Кіріспе

Америкалық футболшы және жаттықтырушы (1894–1967)

Берлин Гай "Чемберлин" Чемберлин (16 қаңтар 1894 – 4 сәуір 1967), кейде Гай Чемберлен деп қате жазылады, – американдық кәсіби футболшы және жаттықтырушы. Ол 1962 жылы Колледж футболының Даңқ залына, ал 1965 жылы Кәсіби футболдың Даңқ залына енгізілді. Сонымен қатар, 1969 жылы NFL 1920-ші жылдардың үздік командасына қосылды. Небраска штатының Блю-Спрингс қаласында туған Чемберлин 1911 және 1912 жылдары Небраска Веслиан университетінде жартылай қорғаушы ретінде колледж футболы ойнады. 1913 жылы Небраска университетіне ауысып, 1914 және 1915 жылдары жеңіліссіз Небраска Корнхаскерс футбол командаларында жартылай қорғаушы және шабуылшы ретінде ойнады. Бұл командалар бірқатар Мүшелік лигасының чемпионаттарын жеңіп алды. Ол 1915 жылы бірінші құраманың үздік американдық футболшысы атанды және 1936 жылы Небраска футбол тарихындағы ең ұлы ойыншы деп танылды. Чемберлин кәсіби футболда тоғыз жыл ойнады: Кантон Булдогс (1919), Декатур / Чикаго Стейлисі (1920–1921), Кантон Булдогс (1922–1923), Кливленд Булдогс (1924), Франкфорд Сары Жакетс (1925–1926) және Чикаго Кардиналс (1927) командаларында. Ол кәсіби футболдағы тоғыз маусымның алтысында чемпионатты жеңді: 1919 жылы жеңіліссіз Булдогс және 1921 жылы Стейлистер құрамында ойыншы ретінде, ал 1922, 1923 және 1924 жылдары Булдогс, 1926 жылы Сары Жакеттер командаларында ойыншы-жаттықтырушы ретінде. Ұлттық футбол лигасының (NFL) бас жаттықтырушысы ретінде ол алты жылда 58 жеңіс, 16 жеңіліс және 7 тең нәтижеге қол жеткізді, бұл NFL тарихындағы ең жоғары жеңіс көрсеткіші (0.784), кемінде 50 жеңісі бар жаттықтырушылардың арасында. Ол сондай-ақ үш түрлі клубпен NFL чемпионатын жеңген жалғыз жаттықтырушы.

Алғашқы жылдар

Чемберлин 1894 жылы Небраска штатының Блю-Спрингс қаласында туған. Ол Блю-Спрингстегі отбасылық шаруа қожалығында бес бауырласымен бірге өскен. 1911 жылы Блю-Спрингс орта мектебін бітірді.

Небраска Веслиан мектебі

1911 жылдың күзінде Чемберлин Небраска штатының Линкольн қаласындағы Небраска Веслиан университетіне қабылданды. Чемберлин, НИАА чемпионатын жеңген, жеңіліссіз 1911 жылғы Небраска Веслиан футбол командасында ойнағанда, «Омаха World Herald» басылымы оны штаттың үздік жартылай қорғаушысы деп таңдады. Чемберлин Небраска Веслиан үшін бейсболдан питчер және аутфилдер ретінде, ал жеңіл атлетикадан спринтер және салмақ тастаушы ретінде де қатысты. Ол Миссури аңғары конференциясының чемпионы атанған және «Стиэм роллерлері» деп аталған Джумбо Стеймнің жеңіліссіз 1914 жылғы Небраска Корнхаскерс футбол командасында жартылай қорғаушы болып ойнады. 1914 жылғы маусымның соңында Чемберлин «Outing» журналының «Футболдың ардагерлері: Елдің ең жақсы жаттықтырушылары 1914 жылы алаңдағы жұлдыздар деп атағандар» тізіміне енді. 1915 жылы Чемберлин тағы да Миссури аңғарының чемпионы атанған жеңіліссіз 1915 жылғы Небраска Корнхаскерс футбол командасында соңғы позицияға көшті. Ол команданы 15 тачдаунмен жетектеді. Маусым соңында ол 1915 жылғы Колледж футболының барлық Америка командасында бірауыздан танылған «All-American» атанды, ал Фрэнк Г. Менке, Уолтер Экерсалл және Парк Х. Дэвис оған бірінші командадан орын берді. Ол 1916 жылы Небраска университетін бітірді. 1917 жылы ол Небраска штатының Блю-Спрингс қаласындағы әкесінің фермасына жұмыс істеуге оралды.

АҚШ әскері

Чемберлин 1918 жылдың мамыр айынан 1919 жылдың қазан айына дейін АҚШ армиясында қызмет етті. Ол екінші лейтенант шенімен далалық артиллерия бөлімінде қызмет етті және Луисвиллдегі Закари Тейлор лагерінде (Кентукки штаты), Оклахома штатындағы Форт-Силл және Калифорния штатының Сан-Диего округіндегі Керни лагерінде орналасты. 1920 жылғы маусымның соңында Чемберлин бірінші команданың All-Pro құрамына шабуылдың қанат шегі ретінде таңдалды. 1921 жылы Чемберлин жаз бойы «Staleys» бейсбол командасының орталық ойыншысы болды, ал ол «Staleys» футбол командасы Чикагоға көшіп, 9–1–1 есебімен APFA чемпионатын жеңген кезде ұйымда қалды. 1921 жылдың 3 желтоқсанында Чикагода 13 000 көрерменнің алдында «Staleys» бірінші орындағы «Buffalo All-Americans» командасын жеңіп, чемпиондық ойынға таласқан команда атанды. «Buffalo» командасын жеңген ойында Чемберлин бір пас ұстап алып, 90 ярдқа жүгіріп, ойынды жеңіп беруге мүмкіндік берді. Джордж Халас, Чемберлинмен «Staleys» командасында жұмыс істеген, 1957 жылы былай деп жазды: «Чемберлин – мен көрген ең жақсы екі жақты қанат шегі. Ол қорғаныста керемет қарсыласты тоқтатушы, ал шабуылда үш қауіпті ойыншы». Ол маусымнан тыс уақытта команданы нығайту үшін «Staleys» командасында бірге ойнаған күзетші Тарзан Тейлор және Чемберлиннің Небраска штатындағы оқу орнында ойнаған барлық американдық Линк Лайманды шартқа алды. Чемберлин 1922 жылы «Bulldogs» командасын 10–0–2 есебімен жеңіліссіз НФЛ чемпионатына жеткізді. Команда 12 қарсыластың 9-ын тоқтатты және 12 ойында барлығы 15 ұпай ғана жіберді. 1922 жылғы «Bulldogs» командасының үш ойыншысы (Чемберлин, Лайман және Пит Генри) кейіннен Профутбол даңқы залына енгізілді. Чемберлин жеті тачдаунмен команданың ұпайларын көбейтіп, оның екеуі ұстап алған паспен қайтарылды. Чемберлин келесі жылы ойыншы-жаттықтырушы ретінде «Bulldogs» командасына оралды. 1923 жылғы команда тағы бір жеңіліссіз маусымды (11–0–1) өткізді, он екі қарсыластың сегізін тоқтатты, барлық қарсыластарды 246–19 есебімен жеңіп, екінші рет НФЛ чемпионатын жеңді. Маусымнан кейін Чемберлин «Collyer's Eye» журналымен бірінші команданың All-Pro ойыншысы болып таңдалды. 1924 жылдың тамызында Кливленд зергері Сэмюэл Дойч «Canton Bulldogs» командасын сатып алып, команданы Кливлендке көшірді, онда олар 1924 жылғы НФЛ маусымында «Cleveland Bulldogs» атанды. Чемберлин әлі де ойыншы-жаттықтырушы ретінде қызмет етіп, «Bulldogs» командасы 7–1–1 есебін көрсетті, қарсыластарын жалпы есеп бойынша 229–60 есебімен жеңіп, үшінші рет НФЛ чемпионатын жеңді. 1924 жылғы маусымнан кейін Чемберлин «Collyer's Eye» басылымының All-Pro бірінші командасына және «Green Bay Press Gazette» басылымының All-Pro үшінші командасына енді. «Bulldogs» командасымен өткізген үш маусымда Чемберлин команданы үш рет НФЛ чемпионатына жеткізіп, 28–1–4 есебін көрсетті, қарсыластарын 659–94 есебімен жеңді.

Фрэнкфордтың сары жакеттері

1925 жылы Чемберлин Филадельфиядағы «Фрэнкфорд Желто-Жекеттер» командасына ойыншы және жаттықтырушы ретінде қосылды. Ол 1925 жылғы «Фрэнкфорд» командасын жалпы есепте 15–7, ал NFL қарсыластарына қарсы 13–7 есебімен жеңіске жеткізді. Команда алғашқы 10 ойында 9–1 есебімен жеңіске жетті, бірақ Чемберлин «Акронға» қарсы ойында иығын сындырып алды, соның салдарынан «Желто-Жекеттер» келесі сегіз ойынның алтысында жеңіліске ұшырады. 1926 жылдың 4 желтоқсанында «Желто-Жекеттер» бұрын жеңілмеген «Чикаго Аюларын» 7–6 есебімен жеңіп, чемпионатты қамтамасыз етті. 1968 жылы жарық көрген «Pro Football's All time Greats» атты кітабында автор Чемберлиннің «Аюларға» қарсы жеңісте қосымша ұпай мен алаңнан гол соққанын жазды.

Чемберлин 1926 жылғы маусымнан кейін түсініксіз себептермен командадан кетіп қалды; спорт тарихшысы Боб Кэрролл «Бір теория бойынша, Чемберлин мен оның қалаған ойыншылары тым қымбат болды. Тағы бір теория бойынша, ол «Фрэнкфорд» ұйымындағы билік таласының нәтижесінде жұмыстан босатылды» деп жазады. «Фрэнкфордта» өткізген екі жылында Чемберлин «Желто-Жекеттерді» Филадельфияның алғашқы NFL чемпионатында жеңіске жеткізіп, NFL қарсыластарына қарсы 27–8–2 есебін көрсетті. Бен Джонсты қоспағанда, 1927 жылғы «Кардиналдар» командасында жұлдызды ойыншылар болған жоқ, ал 33 жастағы Чемберлин тек бір ойынға қатысты. Команда 3–7–1 есебімен НФЛ-де тоғызыншы орынды иеленді.

Отбасы және кейінгі жылдары

Чемберлин екі рет үйленген. 1919 жылы Люсиль Б. Лиске үйленді. Чемберлиннің бірінші әйелімен ажырасып кеткен. Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін бірнеше жыл Кливлендте сатушы болып жұмыс істеді. 1932 жылы Блю-Спрингске оралып, әкесінің фермасын басқарды. 1948 жылы Небраска штатының Небраска-Сити қаласына көшіп, Ford Ferguson ауыл шаруашылығы техникасы дилерлігін ашып, басқарды. 1954 немесе 1955 жылы Ford Ferguson бизнесін сатып, Линкольнге (Небраска штаты) көшіп, Небраска мемлекеттік түзеу мекемесінде күзетші болып жұмыс істеді. 1962 жылы зейнеткерлікке шықты. Чемберлиннің өтініші бойынша денесі кремацияланды, ал күлі туған жері Блю-Спрингсте (Небраска штаты) шашылды немесе Небраска университетінің Линкольн кампусындағы Архитектуралық залдың солтүстігіндегі Шиллер линда ағашының жанына қойылды.

Бас бапкерлік рекорд

Команда Жыл Тұрақты маусым Плей-оффЖеңісЖеңілісТең %ЖеңісОрынЖеңісЖеңіліс%НәтижеCAN1922 10 0 2 1.000 1-ші NFL – – – NFL чемпионыCAN1923 11 0 1 1.000 1-ші NFL – – – NFL чемпионыCTN Жалпы21 0 3 1.000 – – – – CLE1924 7 1 1 .875 1-ші NFL – – – Тай-брейк бойынша Чикаго Беарс-тан NFL чемпионы CLE Жалпы7 1 1 .875 – – – – FYJ1925 13 7 0 .650 6-шы NFL – – – – FYJ1926 14 1 2 .933 1-ші NFL – – – NFL чемпионыFYJ Жалпы27 8 2 .771 – – – – CHI1927 3 7 1 .300 9-шы NFL – – – – CHI Жалпы3 7 1 .300 – – – – Жалпы58 16 7 .759 – – – –