Жерардин Брукс: Американдық актрисаның өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық актриса (1925–1977)

Джеральдин Брукс (туған Джеральдин Строк; 29 қазан 1925 – 19 маусым 1977) – американдық актриса, сахнада, кинода және телевидениеде үш онжылдық мансабы болды. Ол 1962 жылы «Эмми» және 1970 жылы «Тони» сыйлықтарына ұсынылған. Ол жазушы Бадд Шульбергке үйленген.

Ерте өмір

Брукс Нью-Йорк қаласында голланд иммигранттарының ұрпақтарынан тараған отбасында Джеральдин Строк болып дүниеге келді. Оның ата-анасы ойын-сауық индустриясында байланыстары болды, әкесі Джеймс театрлық костюмдер компаниясының иесі және директоры, ал анасы Бьянка – стилист және костюм дизайнері. Оның екі тәтесі де шоу-бизнеспен айналысқан, біреуі Метрополитен операсында әнші, ал екіншісі Зигфелд Фоллиз тобында шоу-қыз болған. Оның үлкен әпкесі Глория актриса. Метрополитен операсының сол дәуірдегі ең танымал дивасы Джеральдин Фаррардың құрметіне аталған Джеральдин екі жасынан бастап би сабақтарын алды, тек қыздарға арналған Хантер модельдер мектебінде оқыды және 1942 жылы Джулия Ричман орта мектебін бітірді, онда ол драма клубының президенті болды.

Дебют

1942-1945 жылдардағы Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Джеральдин Строк өзінің шеберлігін Американдық драмалық өнер академиясы, Көршілік ойын үйі және жазғы театрлар сияқты дәстүрлі ареналарда қатайтты. Оның алғашқы Бродвей шоуы, «Follow the Girls» музыкалық комедиясы, 1944 жылғы 8 сәуірде Нью-Сенчури театрында ашылды және 888 қойылымға созылды, екі жылдан астам уақыттан кейін, 1946 жылғы 18 мамырда жабылды. Театр өмірінің осы әуенді пародиасында 18 жасында түскен жас актриса «Кэтрин Пепберн» деп аталатын есімді кейіпкерді ойнады. Ол қойылымның соңына дейін қатыспады, бірақ кейіннен тағы бір Бродвей шоуында, «Қысқы ертегіде» ойнады. Шекспирдің осы романтикалық туындысын «Театр гильдиясы» 1946 жылғы 15 қаңтарда Корт театрында ашып, 16 ақпанда 39 қойылымнан кейін жапты. Басты рөлдегі Пердитаны сомдаған, енді 20 жасар актрисаны Warner Bros. компаниясының өкілі байқап, оны келісімшартқа алды.

Warner Bros. келісімшарт ойыншысы және фрилансер

Глория Строктан айырмашылығы, ол өзінің шын атымен көбінесе шағын фильмдер мен телешоуларда актриса ретінде ұзақ мансап жасады, ал жас Джеральдин осы кезде кәсіби тұрғыдан "Брукс" тегін қабылдауға шешім қабылдады. Бұл тег оның әкесінің костюмдер тігу компаниясының аты болған. Жаңа сахналық есімімен алғаш рет түскен фильмі – "Қасқырды ұстау" (Cry Wolf) студиясының саспенс драмасы, ол 1947 жылдың 19 тамызында жалпыхалыққа көрсетілді, бірақ бір ай бұрын Нью-Йоркте көрсетілді және сынға алынды. Эррол Флинн мен Барбара Стэнвик сияқты белгілі жұлдыздардан кейін үшінші орында болған ол көбінесе жақсы пікірлер алды, ал фильмнің өзі сыншылар тарапынан қарсылыққа ұшырады. The New York Times газетінің сыншысы Босли Кроутер "[жасырын құпияның соңғы түсіндірмесі күлкілі және мәнсіз" деп шағымданады. Студиядағы екінші фильмі "Қиналған" (Possessed) "Қасқырды ұстау" фильмінен үш апта бұрын, 26 шілдеде шықты және 30 мамырда Нью-Йоркте қайтадан көрсетілді. Бұл жолы ол Джоан Кроуфорд пен Ван Хефлин сияқты жұлдыздардан кейін төртінші орында болды, ал үшінші орында Реймонд Мэйси тұрды. "Қасқырды ұстау" фильміндегі салмақты, тыныш кейіпкерден өзгеше, ол Джоан Кроуфордтың (бұл рөлі үшін Оскарға ұсынылған) кейіпкерімен бірнеше ауыр драмалық қақтығыстарға қатысты және он сегіз жасқа үлкен жұлдыздың өмір бойына досы болды, сондай-ақ 1977 жылдың мамырында, өзінің қайтысынан бес апта бұрын оның естелік шарасында сөз сөйледі. Босли Кроутер жас актрисаны соңғы фильмде алғаш рет көргенде, оны "Мисс Кроуфордтың сезімтал қызы ретінде жарқырап тұрған жаңа келген" деп сипаттады. Үшінші фильмінде "Уорнер Брос" жаңа келісімшарт бойынша жұмыс істейтін актрисаға серіктес рөлге жете алуға мүмкіндік берді. 1948 жылдың шілдесінде шыққан "Құшақтағы сен" (Embraceable You) фильмінде ол Дейн Кларктан кейін екінші рөлде болды, ол жақсы жүректі, бірақ қылмыстық бейімділікке ұшыраған, жол апатында қаза тапқан адамға ғашық болатын қатал жігітті ойнады. Екі трагикалық кейіпкердің бақытты аяқталуы болмады, ал екінші фильм ретінде құрылған фильмге көп көңіл бөлмеді және The New York Times газетінде сынға алынбады. Тағы бір фильмнен кейін, 1949 жылдың мамырына дейін шықпаған "Үлкен ағалар" (The Younger Brothers) түсті вестерні, онда ол тағы да төртінші орында болды, Уэйн Моррис, Дженис Пейдж және Брюс Беннеттен кейін, Брукс екі жылдық және төрт фильмдік келісімшартынан босатылуын сұрады және 1948 жылдың шілдесінде оны алды. Енді тәуелсіз актриса ретінде ол Universal Pictures студиясының "Қатілдік әрекет" (An Act of Murder) фильмінде Фредерик Марч, Эдмонд О'Брайен және Флоренс Элдриджден кейін төртінші маңызды рөлді ойнады, олар нақты өмірде үйленген, ал күйеуі, судья, өлімге шалдыққан әйелінің өмірін аяқтау туралы ойлағандағы азапты сезімін көрсетеді. Фильм 1948 жылдың желтоқсанында шықты, бірақ оң пікірлер алғанымен, қаржылық табысқа жете алмады. Макс Офулс режиссерлік еткен "Бедеу сәт" (The Reckless Moment) (1949) фильмінде ол Джеймс Мейсон мен Джоан Беннеттен кейін үшінші рөлде болды. 24 жастағы Брукс Беннеттің 17 жастағы қызының рөлін ойнады, оның жастар шағындағы ескірген өнер сатушысымен болған қарым-қатынасы анасын шантаж жасаушымен қақтығысқа түсіреді, одан да жаман нәрселер күтілуде. Колумбия студиясының фильмі 1949 жылдың желтоқсанында, "Қатілдік әрекет" фильміндегі бұрынғы көрсетілімінен бір жыл өткен соң шықты. 1940 жылдардағы соңғы американдық фильмі "Лассиге шақыру" (Challenge to Lassie) MGM студиясында Техниколор форматында түсірілді. Екі ай бұрын, қазан айында шыққан, бірақ Нью-Йоркте 1950 жылдың сәуіріне дейін көрсетілмеген бұл фильмде Эдмунд Гвен мен Дональд Криспке үшінші рөл берілді, олар классикалық оқиғаның осы нұсқасында, "Грейфриарс Бобби" фильмінде тағы да қарт шотландтар ретінде типтік рөлдерді ойнады. Қабірге қараушының қызының рөлін ойнаған ол маңызды әйел рөлін ойнады, сонымен қатар бірнеше жақсы драмалық көріністерде түсті, бірақ назар әлі де ит жұлдызына аударылды. Кейінгі фильмдердегі рөлдері азая түсті, бірақ олардың ішінде Роберт Тейлордың қатысуымен түсірілген "Джонни Тайгер" (1966) және Дин Мартинмен бірге түсірілген "Мырза Рикко" (1975) фильмдеріндегі рөлдері болды.

Unlike her elder sister, Gloria Stroock, who has a long career as an actress in mostly small film and television roles under her real name, young Geraldine decided at this point to take the surname of "Brooks" professionally. That name was also the name of her father's costume company. Her debut under the new stage name was also her first time in front of the cameras, as the studio's suspense drama, Cry Wolf, went into national release on August 19, 1947, although it was seen and reviewed in New York one month earlier. Billed third after top tier stars Errol Flynn and Barbara Stanwyck she received mostly good notices, while the film itself encountered critical resistance, with The New York Times critic Bosley Crowther complaining that "[t]he final explanation of the mystery is ridiculous and banal." Her second film at the studio, Possessed, was released three weeks before Cry Wolf, on July 26, and was, again, reviewed in New York earlier, on May 30. This time, she was in fourth place, behind top tier stars Joan Crawford and Van Heflin and third billed Raymond Massey. A much more vulnerable persona than the poised, imperturbable one she played in Cry Wolf, she had a number of heavy dramatic confrontations with the overwrought character played by Joan Crawford (who received an Oscar nomination for the role) and became a lifelong friend of the eighteen years older star, and spoke at her memorial service in May 1977, five weeks before her own death. Seeing the young actress for the first time in the latter film, Bosley Crowther described her as "a newcomer who burns brightly as Miss Crawford's sensitive step daughter". In her third film, Warners allowed its new contract player to rise to the level of a co star. Embraceable You, released in July 1948, had her second billed to Dane Clark, who played a goodhearted, although criminally inclined, tough guy who falls in love with the victim of the hit and run car accident for which he was responsible. There was no happy ending for the two doomed protagonists, and the film, structured as a second feature, was little noticed and went unreviewed in The New York Times. After one more film, The Younger Brothers, a color Western not released until May 1949, in which she was, again, in fourth place, following Wayne Morris, Janis Paige and Bruce Bennett, Brooks asked for, and received, a release from her studio contract in July 1948, after two years and four films. Now a freelancer, she had a strong fourth billed (following Fredric March, Edmond O'Brien and Florence Eldridge) dramatic role in Universal Pictures' An Act of Murder, playing the daughter of March and Eldridge, who were married in real life, and the anguish that the husband, a judge, endures when he contemplates ending the life of his terminally ill wife. It was released in December 1948, but the downbeat film, although receiving positive notices, was not a financial success. For The Reckless Moment (1949), directed by Max Ophuls, she was third billed behind James Mason and Joan Bennett. Brooks, aged 24, was cast as Bennett's 17 year old daughter, whose reckless affair with a seedy, older art dealer puts her mother on a collision course with a blackmailer with worse to come. The Columbia film was released in December 1949, a year after her previous screen appearance in An Act of Murder. Her final American film of the 1940s, Challenge to Lassie was made in Technicolor at MGM. Released two months earlier, in October, but not seen in New York until April 1950, the production gave her third billing, behind Edmund Gwenn and Donald Crisp who, in this version of the classic story, Greyfriars Bobby, were once again typecast as elderly Scotsmen. Playing the cemetery caretaker's daughter, she had the only female role of any importance, and was also given a couple of good dramatic scenes, but the focus was still firmly on the canine star. Her later film appearances were few but included roles in Johnny Tiger (1966) starring Robert Taylor, and Mr. Ricco (1975), opposite Dean Martin.

Шетелдік фильмдер

1949 жылдың ортасында, фильм немесе сахнада жұмыс істеу мүмкіндіктері болмаған кезде, Джеральдин Брукс итальяндық өндіріс және тарату компаниялары Itala Film мен Artisti Associati-ден екі жобада түсу туралы ұсыныс қабылдады. Басты рөлдерді Италияның танымал актерлері Россано Брацци мен Витторио Гассман сомдады. Екі фильмнің де мазмұны ұқсас, олар соғыстан кейінгі Италиядағы аштық, кедейлік және моральдық құлдырау кезінде әйелдердің жезөкшелікке түсуінің трагедиялық құнын көрсететін апатты мелодрамалар. Бірінші фильм (үш жылдан кейін АҚШ-та "Көшелердегі қайғы" деген атпен шықты) оған бірінші рет басты рөл берді. Онда ол көшеде күнкөрісін табатын жезөкше рөлін сомдады, ол өзінің кәсібін білмейтін, сұлу судья Витторио Гассманға деген сезімінен айырылмас үшін бар күшін салады. Үш жылдан кейін, фильм АҚШ-та қысқартылып, цензураланғаннан кейін жарық көрді. 1952 жылғы қарашадағы New York Times газетінде А.Х.Вейлер: "Джеральдин Брукс, итальян фильмдерінде ойнаған американдық актриса, Мария рөлін, әдептілікке ұмтылған жезөкшені, батыл және сенімді етіп сомдауға тырысады" деп жазды. Алайда, ол фильмді "қасіретті және әлсіз романс, қарапайым, көз жасы келтіретін және көбінесе нәрсеге үйретпейтін" деп сипаттады. Екінші фильм – "Вулкан" (кейін АҚШ-та "Жанартау" деп шықты), режиссері Уильям Дитерле, ол 1937 жылғы "Эмиль Золаның өмірі" үшін "Оскарға" ұсынылған болатын. Онда Анна Магнани мен Россано Брацци сияқты екі итальяндық жұлдыз одан жоғары дәрежеде көрсетілді. Оқиғаның түсірілімі көбінесе Жерорта теңізінің ең ірі аралы – Сицилияның жағалауындағы Вулкан және Липари аралдарының маңындағы құрлық және теңіз аймағында өтті. 1949 жылғы қазан айында Голливудқа оралғаннан кейін Дитерле The New York Times газетіне: "[Ф]ильм түсіру үшін жағдай одан да қиын болуы мүмкін емес еді. Бізбен бірге әкелген техникалық жабдықтан басқа, барлығын өз қолымызбен жасауға тура келді" деді. Фильм Бруксты оның таныс рөліне – әйелдерді пайдаланатын ашкөз адамнан зардап шеккен, қарапайым қыз рөліне қайтадан қосады. Ал Анна Магнани сомдаған оның үлкен әпкесі 18 жыл бойы Неапольде жезөкше болып жұмыс істегеннен кейін туған жеріне оралады. "Көшелердегі қайғы" сияқты, бұл фильм де цензураланып, түсірілгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң АҚШ-та көрсетілді. 1953 жылғы маусымда Time журналы: "Оқиғасы мен мазмұны жағынан "Стромболиді" еске түсірсе де, "Жанартау" әлдеқайда жақсы фильм. Аралдың қатал пейзажінің қарсаңында, оқиғаның алғашқы құштарлықтары тым артық немесе орынсыз көрінбейді" деп жазды.

In mid 1949, with no immediate movie or stage prospects, Geraldine Brooks accepted an offer from Italian production and distribution companies, Itala Film and Artisti Associati, for roles in two projects to be filmed on location, co starring top native born romantic leading men, Rossano Brazzi and Vittorio Gassman. Similar in tone, both are doom laden melodramas depicting the tragic price women paid for descending into prostitution in the midst of the hunger, deprivation, and moral corruption prevailing in postwar Italy. The first (released in the United States three years later as Streets of Sorrow) gave her, for the only time, top billing, as a prostitute making her living in the streets, who desperately and tragically attempts to prevent the handsome magistrate, played by Vittorio Gassman, who falls in love with her, from learning of her profession. Three years later, with the film finally receiving a shortened and censored U. S. release, A. H. Weiler noted in his November 1952 New York Times review that "Geraldine Brooks, an expatriate American who has emoted in more than one Italian film, gallantly tries to make a wistful and convincing heroine of Maria, the prostitute grasping desperately for a chance at decency". He described the film, however, as "a sad and limp romance, which is trite, slightly lachrymose and largely unedifying". The second title, Vulcano (later released in the U. S. as Volcano), had an Oscar nominated (for 1937's The Life of Emile Zola) director, William Dieterle, and two top Italian stars, Anna Magnani and Rossano Brazzi, who were billed above her. The adventurous shoot was primarily confined to the land and sea area around the eponymous volcanic isle of Vulcano as well as Lipari, off the coast of Mediterranean's largest island, Sicily. Upon returning to Hollywood in October 1949, Dieterle told The New York Times that "[C]onditions for shooting a picture could hardly have been more primitive. Except for the mechanical equipment we took with us, we had to construct everything we needed with our own hands." The film restores Brooks to her familiar role of an innocent ingenue taken advantage of by an unscrupulous exploiter of women, played by Brazzi, while her older sister, played by Anna Magnani, returns to the island of their birth, burned out after having worked for 18 years as a prostitute in Naples. As in the case of Streets of Sorrow, this production was also censored and released in the United States years after filming. In its June 1953 review, Time magazine noted that although it is "[R]eminiscent in story and treatment of Stromboli, Volcano is a far better film. Against the island's rough backdrop, the yarn's primitive passions do not seem particularly excessive or out of place".

1950-1960 жылдардағы теледидар

1952 жылы Глен Фордпен бірге "Жасыл қолғап" фильмінде түсті. Брукс пен Форд Парижде фильм түсірілімі кезінде құмарлыққа берілді. Ол 1952 жылы "Күкінің уақыты" спектаклімен Бродвейге қайта оралды, ал 1970 жылы "Бригтауэр" спектакліндегі ең үздік әйел рөлі үшін "Тони" сыйлығына ие болды, бірақ премьерадан кейін спектакль жабылды. 1950 жылдан кейін Брукс көбінесе теледидарда пайда болды. Ол онжылдықтың басында танымал болған көптеген антологиялық сериалдарда ойнады, мысалы, "Orient Express", "Armstrong Circle Theatre", "Appointment with Adventure" (екі эпизод), "Lux Video Theatre" және "Studio One". Брукс "Ричард Даймонд, жеке детектив" және "Қашқын" сериалдарында қонақ ретінде ойнады, екеуінде де Дэвид Янссен басты рөлде болды. Оның басқа жұмыстары: "Johnny Staccato", "Have Gun – Will Travel", "Adventures in Paradise", "Perry Mason", "Ironside", "The Defenders", "Dr. Kildare", "Stoney Burke", "Mr. Novak", "Ben Casey", "Get Smart", "Gunsmoke" (1966 жылғы "Killer at Large" эпизодында), "The Outer Limits", "Combat!" ( "Жарақат алғандар" эпизодында).

Ол "Bonanza" сериалының 8-ші маусымының 6-шы эпизодында ("Сен үшін гүлдену") Хоссқа ғашық болатын Кэрол Атли рөлін ойнады, бұл эпизод 1966 жылдың 15 қазанында көрсетілді. Сонымен қатар, ол "It Takes a Thief", "Daniel Boone" және "Kung Fu" ("Тоғыз өмір" эпизодында) сериалдарында да пайда болды. 1971 жылы CBS телеарнасының күндізгі драмалық сериалы "Love of Life"-та Арден Делакорт рөлін ойнады, ал 1976 жылы "The Dumplings" атты қысқа өмір сүрген комедиялық сериалда Джеймс Кокомен бірге деликатес дүкенінің иесі рөлінде ойнады, бұл оның соңғы рөлі болды. Джеральдин Брукс 1973 жылғы "Barnaby Jones" сериалының "Қиянаткерлер класы" эпизодында Джанет Энрайт рөлін ойнады. Ол "Автобус аялдамасы" драмалық сериалының "Call Back Yesterday" эпизодындағы ең үздік әйел рөлі үшін 1962 жылғы "Эмми" сыйлығына ұсынылды, осы эпизодта оның серігі Дэвид Хедисон да түсті.

Жеке өмір

1958 жылы Брукс сценарист және продюсер Херб Сарджентке үйленді; жұбайлар 1961 жылы ажырасты. 1964 жылы ол сценарист, продюсер және жазушы Бадд Шульбергке үйленді. 1977 жылы Нью-Йорк штатының Риверхед қаласындағы Орталық Саффолк ауруханасында қатерлі ісікпен емделу кезінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол 51 жаста болған, бірақ New York Times газетіндегі қайтыс хабарында оның жасы 52 деп көрсетілген. Ол Нью-Йорк штатының Синай тауындағы Вашингтон Мемориал паркі зиратына жерленді.