Канада зейнетақы жоспары (CPP) – үлестік, табысқа байланысты әлеуметтік сақтандыру бағдарламасы. 523 млрд доллардан астам активтерді басқарады. Зейнетақы туралы!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Салымдық, табысқа байланысты әлеуметтік сақтандыру бағдарламасы
Contributory, earnings related social insurance program
Канада зейнетақы жоспары (CPP;) – салымдық, табысқа байланысты әлеуметтік сақтандыру бағдарламасы. Ол Канаданың мемлекеттік зейнетақы табысы жүйесінің екі негізгі құрауышының бірі болып табылады, ал екінші құрауышы – қарттыққа қолдау (OAS). Канаданың зейнетақы жүйесінің басқа бөліктері – жеке зейнетақылар, жұмыс берушілер ұйымдастырған немесе салық төлемін кейінге шегерілген жеке жинақтар (Канадада тіркелген зейнетақы жинақ жоспары деп аталады). 2022 жылдың 30 маусымына дейін CPP Инвестициялық Кеңесі 21 миллион канадалықтың атынан Канада зейнетақы жоспары үшін 523 миллиардтан астам канад долларын басқарады. CPPIB – әлемдегі ең ірі зейнетақы қорларының бірі.
The Canada Pension Plan (CPP; ) is a contributory, earnings related social insurance program. It forms one of the two major components of Canada's public retirement income system, the other component being Old Age Security (OAS). Other parts of Canada's retirement system are private pensions, either employer sponsored or from tax deferred individual savings (known in Canada as a registered retirement savings plan). As of June 30, 2022, the CPP Investment Board manages over C$523 billion in investment assets for the Canada Pension Plan on behalf of 21 million Canadians. CPPIB is one of the world's biggest pension funds.
Сипаттама
CPP 18 жастан асқан барлық жұмыс істейтін канадалықтарға өздерінің табысының белгіленген бөлігін (жұмыс берушілері де сомасын тең мөлшерде төлейді) федералды басқарылатын зейнетақы жоспарына салым етуді міндеттейді. Бұл жоспарды Канаданың Жұмыспен қамту және әлеуметтік даму басқармасы Квебектен басқа барлық провинциялар мен территориялардағы қызметкерлердің атынан басқарады, ал Квебек өзінің эквивалентті жоспары – Квебек зейнетақы жоспарымен басқарады. Пенсияларға қатысты конституциялық билік провинциялық және федералды үкіметтер арасында бөліскендіктен, CPP басқаруы да бірлесіп жүзеге асырылады. Сәйкесінше, CPP-ға қатысты маңызды өзгерістер (соның ішінде жәрдемақыларды есептеу тәсілін өзгерту) ел халқының кемінде үштен екі бөлігін құрайтын кем дегенде жеті канадалық провинцияның келісімін қажет етеді. Провинциялар Канада зейнетақы жоспарынан бас тартуға құқылы, мысалы, Квебек 1965 жылы бас тартқан, бірақ өз тұрғындарына осыған ұқсас жоспар ұсынуға міндетті. Кез келген провинция Канада Конституциясының 94-А бабына сәйкес, зейнетақылар провинциялық жауапкершілікте болғандықтан, кез келген уақытта қосымша/толықтыру жоспарын құра алады. CPP қоры – кәсіби басқарылатын инвестициялық қор және оны Канада зейнетақы жоспары инвестициялық кеңесі (CPPIB) бақылайды, ол федералды және провинциялық үкіметтерге есеп беретін тәуелсіз ұйым. CPPIB инвестициялық стратегиясы ұзақ мерзімді пайданың қамтамасыз етілуіне, сапаға назар аударуға, тұрақтылыққа және жауапты инвестициялық тәжірибелерге берілген міндеттемеге негізделген принциптер жиынтығымен басшылыққа алады. CPPIB өз инвестициялық көрсеткіштері мен қызметі туралы үнемі есеп береді және федералды және провинциялық үкіметтердің бақылауында болады.
The CPP mandates all employed Canadians who are 18 years of age and over to contribute a prescribed portion of their earnings income (with an equal matching amount contributed by their employers) to a federally administered pension plan. The plan is administered by Employment and Social Development Canada on behalf of employees in all provinces and territories except Quebec, which operates an equivalent plan, the Quebec Pension Plan. Because the Constitutional authority for pensions is shared between the provincial and federal governments, stewardship for the CPP is jointly shared. As a result, major changes to the CPP (including those that alter how benefits are calculated) require the approval of at least seven Canadian provinces representing at least two thirds of the country's population. Provinces may choose to opt out of the Canada Pension Plan; as Quebec did in 1965, but must offer a comparable plan to its residents. Any province may establish an additional/supplementary plan anytime as under section 94A of the Canadian Constitution, pensions are a provincial responsibility. The CPP Fund is a professionally managed investment fund, and it is overseen by the Canada Pension Plan Investment Board (CPPIB), an independent organization that reports to the federal and provincial governments. The CPPIB's investment strategy is guided by a set of principles that emphasize long term benefits security, a focus on quality, and a commitment to sustainability and responsible investment practices. The CPPIB also regularly reports on its investment performance and activities and is subject to oversight by the federal and provincial governments.
Тарих
1965 жылы премьер-министр Лестер Б. Пирсонның либералды үкіметі алғаш рет Канада зейнетақы жоспарын құрды. 2024 жылдың қаңтарынан бастап екінші табыс шегі енгізіледі, ол CPP2 деп те аталады. 2024 жылғы бірінші шегі $68,500, ал екінші шегі $73,200 болады. Екінші шекті есептеу "КӨЗ заңнамасына сәйкес және Канададағы орташа апталық жалақы мен еңбекақының өсуін ескере отырып" жүргізіледі.
The Liberal government of Prime Minister Lester B. Pearson in 1965 first established the Canadian Pension Plan. Beginning in January 2024, a second earnings ceiling will be introduced, also known as CPP2. The 2024 first ceiling will be $68,500, while the second ceiling will be $73,200. The calculation of the second ceiling is done by calculations "in accordance with the CPP legislation and [taking] into account the growth in average weekly wages and salaries in Canada.
Артықшылықтары
Ең бастысы – ай сайынғы зейнетақы төлемі. Қазіргі уақытта бұл 18 жастан 65 жасқа дейінгі кезеңдегі салымшының еңбек өміріндегі ҚХЗЖ (Қазақстанның зейнетақы жинақтау қоры) жарналары төленген орташа табыстың 25%-ына тең. Жарналар салынатын табыс жылдық шектеуге ие, ол 2020 жылы 58 700 долларды құрады. Дегенмен, 2025 жылға дейін кезең-кезеңмен енгізіліп жатқан өзгерістерге сәйкес, зейнетақы төлемі жарналар салынған табыстың 33,33%-ына дейін өседі, ал ҚХЗЖ қамтитын табыстың максималды сомасы 2025 жылғы жобаланған шектен – 69 700 доллардан 79 400 долларға дейін 14%-ға артады. ҚХЗЖ-ны күшейту, қолданыстағы немесе базалық ҚХЗЖ-ға қосымша ретінде қызмет етеді. 2019 жылдан бастап жұмыс істеп, жарна төлеген адамдар үшін күшейтілген төлемдердің компоненттері есептеледі және төлемнің базалық бөлігіне қосылады. Бұл есептеулер ұқсас, бірақ әртүрлі формулаларды қолданады. ҚХЗЖ төлемінің базалық бөлігін есептегенде, салымшының жарналық кезеңіндегі ең төменгі табыс жылдарын есептеуден шығаруға мүмкіндік беретін жалпы ереже бар. 2014 жылдан бері ең төменгі 17% табыс осылайша төмендетіледі, бұл жарналық табыстың сегіз жылға дейін есепке алынбауына әкеледі. ҚХЗЖ күшейтілген төлемдері 40 жылдық кезең негізінде есептеледі, ең жақсы 40 жыл ескеріледі. Бұл есептеу төлемді есептеуден жеті жылды алып тастауға мүмкіндік береді (егер адам 18 жасында жарна төлеуді бастап, 65 жасында аяқтаса). 2018 жылдың қазан айында жаңа зейнетақы төлемінің (65 жасқа толғанда) орташа айлық сомасы айына 664,00 доллардан сәл жоғары болды, ал 2019 жылы максималды сома айына 1 154,58 долларды құрады. Айлық төлемдер Тұтыну бағасы индексіне сәйкес жыл сайын бейімделеді. ҚХЗЖ төлемдері табыс салығына жатады. Зейнетақыны алудың стандартты жасы – 65 жас, бірақ адамдар 60 жастан бастап төмендетілген зейнетақыны алуды бастауы немесе айлық төлемін арттыру үшін 70 жасқа дейін күтуі мүмкін. Алдын ала зейнетақы алғандар үшін (көпшілік үшін) 65 жасқа толғанға дейін әрбір ай үшін 0,6% төмендетіледі (60 жасқа толғанда максималды төмендету 36% құрайды). Күткендер үшін әрбір айға 0,7% мөлшерінде түзету жасалады, 70 жасқа толғанда максималды арттыру 42% құрайды. 70 жастан асқаннан кейін күтудің қаржылық артықшылығы жоқ. ҚХЗЖ сонымен қатар, 65 жасқа толмаған және жұмысқа жарамсыз болған жұмыскерлерге мүгедектік бойынша зейнетақы төлейді, сондай-ақ, салымшылар қайтыс болған жағдайда олардың әйелдеріне немесе заңды серіктестеріне ай сайынғы күту төлемін төлейді. ҚХЗЖ төлемін алу үшін кем дегенде алты ай бұрын өтініш беру қажет. Мүгедектік бойынша зейнетақыны алудан бас тартқан жағдайда, қайта қарау үшін шағымдануға және содан кейін Әлеуметтік қамсыздандыру трибуналына жүгінуге болады. Барлық ҚХЗЖ төлемдері жыл сайын Тұтыну бағасы индексімен индекстеледі.
The primary CPP benefit is the monthly retirement pension. Currently, this is equal to 25% of the average earnings on which CPP contributions were made over the entire working life of a contributor from age 18 to 65 in constant dollars. The earnings upon which contributions are made are subject to an annual limit, which, in 2020, is $58,700. However, under changes being phased in by 2025, the pension benefit will rise to 33.33% of earnings on which contributions were made, and the maximum amount of income covered by the CPP will rise by 14% from the projected 2025 limit of $69,700 to $79,400. The CPP enhancement will serve as a top up to the existing, or base, CPP. For individuals who work and make contributions in 2019 or later, enhanced components of benefits will be calculated and added to the base portion of the benefit. These calculations are similar but follow different formulae. When calculating the base portion of the CPP, there is a general drop out provision that enables the lower earnings years in a contributor's contributory period to be dropped from the calculation of the average. Since 2014, the lowest 17% of earnings are dropped in this way, accounting for up to eight years of contributory earnings. Benefits under the CPP enhancement will be calculated based on a forty year period, taking the best 40 years to calculate the benefit. This calculation effectively allows seven years to be dropped out of the benefit calculation (for an individual who begins contributing at age 18 and ends at age 65). In October 2018, average monthly benefits for new retirement pension (taken at age 65) was just over $664.00 per month and the maximum amount in 2019 was $1,154.58 per month. Monthly benefits are adjusted every year based on the Consumer Price Index. CPP benefit payments are taxable as ordinary income. The standard age to receive the retirement pension is age 65, however, individuals may begin collecting a permanently reduced pension as early as 60 or defer until age 70 to increase the monthly payment. For those who take the pension early (the majority), the reduction factor is 0.6% for each month you receive it before age 65 (to a maximum reduction of 36 per cent at age 60). For those who defer, the adjustment rate is 0.7% for each month that one delays in receiving it up to a maximum increase of 42% at age 70. There is no financial benefit to delaying beyond age 70. The CPP also provides disability pensions to eligible workers under the age of 65 who become disabled in a severe and prolonged fashion, and a monthly survivor's pension to the spouse or common law partners of contributors who die (having made sufficient contributions). An application must be filed at least six months in advance in order to receive CPP benefits. If an application for disability pension is denied, an appeal can be made for reconsideration, and then to the Social Security Tribunal. All CPP benefits in pay are indexed annually to the Consumer Price Index.
1966 жылдан 1996 жылға дейін
1966 жылдан 1986 жылға дейін жарна мөлшерлемесі 3,6 пайызды құрады. Бұл көрсеткіш қызметкерлер үшін 1,8% (және олардың жұмыс берушілері үшін де сондай мөлшерде) және жеке кәсіпкерлік табыс үшін 3,6% болды. 1987 жылдан бастап жарна мөлшерлемелері жылына 0,2%-ға өсе бастады. 1997 жылға қарай, бұл зейнетақыға есептелетін табыстың 6%-на дейін жетті.
From 1966 to 1986, the contribution rate was 3.6%. The rate was 1.8% for employees (and a like amount for their employers) and 3.6% in respect of self employed earnings. Contribution rates started rising by 0.2% per year in 1987. By 1997, this had reached combined rates of 6% of pensionable earnings.
1996 жылғы реформалар
1990 жылдардың ортасына қарай 3,6%-дық жарна мөлшерлемесі Канада халқының қартаюымен бірге қалып қоюға жеткіліксіз болды. Сондай-ақ, «төлеген сайын» жүйесінің 20 жылдың ішінде тым жоғары жарна мөлшерлемелеріне алып келетіні болжалды, себебі Канаданың демографиялық жағдайы өзгерді, канадалықтардың өмір сүру ұзақтығы артты, экономика өзгерді, әлеуметтік төлемдер жақсартылды және мүгедектік бойынша төлемдерді пайдалану көбейді (барлығы 2007 жылғы сәуірдегі Бас актуарийдің жоғарыда аталған зерттеуінде көрсетілген). Аталған зерттеуде резервтік қордың 2015 жылға дейін таусылатыны күтілген. Бұл жақындап келе жатқан зейнетақы дағдарысы 1996 жылы федералды және провинциялық үкіметтердің кең ауқымды сараптамасына түрткіс болды. Сараптама процесінің бір бөлігі ретінде федералды үкімет Канада халқымен кеңесіп, Ұлттық зейнетақы қорын (CPP) қайта құру бойынша ұсыныстар, кеңестер мен ұсынымдар жинады, осылайша оның тұрақтылығын қамтамасыз етуді көздеді. Осы халықпен жүргізілген кеңес беру процесінің және Ұлттық зейнетақы қорының ішкі сараптамасының тікелей нәтижесі ретінде 1997 жылы федералды және провинциялық үкіметтер бірлесіп келесі маңызды өзгерістерді бекітті:
By the mid 1990s, the 3.6% contribution rate was not sufficient to keep up with Canada's aging population. and it was concluded that the "pay as you go" structure would lead to excessively high contribution rates within 20 years or so, due to Canada's changing demographics, increased life expectancy of Canadians, a changing economy, benefit improvements, and increased usage of disability benefits (all as referenced in the Chief Actuary's study of April 2007, noted above). The same study reports that the reserve fund was expected to run out by 2015. This impending pension crisis sparked an extensive review by the federal and provincial governments in 1996. As a part of the major review process, the federal government actively conducted consultations with the Canadian public to solicit suggestions, recommendations, and proposals on how the CPP could be restructured to achieve sustainability once again. As a direct result of this public consultation process and internal review of the CPP, the following key changes were proposed and jointly approved by the Federal and provincial governments in 1997:
Зейнетақыға жарамды табыстың 6%-ынан бастап, 1997 жылдан 2003 жылға қарай жұмыс беруші мен жұмыскердің бірлескен жарна мөлшерлемесін 9,9%-ға дейін арттыру. Ұлттық зейнетақы қорын басқару және оның жұмыс істеу шығындарын азайтудың жолдарын үнемі іздеу. Активтерге инвестиция жасау арқылы табыс табуға мүмкіндік беретін гибридтік жүйеге көшу. «Төлеген сайын» жүйесінен өзгеше, 2014 жылға қарай Ұлттық зейнетақы қорының 20%-ы қаржыландырылуы күтіледі, ал бұл көрсеткіш 2075 жылға қарай 30%-ға дейін үнемі артады (яғни Ұлттық зейнетақы қорының резервтік қоры «міндеттемелердің» немесе жинақталған зейнетақы міндеттемелерінің 30%-ына тең болады). Ұлттық зейнетақы қоры инвестициялық кеңесін (CPPIB) құру. Ұлттық зейнетақы қоры мен Ұлттық зейнетақы қоры инвестициялық кеңесін 3 жыл сайын қарап отыру. 2019 жылғы мәлімет бойынша, жалақылы жұмыскердің жалпы табысы 3 500 доллардан 57 400 долларға дейін болған жағдайда, міндетті жарна мөлшерлемесі 4,95%-ды құрады, ең жоғары жарна 2 668 долларды құрады. Жұмыс беруші жұмыскердің жарнасын теңестіріп, оның жарнасын екі есеге арттырады. Жеке кәсіпкерлер табыс салығын төлеген кезде зейнетақыға жататын табыстың екі бөлігін немесе 9,9%-ын төлеуге міндетті. Бұл мөлшерлемелер 2003 жылдан бері қолданыста.
Increase total CPP annual contribution rates (employer/employee combined) from 6% of pensionable earnings in 1997 to 9.9% by 2003. Continuously seek out ways to reduce CPP administration and operating costs. Move towards a hybrid structure to take advantage of investment earnings on accumulated assets. Instead of a "pay as you go" structure, the CPP is expected to be 20% funded by 2014, such funding ratio to constantly increase thereafter towards 30% by 2075 (that is, the CPP Reserve Fund will equal 30% of the "liabilities" or accrued pension obligations). Create the CPP Investment Board (CPPIB). Review the CPP and CPPIB every 3 years. As of 2019, the prescribed employee contribution rate was 4.95% of a salaried worker's gross employment income between $3,500 and $57,400, up to a maximum contribution of $2,668. The employer matches the employee contribution, effectively doubling the contributions of the employee. Self employed workers must pay both halves of the contribution, or 9.9% of pensionable income, when filing their income tax return. These rates have been in effect since 2003.
2017 жылғы реформалар
Федералды үкімет және оның провинциялық әріптестері Канада зейнетақы жоспарын күшейтіп, еңбек ететін канадалықтарға зейнеткерлік шағында көбірек кіріс табуға мүмкіндік берді. Бұл өзгерістерге басты себеп жұмыс берушілер ұсынатын зейнетақымен қамтылған жұмыс күшінің үлесінің азаюы болды, ол 1971 жылы ерлердің 48%-ынан 2011 жылы 25%-ға дейін төмендеді. Зейнетақы жоспарының күшейтілуі толыққанды қаржыландырылады, яғни әрбір буын өзінің алған пайдасына үлес қосып, төлейді. Күшейтілген жарналар бөлек есеп шотқа аударылады. Бас актуарий жоспардың қаржылық жағдайы туралы Парламентке үш жыл сайын есеп береді. Алдағы есептерде Жоспардың базалық және күшейтілген бөлімдері туралы мәліметтер келтіріледі.
The Federal Government and its provincial counterparts moved to enhance the Canada Pension Plan to provide working Canadians with more income in retirement. These changes were principally motivated by the declining share of the workforce that was covered by an employer defined benefit pension plan, which had fallen from 48% of men in 1971 to 25% by 2011. The enhancement to the CPP will be fully funded, such that each generation will contribute and pay for the benefits they receive. Contributions made to the enhancement will be directed into a separate account. The chief actuary submits a report to Parliament every three years on the financial status of the plan. Future reports will report on both the base and enhanced components of the Plan.
Активтер
Канада зейнетақы жоспары туралы 27-ші актуарлық есепте көрсетілгендей, егер "жабық топтық тәсілді" қолданса, Канада зейнетақы жоспарының өте үлкен толыққанды емес қаржыландырылған міндеттемелері бар. 2015 жылдың 31 желтоқсанына қарай, толыққанды емес қаржыландырылған міндеттемелер 884 миллиард долларды құрады, бұл CPP-нің 1,169 триллион долларлық міндеттемелері мен 285 миллиард долларлық активтері арасындағы айырмашылық.
As noted in the 27th Actuarial Report on the Canada Pension Plan, if one uses the 'closed group approach', the Canada Pension Plan has an enormous unfunded liability. As of December 31, 2015, the unfunded liability was $884 billion, which is the difference between CPP's liabilities of $1.169 trillion and the CPP's assets of $285 billion.
CPP инвестициялық кеңесі
1997 жылы сол кездегі қаржы министрі Пол Мартиннің басшылығымен, Канада зейнетақы жоспарының (CPP) қаражатын бақылау және инвестициялау мақсатында үкіметтен тәуелсіз CPP Investment Board (CPPIB) құрылды. Өз кезегінде, CPP Investment Board CPP резервтік қорын құрды. CPP Investment Board – Парламент актісімен құрылған мемлекеттік корпорация. Ол тоқсан сайын өзінің нәтижелері туралы есеп береді, CPP резервтік қорының әртүрлі салаларын басқаруға кәсіби басқару тобы және бағыттарды өзгертуді жоспарлауға арналған командасы бар, сондай-ақ федералды үкіметке есеп беруге, бірақ одан тәуелсіз директорлар кеңесі бар. Кеңес жыл сайын Парламентке федералды қаржы министрі арқылы есеп береді.
Under the direction of then Finance Minister Paul Martin, the CPP Investment Board (CPPIB) was created in 1997 as an organization independent of the government to monitor and invest the funds held by the CPP. In turn, the CPP Investment Board created the CPP Reserve Fund. The CPP Investment Board is a crown corporation created by an Act of Parliament. It reports quarterly on its performance, has a professional management team to oversee the operation of various aspects of the CPP reserve fund and also to plan changes in direction, and a board of directors that is accountable to but independent from the federal government. The board reports annually to Parliament through the federal Minister of Finance.
Квебек зейнетақы жоспары
Квебек 1965 жылы құрылған кезде Канада зейнетақы жоспарынан (КПП) бас тартқан жалғыз провинция; Квебек үкіметі өзінің зейнетақы бағдарламасын жүргізеді. Квебек зейнетақы жоспары (QPP) – Канада зейнетақы жоспарының Квебек нұсқасы. QPP-ны 2016 жылы CARRA және RRQ бірігуінен құрылған басқарады. QPP, КПП-ге ұқсас, еңбек табысына байланысты зейнетақы жоспары болып табылады және еңбекпен қамтылған адам мүгедек болған, зейнеткерлікке шыққан немесе қайтыс болған жағдайда төлемдер жүзеге асырады. Квебек және федералды салық жеңілдіктері QPP есебінен төленеді.
Quebec is the only province that opted out of the CPP upon its formation in 1965; the government of Quebec runs its own pension program. The Quebec Pension Plan (QPP; ) is Quebec's own version of the Canada Pension Plan. The QPP is managed by , which was formed from a merger of the (CARRA) and the (RRQ) in 2016. Closely mirroring the CPP, the QPP is a contributory earnings related pension plan that pays benefits in the event of the earner becoming disabled, retiring, or dying. Both Quebec and the federal tax benefits are paid from the QPP.
Салым мөлшерлемесінің өсуі
2012 жылға дейін салым ставкалары 9,9% құрады. Квебек үкіметінің 2011-12 жылдарға арналған бюджетіне сәйкес, 2012 жылдан 2017 жылға дейінгі алты жыл ішінде салым ставкалары жылына 0,15% көтерілді. Нәтижесінде, 2017 жылдан бастап салым ставкалары 10,8% -ға дейін артты.
The contribution rate was 9.9% prior to 2012. In accordance with the 2011 12 Budget of the Government of Quebec, the contribution rates were increased by 0.15% per year for six years from 2012 to 2017. Consequently, the contribution rate increased to 10.8% for 2017 and subsequent years.