Кіріспе

Сэмюэл Хоуит (1756/57–1822) – ағылшын суретшісі, иллюстратор және жануарлар, аң аулау, ат жарыстары мен пейзаждарды бейнелеген гравер. Ол майлы бояулармен де, акварельмен де жұмыс істеді.

Өмір және жұмыс

Хауитт Нотингемширдегі квакерлер отбасының мүшесі болды. Өмірінің басында ол Эссекс округындағы Эппинг орманға жақын Чигвеллде тұрды, қаржылық тәуелсіздігі болды және өзін дала спортына арнады. Бірақ ол қаржылық қиындықтарға тап болып, өнерге кәсіп ретінде жүгінуге мәжбүр болды, бұл іске ол осы уақытқа дейін талантты әуесқой ретінде айналысқан. Лондонға келгеннен кейін ол Сэмюэл Гудонофтың Илингтегі мектебінде сурет салу шебері болды. 1783 жылы ол Incorporated Society of Artists қоғамында аң аулауға қатысты 3 түрлі-түсті суретін көрсетеді. Ол 1784 жылы аң аулау көрінісімен бастап, 1785 жылы «Рабаттанған аббат қалдықтары» және «Фейрлоп емені» атты екі пейзажбен жалғастырды. 1793 жылы ол «Жак пен бұғы» және «Түлкі ауы» көрсетеді; 1794 жылы «Контрабандистер дабыл қақты»; 1800 жылы «Бұғы» атты екі сурет; 1814 жылы «Атқан аң»; және 1815 жылы «Белла, қорқынышты Белла». Ол коммерциялық иллюстратор ретінде үлкен сұранысқа ие болғандықтан, көрмелерде сирек қатысты. Хауитт майлы бояулармен де, акварельмен де жұмыс істеді, көбінесе спорттық тақырыптармен және табиғат тарихының мұқият орындалған, жанды және шынайы суреттерімен шектелді. Бұл суреттер, Хауитт өзінің «Жануарлар туралы жаңа еңбегінде» айтқандай, «тіріден салынған» және «өнердің осы саласына бірдей көңіл бөлмеген суретшінің қаламына көмектесу» үшін жарияланды. Бірақ, бір суреттер кітабындағы маймылдар мен гориллердің суреттері кейбіреулері жеке коллекцияларда сақталған болса, қалғандары Уильям Буллоктың мұражайынан және Британ мұражайынан алынған сақталған үлгілерді зерттеудің нәтижесі екенін көрсетеді. Хауитт өнерінде Томас Роулендсонмен тығыз байланыста болды, оның қарындасына үйленді, және оның жұмыстары бір кезде, көбінесе, оның қайнағасының туындысы деп есептелді; бірақ Роулендсоннан айырмашылығы, ол тәжірибелі спортшы болды, және оның көріністері дәлірек бейнеленген. Ол шебер және еңбекқор гравер болды, және суреттеріне ұқсас көптеген гравюраларды жариялады, олар нәзік инемен мұқият орындалды. Ол сонымен қатар Роулендсон стилінде бірнеше карикатуралар жасады. Хауитт (капитан) Томас Уильямсонның «Шығыс дала спорты» (1807) еңбегіндегі иллюстрацияларымен ерекше көзге түсті. Ол автордың Үндістанда жасаған эскиздеріне негізделген. Ол сонымен қатар бірнеше басқа да еңбектерді суреттеді: «Аң аулау туралы ойлар» (Лондон: Д. Бремнер, 1798), Басқа басылымдарға жануарлардың әртүрлі гравюралары (50 гравюра, 1803); Британ дала спорты (20 түрлі-түсті гравюра, 1807); Балық аулаушының нұсқаулығы (12 гравюра, 1808); Жануарлар туралы жаңа еңбек (100 гравюра, 1811); Жануарлар тобы (24 гравюра, 1811); Британ спортшысы (70 гравюра, 1812); Шетел дала спорты (110 гравюра, 1819). 1822 жылы Хауитт Лондонның Сомерс Таун қаласында қайтыс болды және Санкт-Панкрас зиратында жерленді.

Жануарлардың жаңа жұмысы

Хауиттің тапқырлығы мен коммерциялық шеберлігі туралы біршама түсінік алу үшін оның "Жануарлардың жаңа еңбегі" жинағын қарастыру жеткілікті. Жануарлар портреттерінен жасалған альбом идеясы жаңа бастама ретінде ұсынылады, ол "неғұрлым таңғажайып болса да, бұрын ешбір британдық суретші жасаған емес". Хауитт "мінез-құлқы мен құмарлықтарын көрсете білуге көбірек мүмкіндік беретін" ертегілердегі жануарларды бейнелеуді жөн көрді және "дұрыстыққа ұмтылып, табиғатты зерттеушінің мақұлдауына лайық болады" деп үміттенеді, сондай-ақ әріптес суретшілерге нұсқау беруді мақсат етеді. Осы себепті жүз беттік жинақтың тек 56-сы ғана ертегілерді бейнелейді, ал қалғаны жануарлар мен аң аулауға арналған суреттерді қамтиды. Аңыздардың мәтіні үшін Хауитт Сэмюэл Кроксалдың прозалық жинағынан Эзоптың (және Федрдің) аңыздарын, соның ішінде оның ұзақ созылған моральдық "түсіндірмелерін" алған. Джон Гейдің аңыздары жырмен жазылған және 106 беттік мәтіннің небәрі 27 бетін құрайды. Жеке беттер кітаптың аталымына қарама-қарсы басылып, содан кейін қосымша суреттердің бірі келеді. Алайда, әр суреттің астында олардың кейбіреулері 1809-10 жылдары жасалғандығын көрсететін жазу бар, бұл кітаптың өзі 1811 жылы жарық көргенін көрсетеді және олар сол кезде, және мүмкін, кейін де жеке сатылған болуы мүмкін. Аңыздар моральдық ұстанымды білдіргендіктен, олар элиталық спорттық тақырыптарға қарағанда кеңінен танымал болды және оларды көргендердің білімін арттыру үшін қабырғаларға іліп қоюға болады. Мұндай суреттер ақ-қара түсте де, боялған түрінде де қол жетімді болды. Сонымен қатар, Хауитт моральдық мәтіні картаның жиегіне басылған суреттерден акварель суреттерін де жасады. Осылайша суретші бір туындыдан үш түрлі табыс көзіне ие болды. Кітаптың екінші басылымы 1818 жылы жарық көрді. Хауиттің суреттері оның қайтыс болғаннан кейін де қайта басылды. Оның еңбегіне деген құрметтің тағы бір дәлелі – оның алты суреті 1870 жылы, алпыс жыл өткен соң алғаш рет шығарылған Mintons, Hollins фирмасының Эзоп аңыздарынан жасалған плиткаларының негізі ретінде пайдаланылды. Олардың ішінде "Қорбақша мен қоян", "Тұяқ, ит және түлкі", "Ауырған бұғы", "Доңыз бен түлкі", "Аю мен саяхатшылар" және "Аю мен аралар" суреттері бар.