the Arosa Casino in Switzerland. Especially, The Groninger Museum is considered one of the most amazing postmodern buildings of the late 20th century, and was also selected as one of the “1001 Buildings You Must See Before You Die.”

His work in product design was influential in the sense that it pushed the boundaries of what products could be. A notable example is his Lassú chair from 1974, a chair built on top of a pyramid structure, which forgoes conventional notions of function. Mendini was addressing the domestic object as a conduit for spirituality, an idea reinforced by his ritualised burning of the chair, photographed for placement on the cover of Casabella in 1975. As designer, the historical value of the RAMUN amuleto lamp designed in 2010 is the ring shape that accentuates the strengths of LED, which enhances lighting uniformity. The use of a transparent material flaunts the mechanism of the lamp. A mix of various colors in the minimalist structure, consisting of circles and straight lines without any spring or wire, inspires human sensibility. Thanks to its beautiful design and superior performance, the lamp is permanently displayed at the Moderne der Pinakothek in Munich, Germany, The Chicago Athenaeum Museum of Architecture and Design, the Groninger Museum in Netherlands, the Design Museum Denmark, DDP in Korea and the Tsinghua University Art Museum in China. "Even if you've never heard of Alessandro Mendini, you're bound to have been affected by his work. That's because our lives would be different without him." Alice Rawsthorn Director, London Design Museum. "Alessandro Mendini is one of the rare, most iconic architects and architectural minds in the history of art and architecture and clearly within the profound ranks of Leonardo Da Vinci, Palladio, Alberti, and Ledoux. His philosophic thinking is more than original. He has pushed concept beyond the perimeters of the inventive, relentlessly searching, in a most non compromising way, for the most essential design idea. And the results center on the most visionary and far reaching of our times. In an era where architectural ideas are copied and duplicated worldwide faster than 'viral', Mendini and his works remain singular, prophetic, and original with the unique finger print of nothing less than a genius architect." Christian Narkiewicz Laine Museum President of the Chicago Athenaeum.

Марапаттар

Алессандро Мендиниге бірнеше халықаралық сыйлықтар берілді, оның ішінде 1979, 1981 және 2014 жылдары Compasso d'Oro сыйлығы. 2011 жылы ол Кашан жоғары нормалық мектебінің құрметті доктор ғылымы атағын алды. 2014 жылы Чикаго атенаеумі және Еуропалық сәулет, өнер, дизайн және қалалық зерттеулер орталығынан Еуропалық сәулет сыйлығымен марапатталды. Ол Нью-Йорк сәулет лигасының құрметті атағын, сондай-ақ Франция Республикасының «Өнер мен әдебиет рыцарі» (Chevalier des Arts et des Lettres) атағын алды. 2017 жылы ол «Дизайнның Оскары» деп есептелетін «Жылдың A&W дизайнері» сыйлығына ие болды. 2022 жылы ол 2022 жылғы Милан Даңқ залына (Милан монументальды бейіштегі FAMEDIO) енгізілді.