Кіріспе

Американдық жазушы Ахмет Абдулла (12 мамыр 1881 – 12 мамыр 1945) – көрінеу, Ауғанстаннан шыққан америкалық жазушы. Ол өзінің толық атын әртүрлі айтқан, мысалы, "Ахмед Абдулла Надир Хан әл-Дурани әл-Иддриссейх" немесе "Александр Николаевич Романов" деп атаған. Ол қылмыс, құпия және оқиғалы романдарымен ең көп танымал. Ол бірнеше табысты фильмдерге сценарий жазған. Ол 1927 жылы түсірілген және «Оскар» сыйлығына ұсынылған «Шан: Дала драмасы» атты прогрессивті сиамдық драманың авторы. 1935 жылғы «Бенгалдық лансердің өмірі» фильмінің сценарийін жазуда бірлесіп жұмыс істегені үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды.

Өзін-өзі жазған ерте өмірбаяны

Ахмет Абдулланың АҚШ-қа келгенге дейінгі өмірбаяны оның өзінің жазбалары мен берген сұхбаттарына, сондай-ақ "The Cat had Nine Lives" кітабындағы естеліктеріне негізделген, бірақ бұл мәліметтер тәуелсіз дереккөздермен расталмаған. 1922 жылы ол бір танымал жазушыға әкесі Кабулдың губернаторы болғанын айтқан. 1930 жылғы халық санағында ол ата-анасының екеуі де Ауғанстанда туғанын мәлімдеді. 1933 жылғы автобиографиясында анасы Дуррани әулетінен ханшайым, әмірдің қызы болғанын, ал нақты әкесі – патша Николай Романовтың (бар емес) туысы, Ұлы князь Николай Романов екенін, және ол Ресейдің Ялта қаласында Александр Николаевич Романов болып дүниеге келгенін жазды. Бірақ Әлеуметтік қамсыздандыруға берген өтінішінде әкесінің атын "Жор. Д. Хан", ал анасының атын "Нұрмалал Тармарлан" деп көрсеткен. Дегенмен ол туған жерін Ялта деп атаған. Автобиографиясында және басқа да дереккөздерде Абдулла 12 жасында білім алу үшін Итон колледжіне, содан кейін Оксфорд университетіне жіберілгенін айтқан (ешбір мектепте оның есімі туралы жазба жоқ). Ол орыс православиесінде туғанымен, оны асырап алған ағасы мұсылман ретінде тәрбиелегенін мәлімдеді. Абдулла өзінің шын ниетті католик екенін айтқан. Бітірген соң британдық армияға қосылып, 17 жылдық қызметі барысында полковник шеніне дейін көтерілгенін айтады. Ол 1903-1904 жылдары "Янгхусбанд" экспедициясымен Ауғанстан және Тибетте қызмет еткенін мәлімдеді. Сонымен қатар, ол Африка, Қытайда және Британдық Үнді армиясымен Үндістанда да қызмет еткен. Ол бір жыл бойы түрік армиясында британдық тыңшы ретінде атқыштар полкінің полковнигі болған. Әскери қызметін көбінесе тыңшылықпен айналысқанын, себебі Шығыс және Таяу Шығыс мәдениеттері мен діндерін жақсы білгенін айтқан. Ол Ресей, Еуропа, Африка, Таяу Шығыс және Қытайды көптеп аралап, көптеген тілдер мен диалектілерде сөйлеген. Парламент актісі арқылы британдық азаматтық алғанын және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер тарапынан тыңшылық жасағаны үшін сотталғанын мәлімдеді.

Америка Құрама Штаттары

1912 жылға дейін ол Америка Құрама Штаттарына эмиграциялап, кейін жазушы, драматург, ал соңында Голливуд сценарисі болды. Абдулланың еңбектері бірнеше американдық журналдарда, оның ішінде Argosy, All Story Magazine, Munsey's Magazine және Blue Book журналдарында жарияланды. Абдулланың "Қанаттар" атты әңгімелер жинағында бірнеше фантастикалық әңгімелер бар, сыншы Майк Эшли оларды "оның ең әсерлі туындыларының бірі" деп сипаттайды. Ол Мұхаммед Афзал Ханның әйелінің өлеңі және шахарбейт өлеңдері сияқты бірқатар ауған өлеңдерін аударды. Ахмет Абдулла кем дегенде үш рет үйленді: Ирен Бэйнбриджбен, Жан Уикпен және Розмари А. Доланмен. Оның Ирен Бэйнбриджтен екі қызы болды: Филис Абдулла (бала кезінде қайтыс болды) және Памелия Сьюзан Абдулла Броуэр. 1945 жылдың қаңтар айында ол Колумбия Пресвитериан медициналық орталығына жатты, ал 12 мамыр күні, 64 жасқа толып, жүрек талмасынан қайтыс болды.