Кіріспе

Британдық саясаткер сэр Альфред Эдвард Пиз, 2-ші баронет (29 маусым 1857 – 27 сәуір 1939), британдық Либералдық партиясының саясаткері, 1885 жылдан 1902 жылға дейін Парламент палатасының депутаты болды және Британдық Шығыс Африканы, қазіргі Кенияны мекендеуді бастаушылардың бірі болған.

Ерте өмір

Альфред Пиз – Ұлыбританияда Дарлингтон Пиздері деп танылатын квакер өнеркәсіпшілер отбасының мүшесі. Ол Джозеф В. Пиздің 1-ші баронеті мен оның әйелі Мэри Фокстың үлкен ұлы болды. Оның кіші інісі пьерлік дәреже алды және Джозеф Альберт Пиз, 1-ші Гейнфорд бароны атанды. Альфред Тоттенхэмдегі Гроув Хаус мектебінде және Кембридждегі Тринити колледжінде оқыды.

Мансап

Ол өзінің еңбек жолын отбасылық банкте бастады, J. & J. W. Pease, кейіннен оның директоры және серігі болды. Ол Pease & Partners компаниясында ұқсас лауазымдарды атқарды, оның еншілес компаниялары көмір шахталарын, Ironstone кен орындарын, әк тас карьерлерін, сондай-ақ темір өндірісін, өңдеуін және құрылысын қамтыды. Өмірінің барысында ол Мидлсброу иеліктерінің басқарушы директоры, төраға орынбасары (1907) және төрағасы (1927) болды. 1885 жылдан 1892 жылға дейін Йорк округі үшін, ал 1897 жылдан 1902 жылға дейін Йоркширдің Кливленд бөлімшесі үшін парламентке сайланған екі либералды депутаттың бірі болды. Парламентте жұмыс істеген жылдары ол Йоркширдің Солтүстік округі бойынша әділет судьясы (J. P.) және алдерман, Кливленд бөлімшесі үшін лейтенант орынбасары, сондай-ақ Лондон қаласының лейтенанты болып тағайындалды. Ол Кливленд шығанағы жылқы қоғамын құрушы және президенті де болды. Пиз 1900 жылғы жалпы сайлаудан бұрын денсаулығының нашарлағанын айтқан, бірақ жергілікті либералдық қауымдастық оны сайлауға түсуге көндірді. Ол егер денсаулығы парламенттік сессияның соңына дейін қатысуға мүмкіндік бермесе, отставкаға кете алатыны туралы шарт қойды, және 1902 жылдың қыркүйегінде денсаулығының нашарлағанын айтып, қызметтен босатуды сұрады. Ол 1902 жылдың 21 қазанында Норстстед елімінің басқарушысы болып тағайындалған соң бұл сұранысын іске асырды. 1902 жылы отбасылық бизнестің сәтсіздікке ұшырауымен ол саяси мансабын аяқтады және қиын жағдайда Оңтүстік Африкаға жол ашатын жаңа мүмкіндік іздеді.

Африка

1903-1905 жылдар аралығында Пиз сол кездегі Трансвааль колониясы болған Барбертонда резидент-магистрат қызметін атқарды, бірақ кейін Оңтүстік Африкадағы Мпумаланга аймағынан континенттің екінші ұшына, Судан, Сомали және Солтүстік Сахараны зерттеу үшін көшті. Осы кезеңде ол саяхаттары мен тәжірибелерін жазуды жалғастырды, бұл әдеті 1893 жылғы «Бискра және Зибан оазистері», 1898 жылғы «Аңшылық естеліктері», «Баджер» (1898), «Шаруалар үшін жылқы шаруашылығы» (1902) және «Африкадағы саяхат және спорт» (1902), 1907 жылғы «Гроувтен Рейчел Гурни», «Эдвард Пиздің күнделіктері», 1914 жылғы «Арыстан кітабы» және 1922 жылғы «Эдмунд Лодердің естеліктері» сияқты еңбектерімен басталған еді. 1906 жылы ол қазіргі Найробидің оңтүстік-шығысында орналасқан Британдық Шығыс Африканың Атхи жазығында 100 мыңнан астам акр далалық жерді жалға алды. Ол онда страус шаруашылығын құрып, сол кезде Кенияның жоталарында көптеп кездесетін жануарларды аулады. Мачакос маңындағы Пиздің Китанга иелігі Уганда темір жолына жақын орналасқан, бұл сэр Альфредке сафарилердің алтын ғасырында аң аулаған танымал саяхатшыларды қабылдауға мүмкіндік берді. Осының нәтижесінде ол сол кезеңдегі көптеген жекелеген жазбаларда есімдері жиі кездеседі. 1909 жылы Пиздің меймандостығын көрген Теодор Рузвельт, Африкаға жасаған әйгілі саяхатының бастапқы кезеңінде ұлы Кермитпен бірге сэр Альфредті «өте жақсы атқа мінуші және мен көрген ең шебер аңшылардың бірі» деп сипаттады. 1909 жылы ол ірі жануарларды аулау мен атуды дамыту мақсатында құрылған Шикар клубының негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды. Сэр Альфредтің жануарлар коллекциясынан үлгілер Дорман мұражайында сақталады. Пиз 1939 жылы 81 жасында қайтыс болды, ал оның үлкен ұлы Эдвард Пиз (1880–1963) барондық атағын мұраға алды. Ол қайтыс болғаннан кейін, атақ оның үшінші некесінен туған үлкен ұлы (Альфред) Винсент Пизге (1926–2008) өтті, ол баласыз дүниеден озды. 2008 жылы барондық сэр Альфредтің кіші ұлы, үшінші некесінен туған кіші ұлы Джозеф Гурни Пизге берілді, ол 5-ші барон атанды және қазіргі таңда осы атақтың иесі болып табылады.

Отбасы

Пиз үш рет үйленген. Оның алғашқы некесі 1880 жылы туысы Хелен Энн Фаулермен, сэр Роберт Фаулердің үшінші баласы, 1-ші баронетімен болған. Осы некеден екі ұл мен бір қыз дүниеге келді. Екінші рет 1912 жылы Лоре Марианна Сугнет де Монтманьиге үйленді, бірақ олардан бала болмады. 1922 жылы үшінші рет Эмили Элизабет Смитпен тұрмысқа шығып, тағы екі ұл мен екі қызға ие болды. Екінші ұлы, капитан Кристофер Йорк Пиз, Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы жылы, 1918 жылдың 9 мамырында қаза тапты және Мазингарб коммуналық зират кеңейтіліміне жерленді. 1916 жылы Колдстрим гвардиясының лейтенанты Рональд Герберт Пайк Пиз, болашақта Дарингтон тармағынан шыққан туысы болды. Кристофер Пиз Йоркшир гусарларында қызмет еткен. Капитан Пиз өте ерте жаста, 31 жасында қайтыс болды. Кэтрин Рутледж Пиздің бірінші туысы болды және ол 1904 жылы Кенияда оны зиярат етті. Кейіннен ол күйеуімен бірге 1913 жылдан 1915 жылға дейін Пасха аралына Мана экспедициясын ұйымдастырды, сол кезде аралдың ескерткіштерін қазды және аралдың тарихын ауызша жинады. Оның күйеу баласы - крикетші Уолтер Медликотт.