Кіріспе
Джеймс О'Брайен (James J. O'Brien, 1950 жылғы 9 сәуірде туған) – американдық баскетболшы және жаттықтырушы. Ол Санкт-Бонавенчур университеті (1982–1986), Бостон колледжі (1986–1997), Огайо мемлекеттік университеті (1997–2004) және Бостондағы III дивизиядағы Эмерсон колледжі (2011–2014) жаттықтырушысы болды. О'Брайен 1997 жылғы 7 сәуірде Огайо штатының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, бұрынғы жаттықтырушы Рэнди Айерс жұмыстан босатылғаннан кейін. О'Брайен Buckeye командасын 1999 жылғы Final Four, 2000 және 2002 жылғы Big Ten чемпионатының тұрақты маусымындағы қосымша жеңіске, 2002 жылғы Big Ten турнирінің жеңісіне, төрт маусымда 20 жеңіске және мектеп рекорды бойынша төрт рет қатарынан NCAA турниріне (1999–2002) жеткізді. Кейін Огайо штаты 1999 жылдан 2002 жылға дейінгі барлық жеңістерін жоюға, сол жылдардағы команданың жетістіктеріне қатысты барлық сілтемелерді алып тастауға және О'Брайеннің қызмет ету кезеңінде ережелерді бұзғаны үшін барлық турнир ақшасын қайтаруға мәжбүр болды. 2004 жылғы 8 маусымда Огайо штатының спорт директоры Энди Гейгер О'Брайенді NCAA ережелерін бұзғаны үшін жұмыстан босатты. Огайо штатының сот органы О'Брайенді жұмыстан босату арқылы штаттың келісімшартты бұзғанын анықтады және оған 2,4 миллион доллар төледі. Алайда, О'Брайенге бастапқыда NCAA-ның «себебін көрсету» бұйрығы берілді, ол 2006 жылдан 2008 жылға дейін жаттықтырушылықтан шеттетілді және тек 2011 жылы ғана жаттықтырушылыққа оралды.
James J. O'Brien (born April 9, 1950) is an American college basketball coach who has served as coach of St. Bonaventure University (1982–1986), Boston College (1986–1997), Ohio State University (1997–2004) and Emerson College, a Division III school in Boston (2011–2014). O'Brien was hired as Ohio State head coach on April 7, 1997, after the firing of previous coach Randy Ayers. O'Brien guided the Buckeye program to the 1999 Final Four, 2000 and 2002 Big Ten regular season co championships, the 2002 Big Ten tournament Championship, four 20 win seasons and a school record four consecutive NCAA tournament appearances (1999–2002). Ohio State later had to vacate all wins from 1999 to 2002, remove all references to team accomplishments for those years, and pay back all tournament money due to rules violations during O'Brien's tenure. On June 8, 2004, then Ohio State athletic director Andy Geiger fired O'Brien for alleged NCAA rules violations. The Ohio Court of Claims determined that Ohio State breached its contract with O'Brien by terminating him and awarded him $2.4 million. However, O'Brien was initially given an NCAA "show cause" order effectively banning him from coaching from 2006 to 2008, and only returned to coaching in 2011.
Ойын мансабы
Бруклиндегі Сент-Франсис дайындық мектебінде жоғары мектептегі құрметті All-American атанған О'Брайен 1971 жылы Бостон колледжін бітіріп, маркетинг мамандығы бойынша диплом алды. Ол университетте оқыған кезінде үздік студент-спортшысы ретінде марапатталды. О'Брайен 1968-1971 жылдары Бостон колледжінің баскетбол командасында үш жыл ойнады, Боб Кузи мен Чак Дейлидің жетекшілігінде ойнап, 1970-1971 жылдары команда капитаны болды. Ол әлі күнге дейін мектеп рекордтарының арасында бір ойында 18 нәтижелі пас берген рекордты сақтап тұр (Ле-Мойнға қарсы, 1970 жылғы 16 желтоқсан). Ол барлығы 1273 ұпай жинап, мектеп тарихындағы ең көп ұпай жинаған ойыншылар тізімінде 14-ші орында тұр. Ол екі рет "Шығыс құрамасының" құрамына ілікті және аға курста Жаңа Англияның үздік ойыншысы атанды. 1976 жылы Бостон колледжінің Varsity клубының Даңқ залына алғашқы болып сайланды. Ол Бостон колледжінің 1960-жылдар мен 1970-жылдардың үздік баскетбол командаларына енді. Бітіргеннен кейін, 1971 жылғы НБА драфтының төртінші турында "Буффало Брейвз" (қазіргі "Лос-Анджелес Клиперс") клубы оны таңдады, бірақ ол "Питтсбург Кондорз" (1971), "Кентукки Конелс" (1972-1973) және "Сан-Диего Конквистадорс" (1974-1975) командаларында Американдық баскетбол лигасынде кәсіби карьерасын жалғастырды. Ол "Сан-Диего" командасында Уилт Чемберленмен бірге ойнады.
Бастапқы жаттықтырушы жылдары
Ойыншылық карьерасы аяқталғаннан кейін О'Брайен 1977 жылы Дом Перноның ассистенті ретінде Коннектикут университетінде бапкерлікке кірісті. Ол онда бес жыл жұмыс істеді, осы кезеңде «Хаскилер» 91-50 есебімен жеңіліп, үш постмаусымдық турнирге қатысты. 1982 жылы Сент-Бонавентура университеті О'Брайенді жұмысқа алды. Ол 1986 жылы туған университетіне оралғанға дейін төрт жыл бас бапкер болып қызмет етті, ол Огайо штаты университетінде бас бапкер болып тағайындалған Гэри Уильямстың орнын басты. 1983 жылы ол «Сент-Бонавентураны» 20-10 есебімен жеңіліске жеткізіп, Ұлттық шақыру турниріне жолдама алғандығы үшін Atlantic 10 конференциясының «Жыл бапкері» атанды. Basketball Times журналы оны 1983 жылы «Жылдың жаңадан келген бапкері» деп таныды.
Бостон колледжінің бас бапкері
О'Брайен Бостон колледжінде он бір маусым жаттықтырды. Осы кезеңде ол соңғы төрт маусымының үшеуінде NCAA турниріне, ал соңғы алты жылының бесеуінде постсезондық ойындарға қатысты. О'Брайен 1995–96 жылдары Big East жыл жаттықтырушысы, 1992 және 1993 жылдары Kodak District I жыл жаттықтырушысы, ал 1994 жылы Шығыс баскетбол жаттықтырушысы деп танылды. 1994 жылы О'Брайен Бостон колледжін NCAA турнирінде Elite Eight сатысына жеткізіп, қатарынан Индиана және Солтүстік Каролина командаларын жеңді. О'Брайеннің жаттықтырушылық мансабында академиялық көрсеткіштерге ерекше мән берілді – Бостон колледжіндегі алғашқы 10 жылында біліктілігін толық орындаған 25 ойыншының барлығы диплом алды. Бостон колледжіндегі соңғы маусымында О'Брайен команданы 1997 жылғы Big East тұрақты маусымы мен турнирінің жеңімпаздары етіп шығарды. Дегенмен, 1994 жылы есірткі және тәртіп бұзушылықтары үшін мектептен қуылған жаңа талапкер Крис Херреннен кейін, О'Брайен жаңа ойыншыларын қабылдау комиссиясынан өткізуде қиындықтарға тап болды; ол ақырында Фресно штатына ауысты. 1995–96 жылдары кем дегенде үш үміткер NCAA стандарттарына сай болғанына қарамастан, қабылдаудан бас тартты. 1996 жылдың қараша айында Бостон аймағынан екі талапкерге бас тартқанда, О'Брайен отставкаға кете жазуға дейін барды. Ол 1996–97 маусымынан кейін Огайо штатына кетіп, жұлдызды бірінші курс студенті Скуни Пенн сияқты барлық ойыншыларын өзімен бірге алып кетті. Кейін О'Брайен Бостон колледжін қорлау және келісімшартты бұзу үшін сотқа берді, бұл оның талапкерлерінің біреуіне қабылдаудан бас тартуда нәсілдік дискриминация рөл атқарған болуы мүмкін екенін көрсетеді.
Огайо штатының бас бапкері
Пенн мен көптеген жаңа келген ойыншылар маусымды өткізіп жібергендіктен, О’Брайеннің Колумбустағы алғашқы жылы ұзаққа созылды. «Buckeyes» командасы 8–22 есебімен аяқтады, оның ішінде Big Ten ойындарында 1–15 көрсеткіш – бұл мектеп тарихындағы ең нашар конференциялық нәтиже. Бірақ келесі жылы О’Брайен «Buckeyes» командасын Флорида штатының Санкт-Петербург қаласында өткен 1999 жылғы «Финал төрттігіне» (Final Four) жеткізді. Огайо штаты 1998–99 маусымында мектеп, конференция және NCAA рекордтарын жаңартты, бұл олардың мектеп тарихындағы «Финал төрттігіне» (Final Four) жасаған тоғызыншы сапар болды. 2000 жылғы «Buckeyes» командасы бұл жетістікті Мичиган штатымен бірлесіп Big Ten чемпионатында жеңіске жетіп жалғастырды. Алайда, бұл жетістіктер кейіннен NCAA тарапынан күштен шығарылды. 2001 жылғы Огайо штаты баскетбол командасы маусымға дейін жарияланған материалдарда Big Ten турнирінде соңғы орындардың біріне ие болады деп болжанған еді; алайда О’Брайен тұрақты маусымдағы конференциялық турнир кестесінде үшінші орынды иеленді, 20 ойын жеңіп, мектептің 21-ші (барлығы 24 турнирден) NCAA турниріне қатысу құқығын жеңіп алды, мұның бәрі 1999–2000 маусымындағы ең үздік үш ойыншысын жоғалтқаннан кейін болды. 2002 жылғы «Buckeyes» командасы да сәтті маусым өткізеді деп күтілмеген еді. О’Брайен сыншыларды тағы да таң қалдырып, «Buckeyes» командасын 2002 жылғы Big Ten тұрақты маусымы мен турнирінің жеңімпазы етіп, 20 жеңіске жеткізіп, NCAA турниріне бес қатарынан қатысу құқығын алды, мұндай жетістік Огайо штатында бұрын-соңды болған емес. 1999 жылғы «OSU» командасының «Финал төрттігіне» (Final Four) қатысқаннан кейін О’Брайен 1999 жылғы Clair Bee жыл жаттықтырушысы (Coach of the Year) атағымен марапатталды. Бұл сыйлықты Наисмит мемориалдық баскетбол даңқы залы табыс етті. Бұл құрметтің қатарында мыналар да бар: Колумбус Touchdown клубының 1999 жылғы Ұлттық жыл жаттықтырушысы (National Coach of the Year); Ұлттық баскетбол жаттықтырушылар қауымдастығының (National Association of Basketball Coaches) 1999 жылғы Ұлттық бірлескен жыл жаттықтырушысы (National Co-Coach of the Year); Big Ten БАҚ-ы таңдаған 1999 жылғы Big Ten жыл жаттықтырушысы (Big Ten Coach of the Year) және АҚШ баскетбол жазушылар қауымдастығының (U. S. Basketball Writers Association) 1999 жылғы 5-ауданының жыл жаттықтырушысы (District 5 Coach of the Year). Ол лига БАҚ-ы оған үш маусым ішінде екінші рет осы құрметті бергендіктен, 2001 жылы Big Ten жыл жаттықтырушысы (Coach of the Year) атағын екінші рет жеңіп алды. Big Ten құрметінен кейін Ұлттық баскетбол жаттықтырушылар қауымдастығының (National Association of Basketball Coaches) 2001 жылғы 10-ауданының жыл жаттықтырушысы (District 10 Coach of the Year) сыйлығы табыс етілді.
Ауыстыру туралы дау
Огайо штаты 2004 жылдың 8 маусымында О’Брайенді қызметтен босатып, жаттықтырушының спорт директоры Энди Гейгерге 1999 жылы ұлттық ниет таныту хатына қол қойғаннан кейін серб Александр Радоевичтің анасына 6000 доллар қарыз бергенін мойындағанын мәлімдеді. NCAA ережелері бойынша, ойыншылар өз отбасынан басқа сырттан қаржылық көмек ала алмайды. Бұл төлем туралы мәлімдеме Колумб қаласының маңындағы Гаханна қаласының тұрғыны, күтімші Кэтлин Салиерс Огайо штатының жақтастары Дэн мен Ким Рословичті сотқа шақырғанда айтылды. Салиерс Рословичтердің оған ай сайын 1000 доллар және Огайо штатының шабуылшысы Бобан Савовичті күтуге қатысты шығындарды төлеу туралы келісімдерін бұзғанын мәлімдеді. Савович Рословичтердің Огайо штатының жақтастары ретіндегі мәртебесіне байланысты олармен бірге тұра алмады. Өзінің куәлігі барысында Салиерс О’Брайеннің Радоевичке қарыз бергенін айтты. Радоевич шетелде ойнағаны үшін ақша алғандықтан университеттерде ойнау мүмкіндігіне ие болмады. О’Брайен Огайо штатының оны заңсыз түрде қызметтен босатқанын және жалақысы мен жәрдемақысы үшін 3,5 миллион доллар талап еткенін мәлімдеді. О’Брайен өзінің қарызы NCAA ережелерін бұзбайды деп мәлімдеді, себебі ол Радоевич шетелде ақша үшін ойнағандықтан әуесқой статусын жоғалтқанын білген. Сотта Гейгер және NCAA жетекші тергеушісі Стив Даффин екеуі де О’Брайеннің қарызды гуманитарлық мақсатта бергенін, Радоевичті Огайо штатына келуге итермелеу үшін емес екенін куәландырды. NCAA бұзушылықтар жөніндегі комитетінің төрағасы Дэвид Суонк О’Брайеннің әрекеттері NCAA ережелерін бұзбағанын мәлімдеді. Сот Огайо штатының келісімшартты бұзғанын анықтады және О’Брайенге 2,4 миллион доллар төлеуге міндеттеді. Бұл шешім Огайо апелляциялық соты мен Огайо жоғарғы сотында қолдау тапты. 2006 жылдың 10 наурызында NCAA Огайо штатына үш жылдық сынақ мерзімін берді және 1999 жылдан 2002 жылға дейін Бобан Савовичтің құрамында болған кезеңде табылған барлық турнирлік қаражатты қайтаруға бұйрық берді. Сонымен қатар, Огайо штаты 1998-99 және 2001-02 маусымдарында өткізген барлық ойындарды, соның ішінде 1999 жылғы Final Four турниріне қатысуын жоққа шығаруға міндеттелді. О’Брайенге сондай-ақ бес жылға «мәселенің себебін көрсету» бұйрығы шығарылды. 2007 жылы NCAA О’Брайеннің «мәселенің себебін көрсету» мерзімін екі жылға қысқартты. Сонымен қатар, НКАА ережелері мен процедураларын орындау бойынша қызметкерлердің өзінің сәтсіздіктеріне байланысты үш бұзушылықты және төртіншісінің бір бөлігін күштен шығарды. 2008 жылдың 31 қаңтарында NCAA апелляциялық комитеті О’Брайеннің жұмысқа орналасуына қатысты барлық шектеулерді алып тастады. 2011 жылдың 10 мамырында О’Брайен Эмерсон колледжінің бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. «Арыстан» командасын үш маусымда 34-44 есебімен жеңіске жеткізгеннен кейін О’Брайен зейнетке шығуын жариялады.
Отбасы
О'Брайеннің қайтыс болған әйелі Кристиннен Эми Сиггенс және Эрин Райт есімді екі қызы бар.