Кіріспе

Чарльз Пакстон Занер (15 ақпан 1864 – 1 желтоқсан 1918) – американдық каллиграф, қаламмен сурет салатын суретші және жазу өнерінің мұғалімі.

Өмірбаян

Занер Пенсильвания штатының Блумсбург қаласының жанында дүниеге келген. 1882 жылы Огайо штатының Оберлин қаласында G. W. Майклдың қаламгерлік өнері залында қаламгерлік курсын оқыды. 1888 жылға қарай Занер Огайодағы екі колледжде қаламгерлік пәнінің мұғалімі болды, ал екіншісі жабылғаннан кейін ол өзінің колледжін ашуға шешім қабылдады, онда ол бұл өнерді үйрете алатын болды. Занердің мектебі бастапқыда Занердің өнер колледжі деп аталды және Ллойд Келхнермен бірлескен кәсіпорын болды. 1891 жылы Занер мектеп акцияларының бір бөлігін Элмер В. Блозерге сатты. Келхнер жыл соңына дейін кетіп қалды, нәтижесінде Занер мен Блозер тең серіктес болды. Бұл компания кейіннен қазіргі Zaner Bloser Company компаниясына айналып, Огайо штатының Колумбус қаласында Zanerian қаламгерлік колледжін басқарды. Занер 1918 жылдың 1 желтоқсанында кешке Миффлинде (Огайо штаты) қайтыс болды, ол отырған көлік қарсы келе жатқан пойызбен соқтығысты.

Қаламгерлік зерттеулер

Заннердің жұмысы, оның Zanerian College of Penmanship бизнес-серігі Элмер В. Блоссермен (1865–1929) бірлесе жасаған еңбегі, Zaner Bloser стилінде жазу және қолжазбаға оқыту әдістемесін дамытуға алып келді. Zaner Bloser оқу үлгісінің қалыптасуына басты себеп – 19 ғасырдың соңында АҚШ-та кең таралған (мысалы, Палмер әдісі) «бұлшықеттік қол әдісін» қолданып, курсив әріптерінің пішінін жасау үшін қажетті дене қозғалыстарын Заннердің зерттеуі болды. Заннер шынтақ буынының иілмелі қозғалысын «қозғалыстың орталық энергиясы» деп санады және оның жазу бағытына немесе бет бұрышына қатыстылығы әріп пішініне және қажетті күш-жігерге әсер ететінін есептеді. Басқа педагогтардың кеңесіндей, әріптердің төмен қарай созылатын сызықтарын дене ортасына жақын орналастырудан ауысып, Заннер бұлшықет күшін теңдестірілген (орташа), жинақы (компакт стиль) немесе созылған (ағынмен жазу) әріп пішіндерімен байланыстыруға мүмкіндік берді. Заннер заманындағы көптеген курсив жазу стилінде, қолды қол қозғалысы үшін қолдауға және бекітуге қолданылатын саусақтар қаламға қатысты бекітілген (Палмер әдісі бойынша жазушыларға берілген стандартты нұсқау: «үшінші және төртінші саусақтардың тырнақтары қағазға жеңіл тиіп, қаламның барлық бағыттағы қозғалысын ұстауы керек»). Қолмен жазу процесін жеңілдету мақсатында, Заннер сол кездегі жазу стилінің кәсіби шеберлерінің қозғалысты басқару үшін «демалыс» саусақтарын қалай пайдаланғанын талдады. Кішкентай әріптерді жазу үшін Заннер кішкентай саусақты жоғары қарай жылжытып, соққы жасауды, ал төмен қарай соққы жасағанда қол қозғалысын жақсарту үшін тыныштандыруды немесе сүйреуді ұсынды. Бұл «демалыс» саусақтарының буындары қаламды ұстаған саусақтардан тәуелсіз, төмен қарай соққы жасағанда әрекет етуін қажет етті, Заннер мұны «қол қимылы» деп атады.

Кәсіби қаламмен жұмыс

Кәсіби қалам шеберлігінің нәзік өнер саласында Занер оқу материалдарын және оқу нұсқауларын жасады, мектептік және коммерциялық қолжазу сабақтарындағыдай, жазба үлгілерінен асып түсті. Оның "Әсем қалам шеберлігі" үшін жасаған әріптері, Эрл А. Лупфердің "Білім беруші" журналындағы пікірлерімен бірге, негізгі формаларды "тепе-теңдік, симметрия және әдемілік" арқылы қалай кеңейтуге болатынын көрсетті.

Графикалық өнер

Заннер сонымен қатар сурет салу және иллюстрация жасау бойынша оқыту жүргізді; жазу өнері сияқты, ол белгілі бір әдіске қатаң бағынудың орнына, жеке ерекшеліктерді және жаңалықтарды табуға ынталандырды.