Кіріспе
Міндетті провиденттік қор (Mandatory Provident Fund), көбінесе MPF (強積金) деп қысқартылады, Гонконг тұрғындарының зейнетке шығу үшін міндетті түрде жинақталатын схема (зейнетақы қоры) болып табылады. Көптеген жұмыскерлер мен олардың жұмыс берушілері бекітілген жекеменшік ұйымдар ұсынатын міндетті провиденттік қорларға жалақылары мен еңбек ету мерзіміне сәйкес ай сайын жарна төлеуге міндетті.
Реттік қадағалау
Міндетті провиденттік қор 1995 жылғы 27 шілдеде қабылданған Міндетті провиденттік қорлар туралы заң мен 1998 жылғы наурызда қабылданған Провиденттік қорлар туралы заңнамаға (өзгерістер) сәйкес 2000 жылдың желтоқсанында енгізілді. Оның міндеті – МПФ схемаларын қамтамасыз етуді қадағалау, схемаларды тіркеу және бекітілген сенімділердің схемаларды сақтықпен басқаруын қамтамасыз ету. МПФ жоспарын құрмаған кез келген компания қылмыстық жауапкершілікке тартылуы мүмкін, мұндай жағдайда 100 000 Гонконг долларына дейін айыппұл салынып, алты айға бас бостандығынан айырылу жазасы берілуі мүмкін; қайта-қайта бұзушылық жасайтындар 200 000 Гонконг долларына дейін айыппұл төлеуге және бір жылға бас бостандығынан айырылуға жазалануы мүмкін.
Механизм
Жоспар жеке басқарудағы жоспарға толық көлемде қаржыландырылатын белгілі мөлшердегі жарналар қағидасы бойынша жұмыс істейді, сондықтан жұмыс берушілер мен қызметкерлердің төлеген жарналары сенімгерлік ретінде басқарылады, бұл қор активтерін басқарушының активтерінен бөліп тұрады. Инвестициялық шешімдер жеке сектордағы сенімгерге жүктеледі. Заңнама МЗЖ (Мандатты зейнетақы қоры) схемаларының үш түрін анықтайды: қызметкерлер мен жеке кәсіпкерлер өз табыстарының 5% МЗЖ-ға аударуға міндетті. Жоспар іске қосылған кезде, жарналар үшін жоғары шекті табыс 20 000 АҚШ доллары болды. Гонконг қызметкерлері мен олардың жұмыс берушілері 2000 жылдан бастап осы схемаға жарна төлеуді бастады, бірақ қызметкерлер жинақталған зейнетақыны тек 65 жасқа толғанда және регламентте белгіленген басқа да шарттар орындалғанда ғана ала алады. 2013 жылдың 1 қарашасынан бастап қызметкерлерге өздерінің қор активтерін жылына бір рет кез келген провайдерге ауыстыруға рұқсат берілді. Дегенмен, тек олар төлеген жарналарға сәйкес келетін қор активтерінің бөлігі ғана ауыстырылуы мүмкін.
Жұмыспен қамту шығындарының өсуі
МФҚ экономикалық циклдің төмендеу кезеңінде іске қосылды, сондай-ақ бизнестің оның басталуын кейінге жылдыруға ықпалы болды. Бұған қоса, көптеген шағын кәсіпкерлердің арасында алаңдаушылық болды, себебі жұмыс берушілердің МФҚ-ға жасаған жарналары жалақы төлеу шығындарын де-факто 5%-ға арттырды.
Қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі
Жоспар іске қосылған кезде, қызметкерлердің федерациялары арасында өмір сүру ұзақтығының өзгеруі және инвестициялық табыстарға байланысты, зейнетақыға шыққанда қор құрайтын активтердің тек қысқа мерзімге ғана тұрмыстық шығындарды жабуға жеткілікті болатындығы туралы алаңдаушылық туды. Алайда, кәсіподақ өкілдері Леунгті сайлауалды уәдесін орындауды кешіктіргені үшін сынады, себебі 2015 жылдың қазан айының сотына дейін өтемақы шарттарына ешқандай өзгеріс енгізілмеді. 2016 жылдың басында, үкіметтік Баухиния қоры өтемақы механизмін кезең-кезеңмен жоюды қолдады, өйткені жұмыс берушілерге қосымша шығындар төленуі мүмкін еді, себебі бұл жалақы төлемдерінің бар болғаны 0,4% құрайды, ал жылдық таза пайда маржасы тек 0,04 пайызға төмендейді. 2016 жылы Глобалды қартаю институтының президенті Ричард Джексон Гонконгтағы зейнеткерлік жасына келген бумерлердің қарсыласатын жағдайға тап болғанын атап өтті, себебі MPF (Мандатты зейнетақы қоры) толыққанды дамымаған және дәстүрлі отбасылық зейнетақы көмегі жойылуда. Паласио, төленген жарналар екі мақсатқа бағытталғанын түсіндірді – жұмыссыздыққа байланысты жәрдемақы және сонымен қатар зейнетақы төлемі – осылайша екі мақсаттың да толыққанды орындалмауына себеп болады. Жоспар іске қосылғаннан бастап 2010 жылға дейін жұмыс берушілер қызметкерлердің MPF шоттарынан 12 миллиард гонконг долларын жұмыстан босату немесе ұзақ жыл қызмет еткені үшін төлеуге пайдаланды; жұмысынан босатылған қызметкерлер осы төлемдерден кейін MPF қаражатының азаю қаупіне тап болды.