Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік және Батыс Йоркширдегі аңғар, Англия.
Valley in North and West Yorkshire, England
Эйрдейл – Солтүстік Йоркшир және Батыс Йоркширдегі аңғар немесе сай. Оның аты одан өтетін Эйр өзенінен шыққан. Жоғарғы аңғар, Малхам шыңынан Эйртонға дейін, Малхам ауылының атымен аталған Малхамдейл деп аталады. Эйртоннан кейін аңғар кеңейіп, нағыз Эйрдейлге айналады. Өзен Скиптоннан өтіп, Кейли, Бингли, Шипли және Лидс қалаларына дейін ағады. Эйрдейл, Риббл аңғарымен бірге, Эйр ойысы арқылы Йоркширден Ланкаширге төменгі биіктіктегі жолдар ұсынады. Сондықтан бұл маңызды көлік дәлізі және тарихи тұрғыдан стратегиялық маңызға ие болған аймақ.
Airedale is a valley, or dale, in North Yorkshire and West Yorkshire, England. It is named after the River Aire, which flows through it. The upper valley, from Malham Cove to Airton, is known as Malhamdale, named after the village of Malham. At Airton the valley widens and becomes Airedale proper. The river flows past Skipton on to Keighley, Bingley, Shipley, and Leeds. Airedale, in conjunction with the Ribble Valley, provides low altitude passes from Yorkshire to Lancashire through the Aire Gap. It is therefore an important transport route and was a strategically important area historically.
Тарих
Аир аңғарының жоғарғы бөлігі 12 мың жыл бұрын мұздың шегінуінен қалыптасқан. Кононли аймағында морена пайда болды, ал көл солтүстікке қарай Гаргрейвке дейін созылған. Адамның қоныстануы кейін, әсіресе Темір дәуірінде дамыды. Аир аңғарында (және Солтүстік-Шығыс Англияның көп бөлігінде) қоныстанған халықты римдіктер бриганттар деп атаған. 18-ші және 19-шы ғасырларда Эйр және Кальдер су жолы мен Лидс және Ливерпуль каналы салынуымен көлік жақсарды. 1830 жылдардан бастап теміржолдар келді, ал 20-шы ғасырда аңғардағы жолдар едәуір жақсартылды. Эйрдейл бұрын Йоркширдің Батыс Ридингінің құрамына толығымен кірген.
The upper Aire valley was formed 12,000 years ago by a retreating glacier. A moraine formed in the Cononley area and the lake stretched as far north as Gargrave. Colonisation by man developed later on, especially during the Iron Age. The peoples that occupied the Aire Valley (and much of north eastern England) were called Brigantes by the Romans. Transport improved in the 18th and 19th centuries with the building of the Aire and Calder Navigation and the Leeds and Liverpool Canal. The railways arrived from the 1830s onwards and during the twentieth century the roads were vastly improved in the valley. Airedale was formerly wholly within the West Riding of Yorkshire.
Сипаттама
Жоғарғы аңғар Йоркшир Дальс және Йоркшир Дальс ұлттық паркінің ішінде орналасқан. Аир Спрингс-тен бастап өзен Скиптон және Кейгли қалаларынан ағып өтеді, содан кейін Бингли, Салтер, Шипли арқылы Лидс қаласына жетіп құяды. Бұл жерге дейін өзеннің ағысы негізінен жылдам және көптеген өзендер мен бұлақтармен толысады. Аирдейлдің кең мағынасына Аир өзені мен оның салаларының жанындағы барлық аймақтар кіреді. Аир бассейнінің су тасқынын басқару жоспары (CFMP), өзенді сумен қамтамасыз ететін барлық бұлақтар мен ағыстарды ескере отырып, Уорт аңғары мен Брэдфорд қаласының көп бөлігін Аирдейл құрамына жатқызады. Сол сияқты, Брэдфорд кеңесінің қолдауымен жасалған Airedale Partnership's Masterplan жоспары да Aire CFMP жоспарымен бірдей шекараларды көрсетеді.
The upper valley is within the Yorkshire Dales and Yorkshire Dales National Park. From Aire Springs the river flows past Skipton and Keighley, through Bingley, Saltaire, Shipley and into Leeds. Up until this point the river is essentially swift flowing and fed by streams and becks. The broad definition of Airedale includes all the areas adjacent to the River Aire and its tributaries. The Aire Catchment Flood Management Plan (CFMP), which takes into account all the becks and streams that feed the river, lists the Worth Valley and most of Bradford City as part of Airedale. Similarly, the Airedale Partnership's Masterplan, which is sponsored by Bradford Council, shows the same boundaries as the Aire CFMP.
Геология
Малхам мен Скиптон арасындағы жоғарғы бөлік көбінесе көміртекті әктаспен көтерілген. Скиптон мен Кноттингли арасындағы ортаңғы бөлік торф пен құмтас, ал Скиптон мен Шипли арасындағы биік аңғар қабырғалары жотасынан шөлейттермен жабылған. Скиптон мен Лидс арасындағы құмтас шөгінділері Эйрдейлдің осы бөлігіндегі ғимараттардың ерекшелігін анықтайды, ал әктас, көмір, отқа төзімді саз және темір кендері өнеркәсіптік дамуға серпін берді.
The upper section between Malham and Skipton is largely upfaulted Carboniferous limestone. The middle section between Skipton and Knottingley is peat and gritstone, with steep valley walls crested with moorland prevalent between Skipton and Shipley. The sandstone deposits between Skipton and Leeds have characterised the buildings within this part of Airedale, whilst the deposits of Limestone, Coal, Fireclay and Ironstone fuelled industrial developments.
Туризм
Аирдейл бірнеше туристік орындармен және Сальтер ауылының Дүниежүзілік мұра тізіміне енгенімен танымал. Басқа да көрікті жерлерге Кейли және Уорт аңғары темір жолы, Бингли бес қадамды шлюздер, Шипли Глен трамвайы, Шығыс Риддлсден сарайы, Родли табиғи қорығы, Кирксталл аббаттығы, Корольдік қару-жарақ қоймасы (Лидс), Сент-Айдан табиғи қорығы және Фейрберн Ингс табиғи қорығы жатады.
Airedale is notable for several tourist sites and the World Heritage Site of Saltaire village. Other attractions include The Keighley and Worth Valley Railway, Bingley Five Rise Locks, The Shipley Glen Tramway, East Riddlesden Hall, Rodley Nature Reserve, Kirkstall Abbey, The Royal Armouries (Leeds), St Aidan's Nature Reserve and Fairburn Ings Nature Reserve.
Өнеркәсіп
Көптеген бұрынғы жүн және мақта фабрикалары бұзылып немесе тұрғын үйлерге айналдырылған. Лидстің шығысындағы ауыр өнеркәсіп әлі де сақталып тұр, ал төменгі аймақтағы үш көмірмен жұмыс істейтін электр станциясының екеуі суын Аир өзенінен алады. Аир өзенінің жағасында Феррибридж, Эггборо және Дракс электр станциялары, Эггборо Сент-Гобен шыны зауыты, Нотинглидегі Stolze және Allied Glass, сондай-ақ Келлингли шахтасы орналасқан. Лидс қалалық кеңесі Аир аңғарында, қала орталығынан бастап M1 тас жолының 45-ші қиылысына дейін 400 акр қалпына келтірілген жерді қамтитын кәсіпорын аймағына ие (Gateway 45 деп белгілі). Бұл аймақта бірнеше өндіріс және азық-түлік компаниялары орналасқан.
Many of the former woollen and cotton mills of the dale have been demolished or converted into housing. The heavy industry east of Leeds is still in existence and two of the three coal fired powers stations in the lower section take their water from the River Aire. Industry that lies alongside the Aire includes Ferrybridge, Eggborough and Drax power stations, Eggborough Saint Gobain glassworks, Stolze and Allied Glass in Knottingley and Kellingley Colliery. Leeds City Council have an enterprise zone that covers 400 acres of regenerated land along the Aire Valley from the city centre up to junction 45 of the M1 (known as Gateway 45). This houses several manufacturing and food companies.
Эпонимдер
Аир және Эйрдейл аттары көптеген нәрселермен және аймақтармен байланысты. Аңғарда ең танымалдары – Эйрдейл ауруханасы, Эйрборо (көбінесе Уорфдейл қалаларын қамтитын аймақ) және Каслфорд қаласының маңындағы Эйрдейл. Осы аймақ өзінің атын терьер тұқымдасының ең ірісі – Эйрдейл терьеріне берген. Олар алғаш рет XIX ғасырда осы аймақта өсірілді.
The names Aire and Airedale are associated with many things and areas. Most notable in the valley are Airedale General Hospital, Aireborough (a region comprising mostly Wharfedale towns) and Airedale, a suburb of Castleford. The area gives its name to the Airedale Terrier, the largest of the terrier group of dogs. They were first bred in the area in the nineteenth century.