Қалам және оның түрлері

Кіріспе

Жазу құралы
жазу құралы

Қарындаш (/audio=En us pencil. ogg/'/p//ɛ//n//s//ə//l/) – қорғаныш қабықшадағы қатты пигмент өзегі бар, өзектің сынуын азайтатын және пайдаланушының қолына белгі салудан сақтайтын жазу немесе сурет салу құралы. Қарындаштар физикалық тозу арқылы белгілер жасайды, қағаз немесе басқа бетке жабысатын қатты өзекті материалдың іздерін қалдырады. Олар сұйық немесе гель сиясын жазу бетіне шығаратын қаламдардан ерекшеленеді. Қарындаштардың көпшілігі граффит ұнтағы мен балшық байланыстырғыш қоспасынан жасалады. Графитті қарындаштар (дәстүрлі түрде «қорғасын қарындаштар» деп аталады) оңай өшірілетін, бірақ ылғалға, көптеген еріткіштерге, ультракүлгін сәулеленуге және табиғи қартаюға төзімді сұр немесе қара белгілер шығарады. Көмірден жасалғандар сияқты қарындаш өзегінің басқа түрлері көбінесе сурет салу және эскиздер жасау үшін қолданылады. Түсті қарындаштарды мұғалімдер немесе редакторлар ұсынылған мәтіндерді түзету үшін қолданады, бірақ олар көбінесе, әсіресе майға негістелген байланыстырғыштары бар және сырғытқыштармен қолданғанда лебізденетін түрлері, көркемдік құралдар ретінде қарастырылады. Майлы қарындаштардың жұмсақ, майлы өзегі бар, ол шыны немесе фарфор сияқты тегіс беттерде іздер қалдыра алады. Қарындаштың ең көп таралған қабығы – жұқа ағаштан жасалған, әдетте алтыбұрышты, бірақ кейде цилиндрлі немесе үшбұрышты, өзегімен берік байланысқан. Қабықтар пластик немесе қағаз сияқты басқа материалдардан да жасалуы мүмкін. Қарындашты пайдалану үшін қабықты кесіп немесе қабылдап, өзектің жұмыс бөлігін өткір ұш ретінде ашып көрсету керек. Механикалық қарындаштардың өзегімен байланыспаған күрделі қабықтары бар; олардың орнына, қажет болған жағдайда кеңейтіліп немесе тартылатын жеке, жылжымалы пигмент өзегін ұстайды (әдетте қабықтың ұшы арқылы). Бұл қабықтар бұрынғылары тозғанда жаңа өзекті (әдетте граффиттен) қайта толтырылуы мүмкін.

түйе шашы

Қарындаш, көне француз тіліндегі pincel, кейінгі латын тіліндегі penicillus ("кішкентай құйрық" – қараңыз, penis; pincellus) сөзі бастапқыда суретшінің түйе жүнінен жасалған жіңішке қылқаламын білдірген, ол қазіргі кездегі қорғасын немесе бор қарындаштары пайда болғанға дейін жазу үшін де қолданылған. Архетиптік қарындаш суретшінің қылқаламы болғанымен, римдіктер және пальма жапырақтарына жазылған қолжазбаларда папирус немесе балауыз тақташаларына сызып жазу үшін пайдаланылатын жұқа металл таяқ – стилус кеңінен қолданылған.

Графит кен орындарының ашылуы

Сурет салу техникасы ретінде қаламның ең жақын алдыңғысы күміс немесе қорғасын болды, 1565 жылы (кейбір дереккөздер 1500 жыл деседі) Англияның Камбриядағы Борроудейл округіндегі Сеатхайт ауылынан Грей Кноттсқа қарайтын үлкен графит кені табылды. Бұл графит кені өте таза және қатты болғандықтан, оны таяқтарға оңай кесіп алуға болатын. Осы қатты күйде табылған ең ірі графит кені осы болды. Химия ғалымының бастапқы кезеңінде бұл заттың қорғасынның бір түрі екені ойылды. Сондықтан оған "плюмбаго" (латын тілінде "қорғасын кені") деген ат қойылды. Қаламның өзегін әлі де "қосық" немесе "қорғасын" деп атағандықтан, көптеген адамдар қаламдағы графит – қорғасын деп жаңылысады, тіпті қаламдардың қара өзегінде қорғасын мүлде болмаса да, оны қорғасын деп атай беруде. Неміс (Bleistift), ирланд (peann luaidhe), араб (قلم رصاص qalam raṣāṣ) және басқа да тілдердегі "қалам" сөзінің мағынасы тікелей "қорғасын қалам" дегенді білдіреді. Графиттің құндылығы тез арада анықталды, себебі оны зеңбірек доптарының қалыптарын қаптау үшін пайдалануға болатын; кен орны коронаның меншігіне өтті және күзетілді. Графит қоры жеткілікті жиналған соң, кен орны тонаудан сақтау үшін, қайта қажет болғанша суға батырылды. Графиттің қаламдар жасауға пайдалы екені де ашылды, бірақ қаламға арналған графиттің контрабандалық жолмен әкелуге тура келді. Графит жұмсақ болғандықтан, оған қорғау қажет болды. Бастапқыда графит таяқшаларын жіпке немесе қой терісіне орап, беріктігін арттырды. 1662 жылы Германияда графит ұнтағын қайта құрастыру әдісі табылғанға дейін Англия қалам өндірісінде монополияға ие болды. Алайда, ағылшынның ерекше төртбұрышты қаламдары 1860 жылдарға дейін табиғи графиттен кесілген таяқтардан жасала берді. Алғашқы графит блогы табылған жерге жақын орналасқан Кесвик қаласы әлі де қаламдар шығарады, сонымен қатар зауыттың ішінде Дервент қалам мұражайы да бар. "Графитті жазу құралы" деген ұғым 16 ғасырдың соңында қалыптасқан болып көрінеді.

As a technique for drawing, the closest predecessor to the pencil was silverpoint or leadpoint until in 1565 (some sources say as early as 1500), a large deposit of graphite was discovered on the approach to Grey Knotts from the hamlet of Seathwaite in Borrowdale parish, Cumbria, England. This particular deposit of graphite was extremely pure and solid, and it could easily be sawn into sticks. It remains the only large scale deposit of graphite ever found in this solid form. Chemistry was in its infancy and the substance was thought to be a form of lead. Consequently, it was called plumbago (Latin for "lead ore"). Because the pencil core is still referred to as "lead", or "a lead", many people have the misconception that the graphite in the pencil is lead, and the black core of pencils is still referred to as lead, even though it never contained the element lead. The words for pencil in German (Bleistift), Irish (peann luaidhe), Arabic (قلم رصاص qalam raṣāṣ), and some other languages literally mean lead pen. The value of graphite would soon be realised to be enormous, mainly because it could be used to line the moulds for cannonballs; the mines were taken over by the Crown and were guarded. When sufficient stores of graphite had been accumulated, the mines were flooded to prevent theft until more was required. The usefulness of graphite for pencils was discovered as well, but graphite for pencils had to be smuggled. Because graphite is soft, it requires some form of encasement. Graphite sticks were initially wrapped in string or sheepskin for stability. England would enjoy a monopoly on the production of pencils until a method of reconstituting the graphite powder was found in 1662 in Germany. However, the distinctively square English pencils continued to be made with sticks cut from natural graphite into the 1860s. The town of Keswick, near the original findings of block graphite, still manufactures pencils, the factory also being the location of the Derwent Pencil Museum. The meaning of "graphite writing implement" apparently evolved late in the 16th century.

Ағашпен қоршау

1560 жылы итальяндық Симонио мен Линдиана Бернакотти есімді жұбайлар қазіргі заманғы ағаш қапталған ағаш өңдеу қарындашының алғашқы суреттемелерін жасады. Олардың нұсқасы жалпақ, сопақ, ықшамдау келген қарындаш болды. Олардың идеясы – жуніпер ағашынан ойыс жасау. Одан немесекей жақсы техника ашылды: екі ағаш бөлігі ойылып, граффит таяқ салынып, содан кейін бөліктері бір-біріне жабыстырылды – негізінен, бүгінгі күнге дейін қолданылып келе жатқан әдіс.

Графит ұнтағы және балшығы

Графитті ұнтақтан таяқша жасаудың алғашқы әрекеті 1662 жылы Германияның Нюрнберг қаласында жасалды. Ол графит, күкірт және сурьма қоспасын пайдаланды. Наполеон соғыстары кезінде француздарға ағылшын және неміс қарындаштары қол жетімді болған жоқ; Ұлыбританияның теңіз блокадасы салдарынан Франция британдық Grey Knotts кенінен таза графит таяқшаларын импорттауға мүмкіндік алмады – бұл әлемдегі жалғыз белгілі көз. Франция сонымен қатар сапасы төмен неміс графитті қарындашқа деген баламасын импорттауға да шамасы жетпеді. Бұл жағдайды өзгерту үшін Наполеон армиясының офицері күш салды. 1795 жылы Николас Жак Конте графит ұнтағын сазбен араластырып, содан кейін пеште күйдіретін таяқшалар жасау әдісін тапты. Графит пен саздың арақатынасын өзгерту арқылы графит таяқшасының қаттылығын да өзгертуге болады. Бұл өндіріс әдісін 1790 жылы австриялық Джозеф Хардтмут, "Кох-И-Нур" компаниясының негізін қалаушы, бұрын-ақ ашқан болатын. 1802 жылы графит пен саздан графит шығару өндірісіне Венадағы Koh I Noor компаниясы патент алды. Англияда қарындаштар тұтас кесілген графиттен жасала берді. Генри Бессемердің алғашқы табысты өнертабысы (1838) графит ұнтағын қысып қатты графитке айналдыру әдісі болды, осылайша кесу қалдықтарын қайта пайдалануға мүмкіндік туды.

Америка Құрама Штаттары

Америкалық отаршылар Америка революциясынан кейінге дейін Еуропадан қарындаштар импорттады. Бенджамин Франклин 1729 жылы өзінің «Пенсильвания газеті» газетінде сатуға арналған қарындаштарды жариялаған, ал Джордж Вашингтон 1762 жылы Огайо аймағын зерттеу кезінде қарындаш қолданған. Уильям Мунро, Конкордтағы (Массачусетс штаты) жиһаз жасаушы, 1812 жылы алғашқы американдық ағаш қарындашты жасады. Бұл Конкордта жасалған жалғыз қарындаш өндірісі емес. Генри Петроскидің сөзіне сәйкес, трансценденталист философ Генри Дэвид Торо, нашар сапалы графиттен сазды байланыстырғыш ретінде пайдаланып, жақсы қарындаш жасаудың жолын тапқан; бұл өнертабысқа оның әкесінің Конкордтағы қарындаш фабрикасы түрткі болды, ол 1821 жылы Чарльз Данбар Нью-Гэмпширде тапқан графитті пайдаланды. Джозеф Диксон, Массачусетс штатының Стурбридж қаласындағы Tantiusques графит кенімен айналысқан өнертапқыш және кәсіпкер, қарындаштарды жаппай өндіру тәсілін әзірледі. 1870 жылы «Джозеф Диксон Круцибл компаниясы» әлемдегі ең ірі графит дилері және тұтынушысы болды, кейін қазіргі «Диксон Тикондерога» қарындаш және көркемдік тауарлар компаниясына айналды. 19 ғасырдың соңында АҚШ-та күніне 240 000-нан астам қарындаш қолданылды. Қарындаштар үшін ең жақсы таңдау қызыл кедр болды, себебі ол хош иісті және кестеленгенде сынып қалмайды. 20 ғасырдың басында қызыл кедрдің қоры азайғандықтан, қарындаш өндірушілер кедр қоршаулары мен сарайларынан ағашты қайта өңдеуге мәжбүр болды. Осының салдарынан «Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияда айналмалы қарындаш кестелегіштерге тыйым салынды, өйткені олар көп мөлшерде қымбат графит пен ағашты ысыраптайды, сондықтан қарындаштарды пышақпен кестелеу қажет болды». Бірақ көп ұзамай, боялған және хош иістендірілген хош иісті кедр қызыл кедрге лайықты балама екені анықталды. Бүгінгі күні қарындаштардың көп бөлігі осы ағаштан жасалады, ол басқарылатын ормандарда өсіріледі. Жыл сайын әлемде 14 миллиардтан астам қарындаш өндіріледі. Кедрге қарағанда сирек қолданылатын баламаларға күрмеш және қарағай жатады. Экологтар қарындаш жасауда осы аймаққа тән пулай ағашын пайдалануды ұсынады.

American colonists imported pencils from Europe until after the American Revolution. Benjamin Franklin advertised pencils for sale in his Pennsylvania Gazette in 1729, and George Washington used a pencil when he surveyed the Ohio Country in 1762. William Munroe, a cabinetmaker in Concord, Massachusetts, made the first American wood pencils in 1812. This was not the only pencil making occurring in Concord. According to Henry Petroski, transcendentalist philosopher Henry David Thoreau discovered how to make a good pencil out of inferior graphite using clay as the binder; this invention was prompted by his father's pencil factory in Concord, which employed graphite found in New Hampshire in 1821 by Charles Dunbar. Joseph Dixon, an inventor and entrepreneur involved with the Tantiusques graphite mine in Sturbridge, Massachusetts, developed a means to mass produce pencils. By 1870, The Joseph Dixon Crucible Company was the world's largest dealer and consumer of graphite and later became the contemporary Dixon Ticonderoga pencil and art supplies company. By the end of the 19th century, over 240,000 pencils were used each day in the US. The favoured timber for pencils was Red Cedar as it was aromatic and did not splinter when sharpened. In the early 20th century supplies of Red Cedar were dwindling so that pencil manufacturers were forced to recycle the wood from cedar fences and barns to maintain supply. One effect of this was that "during World War II rotary pencil sharpeners were outlawed in Britain because they wasted so much scarce lead and wood, and pencils had to be sharpened in the more conservative manner – with knives." It was soon discovered that incense cedar, when dyed and perfumed to resemble Red Cedar, was a suitable alternative. Most pencils today are made from this timber, which is grown in managed forests. Over 14 billion pencils are manufactured worldwide annually. Less popular alternatives to cedar include basswood and alder. Environmentalists prefer the use of Pulai – another wood native to the region in pencil manufacturing.

Өшіру құрылғысы

1858 жылдың 30 наурызында Хаймен Липман қарындаш ұшына өшіргіш бекітуге алғашқы патент алды. 1862 жылы Липман өзінің патенін Джозеф Рекендорферге 100 000 долларға сатты, ол қарындаш өндіруші Faber Castell компаниясына патенттік құқықтарын бұзды деген айыппен сотқа шағымданып берді. Рекендорфер мен Faber (1875) ісінде АҚШ Жоғарғы Соты Рекендорферге қарсы үкім шығарып, патентті күшін жойды.

Ұзартқыштар

Тарихшы Генри Петроски қарындаштарды көптеп өндірудің тиімділігі артып, оларды алмастыру құны төмендегенін айтады. Бұрын адамдар қарындаштың қалдығына дейін пайдаланатын, ал ыңғайсыздық сезгендерге қарындаш ұзартқыштар сатылатын. Бұл құрылғылар порт-крайон сияқты жұмыс істейді – қарындаш қалдығын шахтаның ішіне салыстырады. Ұзартқыштар инженерлер мен суретшілердің арасында кең таралған, өйткені олардың сүйікті қарындаштары қымбатқа бағаланатын. Ұзартқышты пайдаланудың тағы бір артықшылығы – қарындаш тозған сайын салмағы айтарлықтай өзгермейді.

Ағаш көмір

Көмір қарындаштары көмірден жасалады және графит қарындаштарға қарағанда терең қара түстерді береді, бірақ оңай майланады және графиттен абразивті болады. Сепия түсті және ақ қарындаштар екі тонды техникалар үшін де қолжетімді.

Көмірқарындар

Көміртекті қарындаштар көбінесе саз және қара күйдің қоспасынан жасалады, бірақ кейде түсінің қарамдығына және өндірушіге байланысты көмір немесе графит қосылады. Олар графит қарындаштарға қарағанда толыққанды қара түс береді, көмірден тегіз, шаң мен дақ аз шығарады. Сондай-ақ, олар көмір сияқты өте жақсы араласады.

Түсті

Түсті қарындаштар немесе қарындаш бояулары, пигмент және басқа да толтырғыштармен балауыз тәрізді өзектерден тұрады. Кейде бірнеше түс араластырылады.

Майлау

Майлы қарындаштар дерлік кез келген бетке жаза алады (соның ішінде шыны, пластик, металл және фотосуреттерге). Көбінесе кездесетін майлы қарындаштар қағаз қоршауында болады (Berol және Sanford Peel off), бірақ олар ағаш қоршауында да кездеседі (Staedtler Omnichrom). Сақталған ең көне қарындаш – 17 ғасырға жататын неміс ағаш шеберінің қарындашы және қазір Faber Castell жинағында сақтаулы.

Көшіру

Көшірмелеу қарындаштары (немесе өшірмейтін қарындаштар) – бояу қосылған, өшірмейтін із қалдыратын графит қарындаштар. Олар 19 ғасырдың соңында баспаға көшіру үшін және қаламдарға қарағанда ыңғайлы балама ретінде ойлап табылды. Олардың қалдырған іздері көбінесе қарапайым графит қарындаштардың іздерінен ажыратылмайды, бірақ ылғалданғанда олар түсті сияға еріп, содан кейін басқа қағазға көшіріледі. 20 ғасырдың ортасына дейін кеңінен қолданылып келді, бірақ шарлы қаламдар оларды біртіндеп ығыстырды. Италияда оларды сайлау және референдумдардағы дауыс беру бюллетеньдерінде қолдану заңмен міндетті болып табылады.

Көз қаптамасы

Көз сызықтарын жүргізетін қарындаштар макияжға қолданылады. Дәстүрлі көшірме қарындаштардан айырмашылығы, көзге арналған қарындаштарда көбінесе зиянды емес бояулар болады.

Өшірілетін бояу

Балауыздан жасалған түсті қарындаштардан өзгеше, өшірілетін түрлерін оңай өшіруге болады. Олардың негізгі қолданылуы – эскиз жасау, онда мақсат басқа материалдармен (мысалы, балауыз қарындаштармен немесе акварель бояуларымен) толтырылатын бір түспен контур жасау, немесе түсті эскизді сканерлеу болып табылады. Кейбір аниматорлар графит қарындаштардың орнына өшірілетін түсті қарындаштарды ұнатады, себебі олар соншалықты қалдырмайды, сондай-ақ әртүрлі түстер эскиздегі нысандарды жақсырақ ажыратуға көмектеседі. Түзетуші редакторлар да оларды пайдалы деп есептейді, өйткені олардың белгілері графиттен жақсы көрінеді, бірақ оларды өшіруге болады.

Көбейтілмеу

Фотосуретке түспейтін көк қарындаштар деп те аталады, көбейтілмейтін түрлері фотокөшіргіштермен (мысалы, Sanford-тың "Көшірме" және Staedtler-дің "Mars Non photo") немесе ақ көшірме жасағыш құрылғылармен (мысалы, Staedtler-дің "Mars Non Print") көбейтілмейтін іздер қалдырады.

Стенография

Стенограф қарындаштары, немесе стено қарындаш деп те аталатындар, өте сенімді болуы керек, және олардың графиті сынбайды. Дегенмен, сенімділігін арттыру үшін кейде оларды екі жағынан да қайрайды. Ұзақ мәтіндер жазғанда қысымнан туындаған ауыртпалықты болдырмау үшін олар дөңгелек пішіндес болады.

Гольф

Гольф қарындаштары әдетте қысқа (көбінесе 5 см шамасында) және өте арзан болады. Оларды кітапхана қарындаштары деп те атайды, себебі көптеген кітапханалар оларды бір рет қолданылатын жазу құралы ретінде ұсынады.

Ең үлкені

2007 жылдың 3 қыркүйегінде Ашрита Фурман мұғалім Шри Чинмойдың туған күніне сыйлық ретінде 2007 жылдың тамызында үш апта бойы жасаған, графит орталығымен 76 фут (23 метр) ұзын, 20 000 АҚШ доллары тұратын алып қарындашын таныстырды. Бұл қарындаш, Faber Castell кеңсе тауарлары компаниясының Малайзиядағы бас кеңсесі алдындағы 65 фут (20 метр) қарындаштан ұзын.

Механикалық

Механикалық қарындаштардың ұшындағы тесік арқылы қорғасынды итеру үшін механикалық әдістер қолданылады. Оларды екі топқа бөлуге болады: итеру қарындаштарында қорғасынды ішкі бөлімнен шығаруға арналған ішкі механизм пайдаланылады, ал ұстағыш қарындаштар қорғасынды тек орнында ұстайды (қорғасынды босату арқылы ұзартуға болады, содан кейін сыртқы күш, әдетте гравитация, оны корпустан шығарады). Өшіргіштер (кейде үлкен қорғасын диаметрі бар қарындаштарда қайрағышпен алмастырылады) да алынып тасталады (және осылайша ауыстырылады) және әдетте қосымша қорғасын сақтауға арналған жерді жабады. Механикалық қарындаштар ұзақ қызмет ету мерзімімен және оларды қайта-қайта қайрау қажеттігінің болмауымен танымал. Қорғасын түрлері сапасы мен диаметріне байланысты болады; стандартты диаметрлер: , , , , , , және (ISO 9175 1) – диаметрі де бар, бірақ ол стандартты ISO диаметрі деп есептелмейді.

Нысанды көрсету

Тайваньдық кеңсе тауарларын өндіруші Bensia Pioneer Industrial Corporation компаниясы 1970-ші жылдардың басында жасаған Pop a Point қарындаштар, сондай-ақ Bensia қарындаштары, жинамалы қарындаштар немесе қайрауға қажеттілігі жоқ қарындаштар деп те белгілі. Бұл қарындаш түрі, онда көптеген қысқа қарындаш ұштары картридж тәрізді пластикалық корпуста орналасқан. Доғарған ұшын жазу ұшынан тартып алып, корпустың ашық аяғына қайта салыңыз, сонда жаңа ұш жоғары жылжиды.

Пластик

1967 жылы Гарольд Гроссман Империя қарындаш компаниясы үшін ойлап тапқан пластикалық қарындаштар, кейіннен 1969 жылдан 1970-ші жылдардың басына дейін Артур Д. Литтл Империя үшін оларды жетілдірді; пластикалық қарындаш Империя компаниясымен "EPCON" қарындашы ретінде саудаға шығарылды. Бұл қарындаштар ағаш композиттік өзегінің ішінде пластикаланған графит қоспасын бірдей экструзиялау арқылы жасалды.

Денсаулық

Қарындаш таяқшасынан қалған графит улы емес, ал графитті жесе зиян келтірмейді. Қорғасын ежелден бері жазу үшін қолданылмаса да, мысалы, римдік қаламдарда, қарындаштан қорғасынмен улану жиі кездесетін. 20-шы ғасырдың ортасына дейін қарындаштың сыртын жабу үшін қолданылатын бояуларда қорғасынның жоғары концентрациясы болуы мүмкін еді, және оны қарындашты сорып немесе шайнағанда жұтылуы мүмкін.

Өндiру

Қарындаш құрамында ұсақ ұнтақталған графит пен саз болады. Екі затты араластырмас бұрын, оларды бөлек тазалап, үлкен шаршы тәрізді кесектерге айналдыра кептіреді. Кесектер толығымен кепкеннен кейін, графит пен саз шаршыларын сумен араластырады. Графитке қосылатын саз мөлшері қарындаштың қаттылығына байланысты (саздың үлесі аз болса, қарындаш өзегі жұмсақ болады), ал қоспаны ұнтақтауға кеткен уақыт қорғасынның сапасын анықтайды. Содан соң қоспадан ұзын, спагетти сияқты жіптер жасап, түзеп, кептіріп, кесіп, сосын пеште пісіреді. Бұл жіптер материалдың кішкентай тесіктеріне сіңіп, қарындаштың тегіс жазуына мүмкіндік беретін майға немесе балқытылған балауызға батырылады. Бірнеше ұзын, параллель ойықтары бар арша немесе хош иісті кедр тақтайшасынан "қаптама" жасалып, графит-саз жіптері осы ойықтарға салынады. Үстіне ойықтары бар тағы бір тақтайша жабыстырылады, сосын барлық конструкция жеке қарындаштарға бөлініп, лакталған немесе боялған. Көптеген қарындаштардың басында өшіргіш болады, сондықтан бұл процесс әдетте осы кезде толыққанды деп есептелмейді. Әр қарындаштың бір жағында металл ұстағышты ағашқа бекіту үшін ойық жасалады. Содан соң қарындаш ұшында жұмыс істейтін өшіргіш орнату үшін резеңке тығын салынады.

Қаттылық сынағы

Степенді қарындаштар жабынталған панельдер тізбесіне қатысты салыстырмалы бағалау беретін жылдам сынақ үшін қолданылуы мүмкін, бірақ әртүрлі жабындардың қарындаш қаттылығын салыстыруға болмайды. Бұл сынақ жабынға 45 градус бұрышпен мықты қысыммен басқанда, тұрақты із қалдырмайтын ең қатты қарындаштың бағасын жабынның "қарындаш қаттылығы" деп анықтайды. Стандартталған өлшемдер үшін Mohs қаттылығын сынауға арналған қарындаштар сатылымда бар.

Сыртқы түсі мен пішіні

АҚШ-та жасалған қарындаштардың көпшілігі сары түске боялған. Генри Петроскидің айтуынша, бұл дәстүр 1890 жылы Австрия-Мажарстанның L. & C. Hardtmuth компаниясы атақты алмастан аталған Koh I Noor брендін ұсынғанда басталған. Бұл әлемдегі ең жақсы және ең қымбат қарындаш болуға тиіс еді, себебі қарындаштың ұштары 14 каратты алтынға малынған. Көптеген қарындаштар қара түске боялған немесе мүлдем боялмаған кезде, Koh I Noor сары түсті болды. Түсі ерекше болумен қатар, ол Австрия-Мажарстан туынан шабыттанған болуы мүмкін; сонымен қатар, ең жақсы сапалы графит Сібірден келген кезде, Шығысқа сілтеме жасады. Кейін басқа компаниялар да сары түсті көшіріп, өз қарындаштарын осы жоғары сапалы брендпен байланыстыруға тырысты және Микадо (кейін Мирадо деп аталды) және Монғол сияқты шығыстық мәдениетті еске түсіретін бренд атауларын таңдады. Барлық елдерде сары қарындаштар қолданылмайды. Мысалы, неміс және бразилиялық қарындаштар көбінесе жасыл, көк немесе қара түсті болады, бұл осы елдерде өндіріс орналасқан ірі неміс кеңсе тауарлары өндірушісі Faber Castell компаниясының тауарлық белгілерінің түстері. Оңтүстік Еуропа елдерінде қарындаштар көбінесе қызыл немесе сары сызықтары бар қара түсті болады, ал Австралияда – қызыл түсті, бір жағынан қара жолақтары бар. Үндістанда ең көп таралған түс схемасы – қара сызықтары бар қою қызыл түс, сонымен қатар көптеген түрлі түсті қарындаштар өндіріледі. Қарындаштар көбінесе дөңгелек, алтыбұрышты немесе кейде үшбұрышты пішінде болады. Ағаш өңдеушілердің қарындаштары әдетте сопақ немесе тіктөртбұрышты болып келеді, осылайша жұмыс істеу кезінде олардың тегіс беттерге домалап кетіп қалуына жол бермейді.