Кентмер: Тарихы мен археологиялық мұрасы

Кіріспе

Кентмер фотосурет бренді

Кентмер – Англияның Камбрия округіндегі Вестморленд және Фурнесс ауданында, Кендалдан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан Көлдер ауданы ұлттық саябағындағы аңғар, ауыл және азаматтық округ. Тарихи тұрғыдан Вестморлендке қарайтын Кентмердің 2011 жылғы халық санағы бойынша халқы 159 адамды құрады.

Адамзат тарихының алғашқы кезеңдері

Аңғарда шамамен б.з.д. 4000 жылға дейінгі адамдар қоныстанғандығының дәлелі бар, сол кезде аңғар мен оны қоршаған төбелердің бәрі дерлік орманмен жабылған. 1983-1999 жылдар аралығында жергілікті археологиялық топ аңғарда жүргізген ауқымды археологиялық зерттеу жобасы жүздеген археологиялық ескерткіштерді зерттеп, тіркеді, сондай-ақ екі нысанды қазба жұмыстарынан өткізді: Райнсбороу жартасынан оңтүстікке қарай орналасқан (жеке меншіктегі, жалпы қолжетімді емес) Bryant's Gill-дегі радиокөміртектік зерттеулерге сәйкес викингтерге дейінгі және викинг дәуіріне жататын биік жатқан елді мекен, сондай-ақ Кентмир Холлға жақын орналасқан ортағасырлық платформаның бір бөлігі және шаруашылық. Осы зерттеу және қазба жұмысының нәтижелері 2012 жылы жаңа Жерорта және Камбрия археологиясы веб-сайты арқылы жұртшылыққа ұсынылады. Аңғардың бай археологиялық мұрасына кемінде бес ірі тарихқа дейінгі құрылыстардың немесе дөңгелек үйлердің, мал төлеу орындарының және басқа да нысандардың қалдықтарын қамтитын қисық сызықты ескерткіштер кіреді. Олардың бірі аңғардың солтүстік бөлігіндегі Тунгу Хаус жанындағы қоғамдық жаяу жолында орналасқан.

Елеулі жерлер

Кентмир Холл мұнаралы үйімен әйгілі; 13-ші – 14-ші ғасырлардың басында Шотландиядан жасалған шабуылдардан қорғану мақсатында салынған бекініс. Осындай мұнаралар Камбрияның басқа жерлерінде, сондай-ақ Солтүстік Англия мен Оңтүстік Шотландияның басқа да аудандарында кездеседі. Кентмир Холл мұнарасының қабырғалары 2 метр биіктікте, төбесі күмбезді, тік бұрышты шатыры және спиральді баспалдағы бар; бәрі жергілікті тастан салынған. Оның шығысындағы шаруашылық көптеген құрылыс кезеңдері мен өзгерістердің белгілерін көрсетеді, бұл Эскдейлдегі Далегарт Холл сияқты Көлдер аймағының аңғар төмендігіндегі ортағасырлық және ортағасырдан кейінгі маңызды ғимараттарға тән. Меншік үлкен ұлына беріліп, Гилпиндердің кіші ұлдары арасында аңғар ұрпақтан-ұрпаққа бөліскен. Алғашқы меншіктің қалдықтары қазір жеке меншік иесіне тиесілі шаруашылық болып табылады. Меншіктің басқа маңызды бөліктеріне аңғардың шығыс беткейіндегі Грин Квотер кіреді, онда бір кезде Гилпин отбасының бір тармағы тұрған Маггс Хоу атты қонақ үй орналасқан. Сент-Кутберт шіркеуі, Кентмир Кентмир Холлдың шығысына салынған. Көптеген ортағасырлық шіркеулердегідей, жақын жерде ежелгі дей дерегі бар, ол шамамен I Уильямның тұсына дейін созылады; бұл ауыл тарихының ерте кезеңінде діни қызметтер өткізілгенін көрсетеді. Капелла туралы жазбалар 1692 жылға дейін бастамайды, сондықтан ертеректегі тарихын анықтау қиын. 1701 жылы шіркеу үшін зират ашылды, ал меншік иесі пасторға "әр 13с үшін 2с мөлшерін төледі. 4д төленген ақшаға байланысты салық". 1757 жылы бұл Анн патшайымының қайырымдылығынан шамамен 400–800 фунт стерлинг сомасындағы қаржымен толықтырылды. Капелла 19-шы ғасырда және 1950-ші жылдары қайта жаңартылды. Шатыр 16-шы ғасырдан қалған, бірақ 2016 жылы жаңасымен ауыстырылды.

Өнеркәсіп

Бұл аңғар бұрын боббин фабрикаларымен және 1950 жылдары Кентмир көлінің түбін диатомит іздеу үшін қазған Уотерфут зауытымен танымал болған. Бірінші иеленуші 1272 жылы су диірменін салған. Жазбаларда "Кент өзенінің жағасында, Крот-Хедтен жоғары орналасқан жерде диірмен салуға рұқсат берілді" делінген. Сондай-ақ, 1860 жылы Кендал және Виндермир темір жолы үшін ұйықтағыштарды кесу үшін осы диірмен пайдаланылғаны айтылған. Диірмен 1970 жылдары қалпына келтіріліп, қазір қолмен жасалған керамика шығаратын қыш құмыралар студиясы болып жұмыс істейді. Аңғардың Стейвли жағында Kentmere Ltd деп аталатын фотоқағаз фабрикасы да орналасқан. Су қоймасының жанында балық шаруашылығы орналасқан және әр жыл сайын балық аулаушылардың пайдасына Кент өзеніне форель мен лосось жіберіледі, себебі өзеннің туған халқы азайған. Бұл аймақта кен өндіру тарихы бар. Бұл көбінесе аңғардағы жасыл тақтаға байланысты болған сияқты.

Тау-кен өндірісі

Бұл аймақтағы кен өндірісінің ресми жазбалары кем дегенде 1898 жылға дейін жетеді. Одан бұрын, алқаптың ерекше тік жарлы табиғатына байланысты, жергілікті құрғақ тас қабырғалар мен үй салуға арналған тас, тіпті қола дәуірінен бастап, алқаптың төңірегіндегі беткейлерден алынған болуы мүмкін. Аңғарда екі ірі ашық карьер орналасқан. Біріншісі – Тунг Хаустағы ежелгі қоныстан бірнеше жүз метр қашықтықта орналасқан Джумб карьері, бұл екеуінің біршама уақыт бірге болған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Дегенмен, Кентмирдің осы бөлігіндегі тас-құмның көптігі ертедегі тұрғындардың құрылыс материалдарын аңғардың кез келген жерінен оңай алып алатынын білдіреді, сондықтан бұл әлдеқандай нақтылықпен айтуға болмайды. Екіншісі – Стейвлиге жақын Стилриггте орналасқан. Екеуі де жасыл тақтатасты өндірген. Аңғарда кем дегенде алты жер асты шахтасы да болған. 1914 жылы өндіріс ең жоғары деңгейге жеткенде, Стилриггте жер астында бес адам, жер үстінде тоғыз адам жұмыс істеген. Карьер 1923 және 1925 жылдары қолданыстан шығып, 1921 мен 1926 жылдар аралығында белсенді кен қазу жүрмеген кезде тек төрт адам жұмысқа алынған. 1927 жылы кен өндіру қайта жаңғырылып, кем дегенде 1938 жылға дейін жалғасты. Джумб карьері осы кезеңде үздіксіз пайдаланылып, 1934 жылы жер астында 10 адам, жер үстінде 5 адам жұмыс істеген. Екі карьер бірнеше рет қожайынын ауыстырды, соғысқа дейінгі кезеңде үш компания тіркелген: Джеймс Стивенсон & Co., Кендал, Тилбертвейт Грин Слайт Co Ltd., Кендал және Баттермер Грин Слайт Карьерлері Ltd., Станция ғимараты, Кесвик. Осы уақыт бойы карьерлердің өкілі – жергілікті тұрғын Дж. Дж. Томас болды. 1945 жылға қарай Kentmere Green Slate Co. Ltd. компаниясы, кеңсесі Сент-Джордж ғимаратында, Блэкхолл, Кендал қаласында орналасқан, екі учаскеге де иелік етті.

Әдебиеттердегі атаулар

Кентмир Бұл жер Кент өзенінен атын алған, ол осы жерде бастау алады, сондай-ақ Кентмир деп аталатын көлден де атын алады; бұл өзен осы ауданға ғана емес, сонымен қатар Кендейл деп аталатын осы округтің оңтүстік-батыс бөлігіне де ат береді. Ол шіркеуден шамамен 5 шақырым солтүстікте басталады, содан кейін Кентмир, Ставли, Стрикленд, Кендал қалашығы, Натланд, Хельсингтон, Левинс арқылы оңтүстікке қарай ағып, теңізге құяды. Ағысында Сприт және Минт деген екі шағын өзен қосылады. Біріншісі Лонг Следдейлде басталып, Бернсхедке дейін ағады. Екіншісі Фосет орманында басталады, ал оның ағысы Грейригг суымен кездеседі, ол залдың үстінен басталып, Кендалдан шамамен бір шақырым жоғары Кентке құяды. Кентмир шығысында Лонг Следдейл шіркеуімен, оңтүстігінде Ставели және Ингс шіркеулерімен, батысында Гарбурн Феллдің етегімен, ал солтүстігінде Бартон және Мардейл шіркеуіндегі Паттердейлмен, Шэп шіркеуімен шектеседі. Джозеф Николсон және Ричард Берн: Вестморленд және Камберленд округтерінің тарихы мен ескіліктері. 1777 жыл. Көшірген: Энн Николс.

Кентмир отбасылары

Осы көлемдегі аңғар үшін Кентмирде көптеген танымал отбасылар өмір сүрген. Ең әйгілісі – ауылдың негізгі жер иелері болған Гилпин отбасы. Екіншіден, 14 ғасырда алғаш рет ресми түрде тіркелген Эйри отбасы. Бірақ 1692 жылы Кендал баронының тарихында, Норман дәуірінен бұрынғы деп саналатын Сент-Кутберт шіркеуінің "осы аңғардың Эйриінің бірі салғандығы айтылады" делінген. Дегенмен, бұл 16 ғасырдың ортасында шатырдың жаңаруын білдіруі мүмкін. Эйрилердің ұрпақтары бүгінге дейін аңғарда сол есіммен кездеседі, бірақ олардың көпшілігі Азамат соғысы кезінде Линкольнширге көшіп кетті. Олардың белгілі ұрпақтарының ішінде астроном Джордж Бидделл Эйри және аңғарда туған Генри Эйри бар. Ол 1599 жылы Оксфордтағы Королева колледжінің прокторы болды және Сент-Кутберт шіркеуінде ай сайын уағыз айту үшін жылына 40 шиллинг (2 фунт) мұра етіп қалдырды. "Пошташы Пэт" мультфильмінің кейіпкері Гриндейлде тұрды, оның авторы бұл жердің Кентмир және көршілес Лонгследдейл аңғарларына негізделгенін айтады.

Гилпиндер отбасы

Айтаулы Гилпин отбасының туған жері, оларға король Джонның сарайындағы бір мүшенің батылдығы үшін осы аймақ пен оны қоршаған кең аумақтар сыйға берілді. Аңыз бойынша, Магна Картаға қол қойылған шақта "Жылдам Ричард" аталған Ричард де Гилпин, Кендал баронының оқу-жазу білмейтіндігіне байланысты, оның хатшысы ретінде Руннимедке бірге еріп барды. Олар оралған соң Ричард жергілікті ауылдарды қорқытып келген қатыгез жануар – Вестморленд шошқасын өлтіргені үшін даңққа ие болды. Батырлығының құрметі ретінде барон оған Кентмирдегі және оның төңірегіндегі, шамамен 16 км² жерді, француз тарихшысы Фруассар "жағымды жайылымдық жерлер" деп сипаттаған аймақты сыйлады. Осы кезден бастап Гилпиннің туында алтын түсті фонда қара шошқа бейнесі пайда болды. Кентмирге жақын және оны қоршаған көптеген аймақтар әлі күнге дейін осы отбасының ұрпақтары берген Гилпин атауын сақтап келеді. Ричардтың ерлігі мен оның тегі сол кездегі жыраулардың "Виндермир жыраулары" деп аталатын әнінде мәңгілікке қалады, ол аталған аймақтан 15 шақырымдай қашықтықта орналасқан Виндермир көлінен аталған. Кентмир иелігі Генрих III патшаның тұсында Ричардқа, шошқаны өлтіргеннің немересіне, Улвитвейт маноры сыйға берілуі арқылы кеңейтілді. Кейіннен отбасы көршілес де Брюс отбасымен байланыс орнатып, олар Шотландия патшаларының тегіне айналды. 16 ғасырда Кентмир Холлдағы Гилпиндердің кіші ұлы болған Бернард Гилпин, сондай-ақ "Солтүстік елшісі" деп танылды және сол жерде өсті. Ересек болғаннан кейін ол кейде онда тұрып, шіркеуде уағыз айтқан. Бернард Гилпин туралы Томас Кокс былай деп жазады: ""Контмир немесе Кентмир, тек сол көрнекті тұлғаның туған жерімен ғана танымал шағын ауыл, Эдвин Гилпиннің ұлы Бернард Гилпин, Оксфордтағы Куинс колледжінде білім алған, онда ол өнер магистрі дәрежесін алды және оның мүшесі болды. Оның ғылымдағы біліктілігі оны жаңадан құрылған Христ-Черч колледжінің магистрлерінің бірі болуына ұсыныс жасады, бірақ ол ұзаққа тоқталмады, оның анасының туысы, Дархэм епископы Кэтберт Тунсталл, оны саяхаттауға жіберді. Ол уағыздауды өзінің басты міндеті деп санады; және Ізгі хабар толық сеніммен қабылданып, іске асырылуын қамтамасыз ету үшін ол алыс қалаларда да, жақын жерлерде де жиі уағыз айтты, сондықтан оны Солтүстік елшісі деп атады. Оның садақасы да жиі, тең және тұрақты болды, сондықтан оны кедейлердің жалпы әкесі деп атады; және кедей балалардың жақсы білім алуы ең үлкен қайырымдылықтың бірі болғандықтан, ол жақсылыққа кешірімді болды, сондықтан ол барлық жамандықтан сақтануға және күдік тудырмауға тырысты, сондықтан оны оны білгендердің бәрі қасиетті деп есептеді, өйткені оның жауы болған ешкім жоқ. Ол 1582 жылдың 4 наурызында 66 жасында қайтыс болды және өз уақытында пісіп жеткен бидай шоғындай бейітіне оралды. Ол Хоутон шіркеуіне жерленді, ал 17 қазан 1582 жылғы өсиеті бойынша өзінің еншілес қауымының кедейлеріне мүлкінің жартысын, ал қалған жартысын Оксфордтағы ғалымдар мен студенттерге қалдырды. Ол бірнеше жазбалар қалдырды, бірақ 1552 жылы Гринвичтегі король мен сарайдың алдында айтылған Лұқа 2:41, 48 туралы уағызынан басқа ештеңе басылмаған."" Magna Britannica et Hibernia. 6 том: Вестморланд, Томас Кокс (Бромфилд, Эссекс викары), 45 бет, 1731 жылы басылған. Бернардтың үлкен ағасы Джордж Гилпин болды, оған королева Елизавета I голланд мемлекеттері мен испан армадасына қарсы ағылшын одағын құруды тапсырды. Ол оның билігінде Гаагада министр болды. Ол өзімен бірге королеваның қол қойған хатын алып жүрді, онда былай делінген: ""Біздің мемлекеттік кеңесшілеріміздің бірі Гилпин мырзаға осы хатты жеткізуді тапсырғандықтан, оған осыған дейін оның қабілеті мен адалдығы мен шыншылдығының ұзақ дәлелімен қамтамасыз етілгеннен басқа сеніммен рұқсат берудің қажеті жоқ, сіз оған өзімізге сенгендей сенуге болады."" Екінші ағасы Уильям Гилпин 1578 жылы Холл-Хедтен (Джордж Вашингтонның шөпшешегі) Елизавета Вашингтонға үйленгеннен кейін диірменге көшті. Кентмир Холл 12 буын бойы Гилпиндердің қолында болды. Ол ағылшын азаматтық соғысы кезінде Кромвель әскерлері залды қиратып, тек бекіністі мұнараны қалдырған кезде жоғалды. Сол кездегі үй иесі жерді досына аманатқа беріп, елден қашып кетті. Оралғанда мырзаның мұрагері мүліктік құжаттарды қолға ала алмады, сондықтан иелік жоғалды. 1660 жылы залдың иесі Филипсон отбасы болды.

The valley is famous for the Gilpin family who were given the valley and much surrounding land after an act of bravery by a member of the court of King John. According to legend, around the time of the signing of the Magna Carta Richard de Gilpin, known as "Richard the Rider" accompanied the Baron of Kendal to Runnymede as his secretary because the Baron himself was unable to read or write. After their return, Richard achieved renown for killing the Wild Boar of Westmorland a ferocious animal that had been terrorising the local villages. As a reward for his bravery, the Baron gave him the land in and around Kentmere, about 4,000 acres (16 km²), described as "a breezy tract of pasture land" by the French Chronicler Froissart. From this time onward, the Gilpin's crest included a sable boar on a gold background. Many areas near and surrounding Kentmere still sport the name of Gilpin given to them by descendants of this family. Richard's achievement and his ancestry were immortalised by minstrels of the period in a song known as "the Minstrels of Winandermere" after Windermere which is less than 10 miles (15 km) from the valley. The estate of Kentmere was increased during the reign of Henry III by a grant of the Manor of Ulwithwaite to Richard, the grandson of the boar slayer. The family later became famous for their alliance with the neighbouring de Bruce family who went on to become ancestors of the Kings of Scotland. Bernard Gilpin also known as the "Apostle of the North" was a youngest son of the Gilpins of Kentmere Hall during the 16th century, and grew up there. In his adulthood he stayed there on occasion, preaching at the church. Concerning Bernard Gilpin; Thomas Cox states:

""Kontmire or Kentmeire, a small Village, famous only for the Birth of that eminent Person Bernard Gilpin, the Son of Edwin Gilpin, Esq; educated in Queens College, Oxford, where he proceeded Master of Arts, and was made Fellow thereof This his Eminence in Learning recommended him to be chosen one of the Masters of Christ Church, when it was first founded for a Dean, Canons, and Students by King Hen. VIIII, but he did not continue long there, his Mother's Uncle, Cuthbert Tunstall, Bishop of Durham, sending him to travel Preaching he made his chief Business; and that the Gospel might be both thoroughly believed and practised, he frequently preached as well in the remote Towns as near, insomuch that he was called, The Northern Apostle. His Alms also were so frequent, equal, and constant, that he was called The common Father of the Poor; and because a good Education of poor Children is one of the greatest Charities he abounded in good Deeds, so he was careful not only to avoid all Evil, but all Suspicions of it, so that he was accounted a Saint by all that knew him, for Enemies he could have none. He died 4 March 1582, in the 66th Year of his Age, and came to his Grave like a Shock of Corn in its Season. He was buried in the Church of Houghton, and by his Will dated Octob. 17, 1582, he left Half his Goods to the Poor of his Parish, and the other Half for Scholars and Students in Oxford. He hath written several Things, but has nothing in print but a Sermon on St. Luke 2. 41, 48, preached before the King and Court at Greenwich on the first Sunday in Epiphany in 1552"
Magna Britannica et Hibernia. Volume 6: Westmorland by Thomas Cox (Vicar of Bromfield, Essex) 45 pages, printed in 1731

Bernard's eldest brother was George Gilpin who was commissioned by Queen Elizabeth I to form an alliance between the Dutch States and the English against the Spanish Armada. He was minister to The Hague during her reign. He carried with him an autographed letter written by the Queen stating:

"Having charged Mr. Gilpin, one of our councillors of State, to deliver this letter, it will not be necessary to authorise him by any other confidence than what is already acquired by a long proof of his capacity and of his fidelity and sincerity, assuring you you may trust in him as in ourselves." The second brother, William Gilpin, took residence in the mill in 1578 after marrying Elizabeth Washington of Hall Head (the great great aunt of George Washington). Kentmere Hall remained in the hands of the Gilpins for 12 generations. It was lost during the English Civil War when Cromwell's troops destroyed the hall leaving only the fortified tower standing. The head of the household at that time left the land in trust to a friend and fled the country. When returning the gentleman's heir was unable to lay hold of the official deeds to the estate and so possession was lost. In 1660 ownership of the hall passed to the Philipson family.

Гилпин елтаңбасы

Немесе, қара қабан тік тұрған, қара тілді және қызыл тісті. Елтаңба: оң қол иілген, дұрыс қарумен, жалаңаш қолы көлденең қарағай бұтағын ұстап тұр. Девиз: Dictis Factisque Simplex ("Сөзбен де, іспен де тура").