Солтүстік-Батыс Англияның Көлді Аймағы ұлттық паркі

Кіріспе

Солтүстік-Батыс Англиядағы таулы аймақ және ұлттық саябақ, Солтүстік-Батыс Англиядағы таулы аймақ.

| аудан түрі = Ірі елді мекендер
| аудан = Кендал, Амблсайд, Виндермир, Кесвик

Көлдер аймағы, сондай-ақ Көлдер немесе Лейкленд деп белгілі, Кумбриядағы, Солтүстік-Батыс Англиядағы таулы аймақ және ұлттық саябақ. Ол көлдері, жағалауы және Кумбрий таулары сияқты көркем ландшафтымен, сондай-ақ Беатрикс Поттер, Джон Раскин және Көл ақындарымен байланысымен танымал. Кумбрий таулары, немесе төбелер, Англияның ең биік тауларын қамтиды: Скафелл Пайк, Хелвеллин және Скиддоу. Аймақта сондай-ақ он алты ірі көл бар. Олардың ішінде ұзындығы және ауданы Англиядағы ең ұзын және ең үлкен көл болып табылатын Виндермир, және тереңдігі Англиядағы ең терең көл болып табылатын Уэст-Вотер бар. Көлдер аймағы ұлттық саябағы 1951 жылы құрылған, және аймақтың көп бөлігін қамтиды. 2017 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді.

Ұлттық парк

Көл ауданының ұлттық паркі орталық Көл ауданының барлық аймағын қамтиды, бірақ Кендал қаласы, кейбір жағалау аймақтары және Картмель мен Фурнесс түбектері парк шекарасының сыртында орналасқан. Бұл аймақ 1951 жылдың 9 мамырында ұлттық парк деп жарияланды, бұл Ұлыбританияның алғашқы ұлттық паркі – Пик-Дистрикттен кейін бір ай өткен соң болды. Парк 2016 жылға дейін бастапқы шекарасын сақтап келді, содан кейін Йоркшир Дейлс ұлттық паркі бағытында, Лунь аңғарының жоғары ландшафттық құнды аймақтарын қосу үшін 3%-ға кеңейтілді. 2022 жылы ұлттық паркті 18,14 миллион турист барды. Бұл үш сағаттан асатын сапарларды есепке алғанда 29,15 миллион туристік күнге тең. Бұл Англия мен Уэльстегі он үш ұлттық паркінің ең үлкені және Ұлыбританиядағы Кэрнгормс ұлттық паркінен кейінгі екінші ірі парк. Оның мақсаты – өнеркәсіп пен коммерцияның ландшафтқа зиян келтіретін өзгерістерін шектеу арқылы ландшафтты қорғау. 2016 жылғы кеңейтуді есептемегенде, ұлттық парктің аумағы 2017 жылы мәдени ландшафт ретінде ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Бұл парк тізіміне енгізуге жасалған төртінші әрекет болды, алдыңғы екі әрекет 1980 жылдары, ал біреуі 2012 жылы сәтсіз аяқталған еді. Парк Кендалдағы кеңсесінде орналасқан Көл ауданы ұлттық паркі басқармасымен басқарылады. Ол Виндермирдегі бұрынғы сарай ғимаратындағы Брокхольдегі келушілер орталығын, Конистон қайық орталығын және ақпараттық орталықтарды басқарады. Парк басқармасының құрамында 20 мүше бар: Вестморленд және Фурнесс кеңесінен тағайындалған алты, Камберленд кеңесінен тағайындалған төртеу және Қоршаған орта, тағам және ауылдық істер министрі тағайындаған он мүше.

Жалпы

Көл ауданының нақты шекарасы белгісіз, бірақ кейде ол Ұлттық саябақтан сәл кеңейген деп есептеледі, оның жалпы ауданы шамамен осылай, ал Ұлттық саябаққа кірмейтін, мысалы, оңтүстіктегі Көл ауданы түбектері сияқты аймақтар бар.

Елді мекен

Бұл таулы аймақта небәрі бірнеше ірі елді мекендер бар: Кесвик қаласы; Виндермир және Виндермирдегі Боунес (бір-бірімен тікелей байланысты); және Амблсайд – ең үлкендері. Олардың барлығының экономикасы туризмге зор тәуелді. Ұлттық саябақ шекарасына жақын маңызды елді мекендерге Карлайл, Барроу-ин-Фурнесс, Кендал, Ульверстон, Далтон-ин-Фурнесс, Уайтхейвен, Уоркингтон, Кокермут, Пенрит, Миллом және Гранж-овер-Сэндс кіреді. Олардың әрқайсысы аймақпен маңызды экономикалық байланыстарға ие. Басқа ауылдар: Конистон, Трэлкелд, Гленридинг, Пули-Бридж, Бротон-ин-Фурнесс, Грассмир, Ньюби-Бридж, Стейвли, Линдал, Госфорт және Хоксхед. Бұлардан өзге, шашыраңқы шағын елді мекендер мен көптеген оқшау шаруашылықтар бар, олардың кейбіреуі әлі де ауыл шаруашылығымен айналысады, ал қалғандары қазір туристік экономиканың бір бөлігі болып табылады.

Жолдар

Көлдер аймағы негізгі магистральдық және маңызды А жолдарымен шектелген. Оның шығысын Кендалдан Пенритке дейінгі А6 жолы алып жатыр (дегенмен, 2015 жылы бекітілген Ұлттық саябақ кеңейтімi А6 жолынан шығысқа қарай орналасқан); оңтүстік жиегінен М6 тас жолын Фурнесс ауданындағы Барроу қаласымен және А5092 жолымен байланыстыратын А590 жолы, ал солтүстік жиегінен Пенрит пен Уоркингтон қалаларын жалғастыратын А66 магистральдық жолы өтеді. A595 (А66 және А5092 жолдарын байланыстырады) Калдер Бриджден Холмрукке дейін саябақтың шекарасын құрайды, содан кейін саябақтың жағалау жазығынан өтіп, Уичам аңғарында ішкі жаққа бұрылады, ол Гризебектегі А5092 жолымен қосылғанға дейін саябақтың көп бөлігінің шекарасын құрайды. Бұлардан басқа, бірнеше А жолы аймақтың ішінде өтеді, ең бастысы – Кендалдан Уиндермирге солтүстік-батысқа қарай, содан кейін Кесвикке дейін созылатын А591 жолы. Ол Бассентвейт көлінің шығыс жағымен жалғасады. "A591, Grasmere, Lake District" 2011 жылғы Google Street View жүлдесінде "Ең романтикалық көше" номинациясы бойынша үздіктердің қатарына ілікті. A593 және A5084 Амблсайд және Конистон аудандарын оңтүстікке қарай A590 жолымен байланыстырады, ал A592 және A5074 Уиндермирді A590 жолымен байланыстырады. A592 сондай-ақ Киркстоун асуы арқылы Уиндермирден Улсуотер мен Пенритке дейін солтүстікке қарай жалғасады. А жолдары жетпейтін кейбір аңғарларға В жолдары арқылы қызмет көрсетіледі. B5289 Лортон Вейл мен Баттермирге қызмет көрсетеді және Хонистер асуы арқылы Бороудейлмен байланыстырады. B5292 Лортон Вейлден Уинлатер асуына көтеріліп, Кесвикке жақын Брейтвейтке дейін түседі. B5322 Сент-Джон аңғарына, ал Great Langdale B5343 жолымен қызмет көрсетеді. Басқа аңғарлар, мысалы, Литтл Лангдейл, Эскдейл және Даннердейл шағын жолдармен қамтамасыз етілген. Соңғысы Wrynose және Hardknott асулары арқылы алғашқы екеуімен байланысты; бұл екі асу да тік беткейлерімен танымал және велосипедшілер үшін Ұлыбританиядағы ең танымал бағыттардың бірі болып табылады. Ньюлендс аңғары арқылы өтетін шағын жол Ньюлендс Хаузе арқылы Боттермердегі B5289 жолымен байланысады. Уасдейлге, Лонгследдейлге және Хаусвотер мен Кентмирдегі аңғарларға да cul-de-sac шағын жолдар арқылы қызмет көрсетіледі. Кендал, Виндермир және Конистон арасындағы көптеген елді мекендерді байланыстыратын аймақтың төменгі, оңтүстік бөлігінде шағын жолдар желісі бар. Тар тарамды Ravenglass and Eskdale темір жолы Батыс жағалаудағы Ravenglass-тан Eskdale-ге дейін, Бут ауылына жақын Dalegarth станциясына дейін созылады, ол туристерге арналған. Тағы бір мұралық темір жол – Lakeside and Haverthwaite темір жолы, Виндермир көлі мен Хавертвейт арасында жүреді, ал туристер Лейкссайдтан көл арқылы Боунесске қатынай алады. Кабельді паромды тасымалдайтын көлік, Виндермир паром, Виндермир арқылы үздіксіз рейстер жасап тұрады. Сондай-ақ, Конистон, Дервент және Улсуотер көлдерінде маусымдық жолаушылар қайықтары бар.

The Lake District is very nearly contained within a box of trunk routes and major A roads. It is flanked to the east by the A6 road, which runs from Kendal to Penrith (though the National Park extension approved in 2015 is east of the A6); across its southern fringes by the A590, which connects the M6 to Barrow in Furness, and the A5092, and across its northern edge by the A66 trunk road between Penrith and Workington. The A595 (linking the A66 with the A5092) forms the park boundary from Calder Bridge to Holmrook, then crosses the coastal plain of the park until turning inland at the Whicham Valley, forming much of the park boundary again until joining the A5092 at Grizebeck. Besides these, a few A roads penetrate the area itself, notably the A591 which runs north westwards from Kendal to Windermere and then on to Keswick. It continues up the east side of Bassenthwaite Lake. "The A591, Grasmere, Lake District" was short listed in the 2011 Google Street View awards in the Most Romantic Street category. The A593 and A5084 link the Ambleside and Coniston areas with the A590 to the south whilst the A592 and A5074 similarly link Windermere with the A590. The A592 also continues northwards from Windermere to Ullswater and Penrith by way of the Kirkstone Pass. Some valleys which are not penetrated by A roads are served by B roads. The B5289 serves Lorton Vale and Buttermere and links via the Honister Pass with Borrowdale. The B5292 ascends the Whinlatter Pass from Lorton Vale before dropping down to Braithwaite near Keswick. The B5322 serves the valley of St John's in the Vale whilst Great Langdale is served by the B5343. Other valleys such as Little Langdale, Eskdale and Dunnerdale are served by minor roads. The last of these is connected with the first two by the Wrynose and Hardknott passes respectively; both of these passes are known for their steep gradients and are together one of the most popular climbs in the United Kingdom for cycling enthusiasts. A minor road through the Newlands Valley connects via Newlands Hause with the B5289 at Buttermere. Wasdale is served by a cul de sac minor road, as is Longsleddale and the valleys at Haweswater and Kentmere. There are networks of minor roads in the lower lying southern part of the area, connecting numerous communities between Kendal, Windermere, and Coniston. The narrow gauge Ravenglass and Eskdale Railway runs from Ravenglass on the west coast up Eskdale as far as Dalegarth Station near the hamlet of Boot, catering for tourists. Another heritage railway, the Lakeside and Haverthwaite Railway, runs between Lake Windermere and Haverthwaite, and tourists can connect at Lakeside with the boats up the lake to Bowness. A vehicle carrying cable ferry, the Windermere Ferry, runs frequent services across Windermere. There are also seasonal passenger boats on Coniston Water, Derwent Water, and Ullswater.

Физикалық география

Көлдер аймағы – соңғы 2 миллион жылдағы қайталама мұзданулардың нәтижесінде пайда болған ірі аңғарлардың кең радиалды жүйесімен терең тілінген, дөңгелек тау массиві. Бұл радиалды жүйе орталық дөңгелек емес, батыстағы Сент-Бис-Хедтен шығыстағы Шапқа дейін созылатын осьтік суайырықтан туындайды. Көптеген аңғарлар мұздық тектің U-тәрізді қимасын көрсетеді және көбінесе тастың ішіне орналасқан ұзын, тар көлдерді қамтиды, ал олардың төменгі жағы салыстырмалы түрде тегіс немесе бүйірлік салалармен бөлінген (Баттермер, Краммок суы; Дервент суы, Бассентхвейт көлі). Кіші көлдер, тарн деп аталатын, биік жерлердегі мұздық цирктерде орналасқан. Осы екі түрдің де көп болуы аймақтың Көлдер аймағы деп аталуына себеп болды. Көптеген биік таулар тасты, ал төменгі жағындағы жерлердегі басымдық шөптік өсімдіктерге берілген. Жауын-шашын мөлшері жоғары болғандықтан, жердің көп бөлігі батпақты, бірақ жақсы дренажталған жерлердеги өсімдік жамылғысы құрақ пен қалампырды қамтиды. Жапырақты жергілікті орман көптеген тік беткейлерде ағаш шегінен төмен орналасқан, бірақ көптеген аймақтарда, әсіресе аймақтың оңтүстік бөлігіндегі Гризедейл орманында кең ауқымды қылқан жапырақты егістіктермен толықтырылған. Көлдер аймағы батыс және оңтүстікке қарай теңізге дейін созылады. Англиядағы ең биік тау – Скафелл Пайк (978 м немесе 3209 фут), ашық күні Шотландияның Галлоуэй төбелерінен, Солтүстік Ирландияның Моурн тауларынан, Мэн аралынан және Уэльстегі Сноудониядан көрінеді.

Солтүстік Фелл

Солтүстік Феллз – оңтүстік-батыстағы Кесвик пен солтүстік-шығыстағы Колдбек арасындағы диаметрлі шеңберге сыйымды, нақты шекараланған төбелердің қатары. Олар Скиддау шыңында бітеді. Басқа да көзге түсетін шыңдар – Бленкатра (сонымен қатар Седлбек деп те аталады) және Каррок Фелл. Бассентвейт көлі осы массив пен Солтүстік-Батыс Фелл арасындағы аңғарда орналасқан.

Солтүстік-Батыс Фелл

Солтүстік-Батыс Феллс Борроудейл мен Бассентвейт көлінің арасында шығысқа қарай, ал Баттермир мен Лортон Вейлдің арасында батысқа қарай жатыр. Олардың ең оңтүстік нүктесі Хонистр асуында. Бұл аймаққа Ньюлендс аңғарынан жоғары орналасқан Дервент төбелері, сондай-ақ Дейл-Хед, Робинсон сияқты солтүстікке қарай орналасқан төбелер кіреді. Солтүстікте Грасмур, осы аймақтың ең биік нүктесі, Грисдейл Пайк және Коледейл аңғарының төңірегіндегі төбелер орналасқан. Ал алыс солтүстік-батыста Торнтвейт Орманы мен Лордс Сит жатыр. Бұл аймақтағы төбелер дөңгелек Skiddaw тақтасынан тұрады, онда аз ғана көлдер мен салыстырмалы түрде аз тау беткейлері бар.

Батыс Фелл

Батыс Феллс Баттермир мен Уасдейлдің арасында жатыр, ал Стай-Хед үлкен үшбұрыштың төбесін құрайды. Эннердейл бұл аймақты екіге бөледі, ол Эннердейлдің солтүстігіндегі Жоғары Стиль жотасынан, алыс солтүстік-батыстағы Лоусуотер Феллдерінен, оңтүстік-батыстағы Пилар тобынан және Стай-Хедке жақын орналасқан Ұлы Гейблден (2949 фут (899 м)) тұрады. Басқа биік нүктелерге Seatallan, Haystacks және Kirk Fell кіреді. Бұл аймақ тік жарлы және көлбеу, ал оның ең әдемі белгісі – Пилар Рок тік скаласы. Осы бөлікте орналасқан Уостватер көлі – Англияның ең терең көлі.

Орталық таулар

Орталық Феллс айналасындағы басқа аймақтардан төмен жатыр, ең биік нүктесі High Raise. Олар батыстағы Дервент Уотер мен шығыстағы Тирлмир арасында, солтүстікте Кесвик пен оңтүстікте Лэнгдейл Пайксқа дейін созылған жота түрінде орналасқан. Амблсайдтың үстіндегі Лаугриг Феллге қарай оңтүстік-шығысқа қарай тармысып жатыр. High Seat арқылы солтүстікке қарай өтетін орталық жота өте батпақты.

Шығыс Фелл

Шығыс Феллз – солтүстіктен оңтүстікке қарай созылған ұзын жота, оның ішінде Хелвеллин жотасы бар. Ол Клаугхедтен Сит-Сандалға дейін жалғасады, ал ең биік нүктесі – 3118 фут (950 м) биіктігіндегі Хелвеллин тауы. Бұл шыңдардың батыс беткейлері көбінесе шөптесін, ал шығыс жағында жартасты шатқалдар мен тік жарлар орналасқан. Фэрфилд тобы осы жотаның оңтүстігінде жатыр және Паттердейл аңғарына құйылатын биік тау беттері мен жасырын аңғарлармен ұқсас құрылымды қалыптастырады. Ол Киркстоун өткелін көріп тұрған Қызыл Скриз тауының биіктігінде аяқталады.

Қиыр шығыс жағалаулары

Қиыр Шығыс құламалары – Оллсуотерден шығысқа қарай және Уиндермирге оңтүстікке қарай созылатын A592 тас жолының арасындағы Лейкленд құламаларының барлығын қамтиды. High Street деп аталатын шаңырағы – солтүстік-оңтүстікке қарай кеңінен созылған күрделі жотаның ең биік нүктесі және шығысында Хаусвотердің құпия аңғарына қарайды. Бұл аймақтың солтүстігінде Мартиндейл және Бэмптон ортақ жерлеріндегі төменгі құламалар орналасқан, ал оңтүстігінде Кентмир аңғарына көрініс беретін құламалар жатыр. Мардейл мен Лонгслейдлден шығысқа қарай Шэп Фелл құламасы орналасқан. Бұл кең аумақ жоғары батпақтардан тұрады, оның ландшафты батыстағы таулардан гөрі дөңгелек және Пеннин тауларына тән.

Оңтүстік жағалаулар

Оңтүстік Феллз көлдер аймағының оңтүстік-батыс бөлігін алып жатыр. Оларды Уасдейл, Эскдейл және екі Лэнгдейл аңғарлары арасындағы солтүстік топтама, Дуннердейлдің шығысында және Литтл Лэнгдейлдің оңтүстігіндегі оңтүстік-шығыс топтамасы, сондай-ақ солтүстікке қарай Эскдейлмен және шығысқа қарай Дуннердейлмен шектелген оңтүстік-батыс топтамасы деп қарастыруға болады. Бірінші топқа Англияның ең биік таулары кіреді: Скафелл Пайк орталықта, 3209 фут (978 м) биіктікте және Скафелл 1 миль (2 км) оңтүстік-батысқа қарай. Скафеллдің солтүстік беткейінде 213 метрлік Скафелл жартасы бар. Бұл топқа сондай-ақ Уасдейлге көрінетін Уэствотер Скриз, Бороудейлге көрінетін Глармара жотасы, Кринкл Крэгстің үш шыңы, Боуфелл және Эск Пайк кіреді. Аймақтың негізгі бөлігін жас Еск өзені кесіп өтеді. Бұл көлдер аймағының ең құнарлы және тік беткейлерінің бірі. Екінші топ, Фурнесс Феллз немесе Конистон Феллз деп те аталады, олардың солтүстік шекарасын тік және тар Хардкнот және Вриноз асулары құрайды. Ең биік нүктелері – Конистонның Ескі Адамы және Свирл Хау, олардың биіктігі шамалы жоғары. Үшінші топ, Даддонның батысында орналасқан, Хартер Фелл және Уитфеллден Блэк Комбке және теңізге дейінгі ұзын жотадан тұрады. Бұл аймақтың оңтүстігінде төменгі орман және төбелер орналасқан, ал оңтүстік шекарасында Киркби Мур орналасқан. Оңтүстік-батыс көлдер аймағы Фернесс түбегіне және Фернесс қаласындағы Барроуға жақын аяқталады, бұл қала көлдер аймағының көптеген тұрғындары үшін қажетті жабдықтармен қамтамасыз етеді.

Оңтүстік-шығыс аймағы

Оңтүстік-шығыс аймағы – Конистон Уотер мен Виндермирдің арасындағы және Виндермирден шығысқа қарай Кендалға, ал оңтүстікке қарай Линдалға дейінгі аумақ. Бұл аймақта биік шыңдар жоқ, көбінесе төменгі төбелер, қыраттар және Гаммерс Хоу мен Уитбарроу сияқты әктасты құрылымдар басым. Іс жүзінде, бұл аймақ Конистон Уотердің шығысындағы Топ-о-Селсайдтан аспайды; екі көлдің арасында Гризедейл орманның кең жазықтығы жатыр. Кендал мен Морекамб шығанағы аймақтың шығыс және оңтүстік жиектерінде орналасқан.

Өзендер

Негізгі радиалды аңғарлар (оңтүстіктен бастап сағат тілі бойынша) – Даннердейл, Эскдейл, Уасдейл, Эннердейл, Лортон аңғары және Баттермир аңғары, Дервент аңғары мен Борроудейл, Улсуотер аңғары, Хауесуотер аңғары, Лонгследдейл, Кентмир аңғары, сондай-ақ Виндермир көлінің басына жиналатын Грасмир, Ұлы Лэнгдейл және Кішкентай Лэнгдейл, және Констон суару аңғары. Аңғарлар тауларды бөліктерге бөледі, оларды әртүрлі авторлар әртүрлі жолдармен сипаттаған. Ең көп кездесетін тәсіл – Альфред Уэйнрайттың Лейкленд Феллстеріне арналған жеті жеке аймақтық нұсқаулықтарды жариялағандығы.

Ормандық жерлер

Ағаш шегінен төмен орманды аймақтар орналасқан, оның ішінде британдық және еуропалық емен ормандары мен әкелінген жұмсақ ағаш егістіктері бар. Бұл ормандар Англияның туа біткен жануарларына орта береді. Қызыл сорға (белка) көлдер аймағында және Англияның тағы бірнеше аймағында кездеседі. Көлдер аймағының кейбір бөліктерінде жауын-шашын Англияның басқа аймақтарына қарағанда көп болады. Бұл Атлант мүкшеліне, папоротниктерге, лишайниктерге және бауырлы өсімдіктерге өсуге мүмкіндік береді. Ұлттық паркте ежелгі ормандар да бар. Орманды басқару әдістері әртүрлі: кейбіреулері бұтақтап кесіледі, кейбіреулері биік кесіледі, ал кейбіреулері табиғи түрде өсіп-өнуіне рұқсат етіледі, сондай-ақ жайылым және қоршау үшін де пайдаланылады.

Жағалау

Көлдер аймағы солтүстікте Дриггтен оңтүстікте Силекрофтке дейін Ирландия теңізінің жағалауына дейін созылады, Эск өзенінің сағаларын және оның салалары Ирт пен Митті қамтиды. Бірлескен сағалардың аралық аймағында құм, қиыршық тас және лайлы жазықтықтар, тұзды батпақтар кездеседі. Сағаның екі жағындағы құм төбелері табиғат қорықтары ретінде қорғалады: солтүстікте Дригг құмды төбелері (Drigg Dunes) және Галлери, оңтүстікте Эскмилс құмды төбелері (Eskmeals Dunes). Сағаның оңтүстігінде жағалау мұздық, құм және қиыршық тастан тұратын төмен жарлықтардан қалыптасқан. Аймақ сонымен қатар Морекамб шығанағының және оның бірнеше сағаларының суаймағына дейін кеңейеді, Фурнесс және Картмел түбектерімен бірге M6 тас жолындағы белгілерде "Көлдер аймағының түбектері" деп көрсетіледі, ал оның оңтүстік бөліктері парктен тыс жерде орналасқан. Бұл Дуддон сағасы, Левен сағасы және Кент сағасының батыс жағалаулары мен тасқынға ұшырайтын жазықтықтары. Бұл аймақтардың әрқайсысы көрікті және жануарлар дүниесіне қызығушылық тудыратын құм және лайлы жазықтықтармен сипатталады. Жағалау теңіз деңгейі жоғары болған кезде қалған, кең көлемдегі теңіз шөгінділерінің кең жазықтықтарымен қоршалған.

Геология

Көлдер аймағының геологиясы өте күрделі, бірақ жақсы зерттелген. Аймақтың астындағы гранитті батолит бұл жоғарғы тау массивіне жауапты, оның салыстырмалы түрде төмен тығыздығы аймақтың "көтерілуіне" себеп болады. Гранитті Ennerdale, Skiddaw, Carrock Fell, Eskdale және Shap граниттері ретінде бетінен көруге болады. Жалпы алғанда, аймақты үш белдеуге бөлуге болады, бұл белдеулер оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылады. Жалпы алғанда, тау жыныстары солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай жасырады. Солтүстік-батыс белдеуі ерте ордовик пен орта ордовик аралығындағы шөгінді тау жыныстарынан тұрады, көбінесе теңіздік балшық тастар мен құмтастардан. Олар бірге Скиддоу тобын құрайды және дәстүрлі түрде Скиддоу сланецтері деп аталатын тау жыныстарын қамтиды. Олардың ылғалдылығы әдетте Скиддоу сияқты салыстырмалы түрде тегіс беткейлері бар тауларға әкеледі. Орталық белдеу – ордовик дәуірінің ортасынан соңына дейінгі вулкандық және шөгінді тау жыныстарының қоспасы, Бороудейл вулкандық тобының лавасы мен туфтарынан тұрады, бұл лавалар бұрынғы Япет мұхиты Каледондық тау жасалу кезінде қазіргі Шотландия шекарасының астына ығысқанда шығарылған. Солтүстік орталық шыңдар, мысалы Ұлы Ригг, мол лава ағындарынан пайда болған. Бұл лава жарылыстарынан кейін пирокластикалық жарылыстар сериясы болды, нәтижесінде кальдералар тізбегі пайда болды, олардың бірі қазіргі Скафелл Пайк кіретін жер. Бұл пирокластикалық тау жыныстары орталық таулардағы жарлы ландшафттардың қалыптасуына себеп болады.

Климат

Англияның солтүстік-батыс жағалауында орналасқан және таулы географиясы бар Лейк Дистрикт Англияның ең ылғалды бөлігі болып табылады. Ұлыбритания метеорологиялық қызметінің мәліметінше, орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 2000 мм-ден аспайды, бірақ жергілікті аудандарда айтарлықтай өзгерістер байқалады. Аймақтың барлық бөлігінде жауын-шашын орташа көрсеткіштен жоғары болғанымен, батыс және шығыс көлдер арасындағы жауын-шашын мөлшерінің айырмашылығы зор, себебі Лейк Дистриктте рельефтік жаңбыр жиі жауады. Сеатхвейт, Борроудейл Англиядағы ең ылғалды мекен болып есептеледі, мұнда орташа жылдық жауын-шашын 3500 мм құрайды, ал жақын орналасқан Спринклинг Тарн одан да ылғалды, жылына 4000 мм-ден астам жауын-шашын тіркелген. Керісінше, Борроудейлдің төменгі жағындағы Кесвик жыл сайын 1500 мм жауын-шашын алады, ал Пенрит (Лейк Дистрикттен тыс жерде) тек наурыз бен маусым айларында ғана құрғақ болады. Қазаннан қаңтарға дейін жылдың ең ылғалды айлары саналады, бірақ төменгі жазықтарда айлар арасындағы айырмашылық шамалы. Қорғалған аңғарларда дауылдар жылына орташа есеппен бес күн ғана болады, бірақ Лейк Дистрикт әдетте желді болады: жағалау аймақтарында 20 дауылды күн, ал төбелерде жылына шамамен 100 дауылды күн тіркеледі. Теңіздік климаттың әсерінен жыл бойы температураның өзгеруі салыстырмалы түрде орташа болады. Аңғарлардағы орташа температура қаңтарда шамамен 5°C, ал шілдеде 15°C шамасында болады. (Салыстыру үшін, сол ендікте орналасқан Мәскеуде температура -25°C-ден 20°C-қа дейін өзгереді.) Көптеген төбелердің биіктігі салыстырмалы түрде төмен болғандықтан, қыста қар жауады деп күтілсе де, жылдың кез келген уақытында қарсыз болуы мүмкін. Көбінесе, қардың көп жаууы қараша мен сәуір айлары аралығында ғана болады. Орташа есеп бойынша, Хелвеллинде жылына 67 күн қар жауады. Аңғарларда қар жылына 20 күн жауады, сондай-ақ 200 күн жаңбыр жауады және 145 күн толығымен құрғақ болады. Тау тұмандылығы жылдың кез келген уақытында жиі кездеседі, ал төбелерде күндізгі жарық сағаттарына орташа есеппен 2,5 сағат жетеді, ал жағалау жазықтарында күндізгі жарық 4,1 сағатқа дейін артады.

Жабайы табиғат

Көлдер аймағында әртүрлі топографиялық ерекшеліктер, көлдер мен ормандардың болуына байланысты көптеген жануарлар тіршілік етеді. Мұнда қызыл алабұлақ, күнбағыс және майлы құрттар сияқты ерекше түрлер мекендейді. Көлдер аймағы қызыл бөрік үшін маңызды пана болып табылады және Англиядағы ең ірі популяциясына ие (Ұлыбританиядағы шамамен 140 000 қызыл бөрікке қарағанда, шамамен 2,5 миллион сұр бөрік кездеседі). Көлдер аймағында алуан түрлі құс түрлері қоныстанды, ал RSPB Haweswater-де қорық ұстап тұрады. Англиядағы соңғы ұя салған алтын бүркіт жұбы осы Көлдер аймағында табылған; аналығы соңғы рет 2004 жылы, ал атасы 2015 жылы көрінген. Қайта қоныстандыру әрекеттерінен кейін, 2001 жылы Bassenthwaite көліне жақын жерде 150 жылдан астам уақыттан бері алғаш рет бір жұп оспрейлер ұя салған. Осыдан кейін, оспрейлер көктемде Африкадан солтүстікке қарай көшіп, Көлдер аймағында ұя салады, және 2001 жылдан бері барлығы 23 жас құс ұшқан. Реколонизацияға ұшыраған тағы бір жыртқыш – қызыл көгершін, 2012 жылғы мәліметтер бойынша, Grizedale маңындағы тығыз орманды аймақтарда шамамен 90 қоныстанған, ал 2014 жылы Камбрияда 200 жылдан астам уақыттан бері алғаш рет сәтті көбейген. Табиғатты қорғаушылар осы шаралар Көлдер аймағында және Солтүстік-Батыс Англияда қызыл көгершін популяциясын арттыруға көмектеседі деп үміттенеді. Көлдер аймағында тұрақты мекендейтін басқа құс түрлеріне көгершін, су құсы, қара құйрық және қарапайым қарға жатады. Маусымдық құстарға сақиналы аузел және қызыл балық кіреді. Көлдер аймағының көлдерінде үш сирек және құрып кету қаупі төнген балық түрі тіршілік етеді. Вендас тек Derwent Water және 2008 жылға дейін Bassenthwaite көлінде ғана кездеседі. Соңғы жылдары вендастар табиғи балдырлардың өсуімен және көлдердің жылына түсуімен күресіп келеді. Вендас популяциясын сақтау үшін бірнеше рет, әсіресе 2005 және 2011 жылдары, жоғарырақ жатқан көлдерге көшірілді. Көлдерде тағы екі сирек түр мекендейді: Brothers Water, Haweswater, Red Tarn және Ullswater-де тіршілік ететін шелли, сондай-ақ Buttermere, Coniston Water, Crummock Water, Ennerdale Water, Haweswater, Loweswater, Thirlmere, Wast Water және Windermere көлдерінде кездесетін Арктикалық шабақ. Соңғы жылдары Англияның солтүстік-батыс аймағындағы балық аулау ережелеріне маңызды өзгерістер енгізілді, бұл ең сирек балық түрлерін қорғауға көмектеседі. 2002 жылы Қоршаған орта агенттігі жаңа балық шаруашылығы ережесін енгізді, ол Көлдер аймағындағы 14 көлде (Bassenthwaite көлі, Brothers Water, Buttermere, Coniston Water, Crummock Water, Derwent Water, Ennerdale Water, Haweswater, Loweswater, Red Tarn, Thirlmere, Ullswater, Wast Water және Windermere) тірі немесе өлген балықты жем ретінде пайдалануға тыйым салды. Ережеге бағынбаған балықшыларға 2500 фунт стерлингке дейін айыппұл салынуы мүмкін. Көлдер аймағындағы көлдер мен сулар елдің оңтүстігіндегі және Еуропаның басқа аймақтарындағы ұқсас орталарға қарағанда балық түрлерінің аздығымен сипатталады. Бұл жерде өсіп-өнетін кейбір балық түрлері жаңа түрлердің енгізілуінен ерекше қауіп көреді. Жергілікті емес балықтарды әкелу жергілікті балық фаунасының жойылуына немесе азық үшін бәсекелестікке әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, аурулардың таралу қаупі де бар, бұл жергілікті популяцияларға қосымша қауіп төндіреді. Кейбір жағдайларда, енгізілген түрлер қоршаған ортаны соншалықты бұзып, белгілі бір балық түрлері үшін жарамсыз етеді. Мысалы, руфпенің енгізілуі үлкен проблема тудырды. Соңғы жылдары бұл балық бірнеше көлге әкелінді. Белгілі болғандай, руфпен вендас жұмыртқаларын жейді, олар ұзақ инкубация кезеңіне байланысты өте осал. Бұл олардың шамамен 120 күнге дейін жыртқыштарға бейім екенін білдіреді. Ал басқа балықтардың жұмыртқалары, мысалы, тарақан, үш күнге дейін ғана қауіпке ұшырайды.

The Lake District is home to a great variety of wildlife, because of its varied topography, lakes, and forests. It provides a home for the red squirrel and colonies of sundew and butterwort, two of the few carnivorous plants native to Britain. The Lake District is a major sanctuary for the red squirrel and has the largest population in England (out of the estimated 140,000 red squirrels in the United Kingdom, compared with about 2.5 million grey squirrels). The Lake District is home to a range of bird species, and the RSPB maintain a reserve in Haweswater. England's last nesting pair of golden eagles was found in the Lake District; the female was last seen in 2004 and the male was last seen in 2015. Following recolonisation attempts, a pair of ospreys nested in the Lake District for the first time in over 150 years near Bassenthwaite Lake during 2001. Ospreys now frequently migrate north from Africa in the spring to nest in the Lake District, and a total of 23 chicks have fledged in the area since 2001. Another raptor that has had recolonisation attempts is the red kite which, as of 2012, has a population of approximately 90 in the dense forest areas near Grizedale and successfully bred in 2014, the first breeding success in Cumbria in over 200 years. Conservationists hope the reintroduction will create a large population in the Lake District and in North West England where red kite numbers are low. Other bird species resident to the Lake District include the buzzard, dipper, peregrine and common raven. Seasonal birds include the ring ouzel and the common redstart. The lakes of the Lake District support three rare and endangered species of fish. The vendace is found only in Derwent Water and, until 2008, Bassenthwaite Lake. Vendace have struggled in recent years with naturally occurring algae becoming a threat and the lakes gradually getting warmer. Vendace have been moved to higher lakes on a number of occasions to preserve the species, notably in 2005 and 2011. The Lakes are also home to two other rare species: the schelly, which lives in Brothers Water, Haweswater, Red Tarn and Ullswater, and the Arctic charr, which can be found in Buttermere, Coniston Water, Crummock Water, Ennerdale Water, Haweswater, Loweswater, Thirlmere, Wast Water, and Windermere. In recent years, important changes have been made to fisheries byelaws covering the northwest region of England, to help protect some of the rarest fish species. In 2002, the Environment Agency introduced a new fisheries byelaw, banning the use of all freshwater fish as live or dead bait in 14 of the lakes in the Lake District: Bassenthwaite Lake, Brothers Water, Buttermere, Coniston Water, Crummock Water, Derwent Water, Ennerdale Water, Haweswater, Loweswater, Red Tarn, Thirlmere, Ullswater, Wast Water, and Windermere. Anglers not complying with the new byelaw can face fines of up to £2,500. The lakes and waters of the Lake District do not naturally support as many species of fish as other similar habitats in the south of the country and elsewhere in Europe. Some fish that do thrive there are particularly at risk from the introduction of new species. The introduction of non native fish can lead to the predation of the native fish fauna or competition for food. There is also the risk of disease being introduced, which can further threaten native populations. In some cases, the introduced species can disturb the environment so much that it becomes unsuitable for particular fish. For example, a major problem has been found with ruffe. This non native fish has now been introduced into several lakes in recent years. It is known that ruffe eats the eggs of vendace, which are particularly vulnerable because of their long incubation period. This means that they are susceptible to predators for up to 120 days. The eggs of other fish, for example roach, are only at risk for as little as three days.

Ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы

Рим дәуірінен бері ауыл шаруашылығы, әсіресе қой шаруашылығы, аймақтағы басты индустрия болып келді. Бұл аймақпен ең тығыз байланысты тұқым – қатал Хердвик қойы, сондай-ақ Rough Fell және Swaledale қойлары да көптеп кездеседі. Қой шаруашылығы аймақтың экономикасы үшін де, туристер көруге құштар болатын ландшафты сақтау үшін де маңыздылығын жоғалтпады. Мысалы, құрғақ тас қабырғалар сияқты ерекшеліктер қой шаруашылығының нәтижесінде пайда болған. Кейбір жерлер шөп сақтау және сүт шаруашылығына да пайдаланылады. 2001 жылы Ұлыбритания бойынша ауыз ауруының таралуы аймаққа зор зиян келтірді. Ауру ақпан айында Суррейде басталып, наурыздың соңына қарай Камбрияға жетті. Мыңдаған қой, оның ішінде ауданның тау беткейлерінде жайылатын жергілікті Хердвиктер де қырылды. Қойларды алмастыру кезінде туындаған бір мәселе – жоғалған қойлардың көпшілігі «қалыңдық» болды, яғни олар қоршалмаған таудың өз бөлігін біліп, адаспайтын, ал бұл білім ұрпақтан ұрпаққа беріліп келді. Барлық қой бірден жоғалғандықтан, бұл білімді қайта үйрену қажет болды, сондай-ақ қойлардың «қайта қалыңдыққа» үйренуі үшін кейбір тауларда бес жылға жуық уақытқа дискретті электр қоршаулары орнатылды. Аурудың бастапқы кезінде Райленд және Хердвик сияқты қой түрлерінің болашағына қатысты алаңдаушылықтар болды, бірақ бұл қорқыныштар жойылды және қазір аймақта қойлар көптеп кездеседі. Соңғы ғасырда орман шаруашылығы да маңыздырақ атанды, Уиниллтер асуының маңында, Эннердейлде және Гриздейл орманында кең ауқымды қылқан жапырақты егістіктер құрылды. Аймақта жергілікті емес қарағай ағаштарының көптеп егілуі байқалады.

Өнеркәсіп

Тау жыныстарының көп түрлілігі мен олардың ландшафттағы мол болуының арқасында, тау-кен өндірісі және карьерлер көл аймағы экономикасының маңызды бөлігі болып ұзақ жылдардан бері саналады. Неолит дәуірінде көл аймағы тас балталардың маңызды көзі болды, олардың үлгілері бүкіл Ұлыбританияда табылған. Лэнгдейл шыңдарының беткейіндегі басты орын кейде Лэнгдейл балта өнеркәсібінің "тас балта фабрикасы" деп сипатталады. Ұлыбританиядағы ең ерте тас шеңберлерінің кейбіреуі осы өнеркәсіппен байланысты. Мыс, қорғасын (көбінесе күміс қоспасымен), барит, графит және тақтатас сияқты пайдалы қазбаларды өндіру, тарихи тұрғыдан Лейклендтің маңызды саласы болды, әсіресе 16-19 ғасырларда. Көмір жасау үшін ағаш отырғызылған ормандар кеңінен қолданылды. Кейбір кен орындарында қазба жұмыстары бүгінге дейін жалғасуда; мысалы, Хонистер асуының үстінде орналасқан Хонистер кенінде тақтатас өндірісі жалғасуда. Аймақтың төбелерінде тасталған кен орындарын кездестіруге болады. Жергілікті жерде өндірілген графит, әсіресе Кесуик аймағында қарындаш өнеркәсібінің дамуына ықпал етті. 19 ғасырдың ортасында әлемдік тоқыма өнеркәсібіне қажетті шпулдің жартысы көл аймағынан жеткізілді. Бірақ соңғы ғасырда туризм қарқынды дамып, аймақтың негізгі табыс көзіне айналды.

Тарихи

Көлдер аймағына алғашқы саяхатшылар, саяхаттың білім беру және ләззатын іздеген Селия Файннс, 1698 жылы Англияның бойымен саяхат жасады, оның ішінде Кендал қаласынан өтіп, Киркстоун асуы арқылы Паттердейлге жетті. Оның тәжірибесі мен әсерлері «Ньюкасл мен Корнуоллға ұлы саяхат» кітабында жарияланды:

«Осы жерде төмен серуендегенімде, екі жағымнан қол жеткізбес биік жартасты, шұрайлы төбелермен қоршалдым, кейбір жерлерде олар басым үстінен иілгендей, қорқынышты көрінеді; олардан жақтарынан және жарықтардан көптеген кішкентай су ағындары шығып, төменгі жерге жылдам ағып, жолдағы тастар мен тік беткейлерден өтеді, жағымды шу мен құлқылы дыбыс тудырады, қардың көбеюі сияқты, әрбір ағын осы төбелердің екі жағынан төмен құйылып, аңғарларға жетеді, ол шұрайлы жер, онда көптеген жерлерде су тұрып, осылайша көлдердің кейбіреулерін құрайды, осы жерде болғандай. 1724 жылы Дэниел Дефо «Ұлыбритания аралының толық айналымы» атты еңбегінің бірінші томын жариялады. Ол Уэстморленд туралы былай деді:

«Англияда, тіпті Уэльсте де мен өткен кез келген жерден гөрі жабайы, шұрайлы және қорқынышты. Камберлендпен шектесетін батыс жағы, шын мәнінде, ел тілінде төбелер деп аталатын, дерлік өтпейтін таулар тізбегімен шектелген». XVIII ғасырдың соңында бұл аймақ саяхатшылар арасында танымал бола бастады. Бұл, ішінара, континенттік Еуропадағы соғыстардың салдарынан болды, ол саяхаттау мүмкіндігін шектеді. 1778 жылы Томас Уэст «Көлдерге арналған нұсқаулық» атты кітап шығарды, ол қазіргі заманғы туризм дәуірін бастады. Уэст «станциялар» деп аталатын белгілі бір көрікті жерлерді тізімдеді, онда туристер ландшафттың ең әдемі көріністерін тамашалай алады, ландшафттың формальды ерекшеліктерін бағалауға және эстетикалық құндылықтарды қолдануға шақырылды. Кейбір станцияларда бұл процеске көмектесу үшін ғимараттар салынды. Клайф станциясының қалдықтарын (Клайф биіктіктерінен төменгі Виндермирдің батыс жағалауында) бүгін де көруге болады. Уильям Вордсворт 1810 жылы «Көлдерге арналған нұсқаулық» кітабын жариялады, ал 1835 жылы ол бесінші басылымына жетті, қазір «Англияның солтүстігіндегі көлдер ауданы бойынша нұсқаулық» деп аталды. Бұл кітап аймақтың танымалдылығын арттыруға зор үлес қосты. Вордсворттың сүйікті аңғары – Даннердейл немесе Лейк-Дистрикттің оңтүстік-батысындағы Даддон аңғары. Темір жол туризмнің одан әрі дамуына себеп болды. Кендал мен Виндермир темір жолы 1846 жылы Кендалға, ал 1847 жылы Виндермирге жетіп, алғаш рет Көлдер аймағына енді. Конистонға бағыт 1848 жылы ашылды (бірақ 1857 жылға дейін ол Флитвуд пен Барроу арасындағы паромдар арқылы ғана ұлттық желіге қосылды); Пенриттен Кесвик арқылы Кокермутқа бағыт 1865 жылы, ал Виндермирдің түбіндегі Лейксайдқа бағыт 1869 жылы салынды. Дәстүрлі өнеркәсіпті ескере отырып салынған темір жолдар келушілер санын күрт арттырып, туризм индустриясының өсуіне үлес қосты. Темір жол қызметтерін Үлсвотер, Виндермир, Конистон Вотер және Дервент Вотер көлдеріндегі үлкен кемелер толықтырды. Туристер санының өсуі автомобиль дәуірінде де жалғасты, осы кезде темір жолдар жабыла бастады немесе тозығы жетті. 1951 жылы Көлдер аймағының ұлттық паркі құрылғанда, аймақтың ортасын коммерциялық немесе өнеркәсіптік пайдаланудан қорғау қажеттілігі мойндалды, келушілердің көруге келген нәрсесін сақтап, аймаққа адамдардың қозғалысына ешқандай шектеу қоймай. M6 автожолы шығыс жағынан өтіп, Көлдер аймағына трафик тасымалын жеңілдетті.

the wildest, most barren and frightful of any that I have passed over in England, or even Wales itself; the west side, which borders on Cumberland, is indeed bounded by a chain of almost unpassable mountains which, in the language of the country, are called fells. Towards the end of the 18th century, the area was becoming more popular with travellers. This was partly a result of wars in Continental Europe, restricting the possibility of travel there. In 1778 Thomas West produced A Guide to the Lakes, which began the era of modern tourism. West listed "stations", viewpoints where tourists could enjoy the best views of the landscape, being encouraged to appreciate the formal qualities of the landscape and to apply aesthetic values. At some of these stations, buildings were erected to help this process. The remains of Claife Station (on the western shore Windermere below Claife Heights) can be visited today. William Wordsworth published his Guide to the Lakes in 1810, and by 1835 it had reached its fifth edition, now called A Guide Through the District of the Lakes in the North of England. This book was particularly influential in popularising the region. Wordsworth's favourite valley was Dunnerdale or the Duddon Valley in the southwest of the Lake District. The railways led to another expansion in tourism. The Kendal and Windermere Railway was the first to penetrate the Lake District, reaching Kendal in 1846 and Windermere in 1847. The line to Coniston opened in 1848 (although until 1857 this was only linked to the national network by ferries between Fleetwood and Barrow in Furness); the line from Penrith through Keswick to Cockermouth in 1865; and the line to Lakeside at the foot of Windermere in 1869. The railways, built with traditional industry in mind, brought with them a huge increase in the number of visitors, thus contributing to the growth of the tourism industry. Railway services were supplemented by steamer boats on the major lakes of Ullswater, Windermere, Coniston Water, and Derwent Water. The growth in tourist numbers continued into the age of the motor car, when railways began to be closed or run down. The formation of the Lake District National Park in 1951 recognised the need to protect the Lake District environment from excessive commercial or industrial exploitation, preserving that which visitors come to see, without any restriction on the movement of people into and around the district. The M6 Motorway helped bring traffic to the Lake District, passing up its eastern flank.

Жақында

Тар жолдар көлік қозғалысын қиындатады, ал 1960 жылдан бері кейбір аймақтарда жол тыңғырығы өте жоғары. Бұл мәселе қалалар мен ауылдарда көлік кептелісі мен тұрақ мәселесімен жалғасуда. Виндермирдегі Боунесс қауымдастығының шетінде жаңа тұрақ және бар тұрақты кеңейту арқылы тұрақ мәселесін шешті. Лейк Дистрикт Ұлттық паркі туристерге сапарларын жоспарлауға мүмкіндік беретін аймақтағы тұрақтардың тізімін және картасын жариялайды. Жолдар мен теміржолдар аймаққа оңай қол жеткізуді қамтамасыз еткенімен, көптеген адамдар Альфред Уэйнрайттың «Лейкленд аңғарларына суреттелген нұсқаулық» жарық көргеннен кейін Лейклендке тартылды. 1955-1966 жылдар аралығында алғаш рет жарық көрген бұл кітаптар аймақтағы 214 төбе туралы егжей-тегжейлі ақпарат берді, мұқият қолмен салынған карталар мен панорамалармен, сондай-ақ аймақтың ерекшелігін арттыратын әңгімелер мен ойлармен толықталды. Олар әлі де көптеген келушілер үшін аймаққа саяхаттарды жоспарлауға көмектеседі, соңғы мақсаты – Уэйнрайттардың толық тізімін жинау. Танымал нұсқаулықтар 2005-2009 жылдар аралығында Крис Джести тарапынан аңғарларға кіру және жолдардағы өзгерістерді ескере отырып қайта қарастырылды. Қазіргі уақытта оларды «The Wainwright Companion» авторы Клайв Хатчби қайта қарап жатыр. Түзетілген томдардың біріншісі, «Бірінші кітап: Шығыс төбелері», 2015 жылдың наурызында жарық көрді; соңғысы, «Алтыншы кітап: Солтүстік-батыс төбелері», 2019 жылдың сәуірінде жарық көрді. 1960 жылдардың басынан бері Ұлттық парк басқармасы туризм мен дамудың өсуіне көмектесу үшін рейнджерлерді жұмысқа алды, алғашқысы Джон Уайт болды, ол содан бері бірнеше нұсқаулық кітаптар жазды. Екі жылдан кейін оған екінші рейнджер қосылды, содан бері рейнджерлердің саны артып келеді. Аймақ сонымен қатар жазушы Беатрикс Поттермен де байланысты. Оның отбасының үйін көруге көптеген туристер келеді, олардың көп бөлігі Жапониядан. Туризм қазір саябақтың негізгі саласына айналды, жылына шамамен 12 миллион адам келеді, олардың көп бөлігі Ұлыбританияның қалған бөлігінен, Қытайдан, Жапониядан, Испаниядан, Германиядан және АҚШ-тан келеді. Виндермир көліндегі бу кемелері Камбриядағы ең танымал туристік орын болып табылады, жыл сайын шамамен 1,35 миллион төлем жасаған жолаушы тасымалдайды, ал жергілікті экономика туристерге тәуелді. Алайда туризмнің теріс әсері де байқалады. Жаяу жүрудің салдарынан топырақ эрозиясы маңызды мәселеге айналды, жолдарды қорғау үшін миллиондаған фунт стерлинг жұмсалды. 2006 жылы Ұлттық парктегі екі туристік ақпарат орталығы жабылды. Көлдер ауданы ұлттық саябағында велосипедпен жүру де танымал. Көлдер ауданы арқылы өтетін бірнеше ұзақ қашықтықтан велосипедтік жолдар бар, олардың ішінде C2C, Адриан велосипед жолы, Рейверс жолы және Уолниден Уэрге дейінгі жағалаудан жағалауға дейінгі велосипедтік жолдар бар. Кейбір қалалар, мысалы Кесуик және Эмблсайд, велосипедпен саяхаттау және велосипедтік туризм үшін орталықтарға айналды. Тау велосипедшілері Уинлатер орманы мен Гризедейл орманында салынған жолдарды пайдаланады, сонымен қатар ескі жолдарда даңғыл жолдар бар. Мәдени туризм кеңінен туристік индустрияның маңызды бөлігіне айналуда. Көлдер ауданының көптеген суретшілер мен жазушылармен байланысы және оның ежелгі Century театрының көк қорапшасында жазғы театр қойылымдарын ұсыну тарихы туристерді тартуға ықпал етеді. Театр дәстүрі Кесуиктегі Театр көліндегі театр сияқты орындарда жалғасуда, онда репертуардағы алты пьеса, Рождество және Пасха қойылымдары, көптеген әдебиет, кино, альпинизм, джаз және шығармашылық өнер фестивальдері, мысалы Кендал тау фестивалі және Кесуик тау фестивалі өтеді. Екі музей, Беатрикс Поттер әлемі және Dove Cottage & The Wordsworth Museum, аймақтың маңызды аспектілері болып табылады. Көлдер ауданы қазіргі уақытта өте жақсы тамақтанып, танымал, бірақ дәстүрлі пабтар мен кафелердегі тағамдар басым. Дүниежүзілік мұра нысанының шекарасында 7 Мишлен жұлдызы бар, ал одан 5 мильден аз жерде тағы үш (L'Enclume, Rogan & Co және Dog and Gun Inn) бар. Аймақтың ішінде орналасқандар: The Cottage in the Wood, Allium at Askham Hall, Old Stamp House, Forest Side, heft, The Samling және SOURCE, Гилпин қонақ үйіндегі екі мейрамхананың бірі. Камбрияда көптеген микро сыра қайнату орындары мен дистилляторлар бар, олар жергілікті сыраларды, лагерлерді және қолөнерлік джин, водка және вискині бүкіл аймақтағы пабтар мен мейрамханаларға таратады.

The narrow roads present a challenge for traffic flow, and since the 1960s certain areas have been very congested. This problem continues, with traffic congestion and parking problems in the towns and villages. Bowness on Windermere addressed the parking issue with a new car park at the edge of the community and by extending an existing car park. The Lake District NP publishes a list and map of car parks within its area, allowing tourists to plan their visits accordingly. Whilst the roads and railways provided easier access to the area, many people were drawn to Lakeland by the publication of the Pictorial Guide to the Lakeland Fells by Alfred Wainwright. First published between 1955 and 1966, these books provided detailed information on 214 fells across the region, with carefully hand drawn maps and panoramas, and also stories and asides which add to the colour of the area. They are still used by many visitors to the area as guides for walking excursions, with the ultimate goal of bagging the complete list of Wainwrights. The famous guides were revised by Chris Jesty between 2005 and 2009 to reflect changes, mainly in valley access and paths, and are currently being revised by Clive Hutchby, the author of The Wainwright Companion. The first of the revised volumes, Book One: The Eastern Fells, was published in March 2015; the most recent, Book Six: The North Western Fells, was published in April 2019. Since the early 1960s, the National Park Authority has employed rangers to help cope with increasing tourism and development, the first being John Wyatt, who has since written several guide books. He was joined two years later by a second, and since then the number of rangers has been rising. The area has also become associated with the writer Beatrix Potter. Several tourists visit to see her family home, with particularly large numbers coming from Japan. Tourism has now become the park's major industry, with about 12 million visitors each year, mainly from the rest of the UK and from China, Japan, Spain, Germany, and the US. Windermere Lake Steamers are Cumbria's most popular charging tourist attraction, with about 1.35 million paying passengers each year, and the local economy is dependent upon tourists. The negative impact of tourism has been seen, however. Soil erosion, caused by walking, is now a significant problem, with millions of pounds being spent to protect overused paths. In 2006, two tourist information centres in the National Park were closed. Cycling is now popular in the Lake District National Park. A number of long distance cycle routes go through the Lake District, including coast to coast cycle routes such as the C2C, Hadrian's Cycleway, the Reivers Route and the Walney to Wear route. Several towns have also become hubs for road cycling holidays and cycle touring, such as Keswick and Ambleside. Mountain bikers use the trails constructed at Whinlatter Forest and Grizedale Forest and also have wilder routes available on bridleways. Cultural tourism is becoming an increasingly important part of the wider tourist industry. The Lake District's links with a wealth of artists and writers and its strong history of providing summer theatre performances in the old Blue Box of Century Theatre are strong attractions for visiting tourists. The tradition of theatre is carried on at venues such as Theatre by the Lake in Keswick with its summer season of six plays in repertoire, Christmas and Easter productions, and the many literature, film, mountaineering, jazz, and creative arts festivals, such as the Kendal Mountain Festival and the Keswick Mountain Festival. Two museums, The World of Beatrix Potter and Dove Cottage & The Wordsworth Museum, are also important aspects of the region. The Lake District now has a growing reputation for its fine dining although standard pub and café fare continues to dominate. There are 7 Michelin Star restaurants within the World Heritage Site boundaries, with three more less than 5 miles outside (L'Enclume, Rogan & Co, and Dog and Gun Inn). Those inside the area are: The Cottage in the Wood, Allium at Askham Hall, Old Stamp House, Forest Side, heft, The Samling, and SOURCE, one of the two restaurants at the Gilpin Hotel. Cumbria has many microbreweries and distilleries which distribute local ales, lagers, and craft gin, vodka, and whisky to pubs and restaurants throughout the region.

Әдебиет және өнер

Көлдер аймағы көптеген салаларда шығармашылықты шабыттандырды.

Бейнелеу өнері

Көлдер көптеген белгілі суретшілерге шабыт берді. Аймақты бейнелеген ең танымал суретшілердің екеуі Альфред Хитон Купер және Уильям Хитон Купер болды. Неміс суретшісі Курт Швиттерс Ұлыбританияда эмиграцияда болғанда Көлдер аймағына сапар шегіп, 1945 жылдың маусым айында тұрақты түрде көшіп келді және өмірінің соңына дейін онда тұрды. Кинорежиссер Кен Расселл 1975 жылдан 2007 жылға дейін Кесуик/Борроудейл аймағында өмір сүрді және «Томми» және «Малер» сияқты фильмдерде оны пайдаланды. 1884 жылы Джон Раскиннің досы Канон Ронсли Кесуиктегі Кесуик өнеркәсіптік өнер мектебін ашты. 2007 жылдан бері заманауи өнер комиссары және резиденциялық базасы болып табылатын Grizedale Arts, Лоусон паркі қазір суретшілердің резиденцияларын өткізеді, кейде жұртшылыққа ашылады және кең аумақты егістермен қатар өнер туындыларын қамтитын маңызды бақшаны дамытты. Grizedale Arts көптеген халықаралық маңызы бар мәдени жобаларды жасады және бірнеше Тернер сыйлығының лауреаттарының мансабында шешуші роль атқарды, Лоусон паркінде Лоур Провоустің «Wantee» жеңімпаз инсталляциясын жасады және 2013 жылы бұл көрмені Конистонның Раскин мұражайына әкелді. Сонымен қатар, тарихи Констон институтын қайта жаңартуға көмектесіп, онда 2012 жылы ашылған, жергілікті қолөнер мен өнімдерді сататын қызметкерсіз «Адал дүкен» ашты.

Музыканттар

Ағылшын композиторы сэр Артур Сомервелл (1863 – 1937) Виндермирде дүниеге келген. Американдық әнші-әндер авторы Тейлор Свифттың сегізінші студиялық альбомы Folklore-дың 17-ші трегі, 2020 жылы альбомның физикалық түрінде ғана қолжетімді бонус трек ретінде жарық көрді және "The Lakes" деп аталады. Бұл трек Свифттың Көлдер аймағында өмір сүрген тәжірибесін толықтай сипаттайды. Свифт өз әнінде Көлдер ақыны Уильям Вордсвортты аты-жөнімен еске алады.