Кіріспе

Кларк бар – сүт шоколадымен қапталған, арахис майынан/бұралған таффиден (алғашқыда карамель ортасымен) тұратын қанды шоколад. Оны 1917 жылы Дэвид Л. Кларк ұсынды және екі дүниежүзілік соғыс кезінде де, одан кейін де танымал болды. Бұл бүкіл елде сәттілікке жеткен алғашқы американдық "қосылған" қанды шоколад. Кларк бардан кейін екі ұқсас қанды шоколад шықты: Кертисс кондитерлік компаниясы жасаған Butterfinger (1923) және Люденс жасаған 5-авеню (1936). Кларк бар 1955 жылға дейін Питтсбург, Пенсильваниядағы бастапқы отбасылық кәсіпорынмен өндірілді. Содан кейін оны корпоративтік меншік иелері өндірді, 1990 жылдардағы бірнеше сатулар мен банкроттықтар өндірісті Ревире, Массачусетс штатындағы «Нью-Инглэнд кондитерлік компаниясына» (Necco) көшіруге әкелді. Necco-ның 2018 жылғы банкроттығынан кейін Кларк бар қазір Пенсильванияның батысында, Алтунадағы Boyer Candy Company компаниясымен өндірілуде.

Тарих

Кларк бардың түпкілікті формуласын 1917 жылы Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында ирланд иммигранты Дэвид Л. Кларк жасаған. Оның өндірісі жақында дамытылған тәсілді пайдаланып, сүт шоколадының жұқа қабығы шоколад емес ішкі толтыруды қоршауына мүмкіндік берді. Кларк бардың ішкі жағындағы бөлігі, карамельді ядроның айналасына ұнтақталған жержаңғақ қосылған хрустящий тәтті бұйымнан тұрды. Осылайша, Кларк бар алғашқы табысты «комбинациялық» шоколад таяқшасы болды. Бұл таяқша Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерлерге жіберу үшін жасалған, оларды оңай жеткізу үшін жеке-жеке оралған. Соғыс аяқталғаннан кейін ол бүкіл елде таратыла бастады, көптеген өндірушілерді өздерінің комбинациялық таяқшаларын жасауға шабыттандырды. Оның екі таяқшасының кішкентай мөлшері олардың танымалдылығына септігін тигізді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде компания қарулы күштерге күн сайын 1,5 миллион таяқша жіберіп отырды, ал оның зауытындағы бірнеше жұмысшылардың ереуілі әскерлер арасында тапшылыққа әкелген кезде, федералды үкімет араласып, өндірісті соғысқа «қажетті» деп жариялады. Сондай-ақ, кішкентай Кларк Бар Миниатюралары, Кларк Бар Байттары және Кларк Бар Джуниорлары, сондай-ақ қара шоколадтың түрлері сияқты қосымша өнімдер де өндірілді. Кларк бар бастапқыда карамельді «көңілдің ортасынан» құралған. 1965 жылы рецепт жержаңғақ майының мөлшерін арттыру және дәмді жақсарту үшін өзгертілді. 1980 жылдары рецептінен карамельді ортасы алынып тасталды, бұл оның сөреде сақтау мерзімін ұзартты.

Меншік иесінің өзгеруі

1911 жылдан бастап «Кларк» компаниясы Солтүстік жақтағы өндіріс орнынан жұмыс істеді, және осы жерде ұзақ жылдар бойы «Кларк Бар» өндірілді. Түпнұсқалық Солтүстік жақтағы зауытты безендірген, жарықтандырылған, үлкен шатырға орнатылған «Кларк Бар» таңбасы Питтсбургтің танымал символына айналды, ал қайта жабдықталған ғимаратта орналасқан мейрамханаға «Кларк Бар & Грилл» деп ат қойылды. 1955 жылы «D. L. Clark Co.» және оның «Clark Bar» өнімдерін «Beatrice Foods» сатып алды, содан кейін 1983 жылы «Leaf Candy Company» компаниясына сатылды. «Leaf» компаниясының басшылығымен өндіріс 1986 жылы Питтсбург маңындағы О’Хара қалашығындағы жаңа нысанға көшірілді. 1990 жылдың соңында «Leaf» компаниясы О’Хара зауытын жабу және «Zagnut» және «P. B. Crunchers» сияқты тағы екі «D. L. Clark» шоколад тақталарының өндірісін Чикаго аймағына көшіру жоспарларын жариялады. Олар «Clark Bar» сияқты басқа «Clark» өнімдерін де өндіруді тоқтатуға шешім қабылдады, себебі олардың маркетингтік күш-жігері ұлттық деңгейде танымалылыққа жете алмады. Питтсбург аймағының кәсіпкері Майкл Карлоу «D. L. Clark Co.» және оның қалған брендтерін «Leaf» компаниясынан сатып алып, оны тағы бір қиын жағдайдағы, бірақ танымал жергілікті өндіруші – «Pittsburgh Brewing Company» және оның «Iron City» сырасымен, сондай-ақ жергілікті нан пісіруші зауытымен және шыны өндірушімен бірге «Pittsburgh Food & Beverage Company» шаңырағы астына біріктірді, соның ішінде Форт-Уэйн (Индиана штаты) негізіндегі «Bun Bars» өндірушісімен бірге О’Хара қаласында «Clark Bar» өндірісін жалғастырды. Бірақ, Карлоудың түрлі алаяқтық схемаларға қатыстылығы туралы айыптаулар, оның әрі қарай түрмеге түсуіне әкеліп соқты, ол 1995 жылы басқару құқығынан бас тартуға мәжбүр болды, және өндіріс тоқтатылды. «Leaf» компаниясы оларға бұрынғы қарызы болған 3 миллион долларлық қарызын өндіріп алды және Иллинойстағы зауытында өндірісті қайта жаңғыртып, рецептісін өзгертті. Бірнеше айдан кейін «Clark» компаниясының активтері банкроттық сот арқылы жаңадан құрылған «Clark Bar America, Inc.» компаниясына сатылды, ол бұрынғы рецептісін қолданып, О’Хара зауытында өндірісті қайта бастады. Кейіннен сатып алушының «Spangler Candy Company» екендігі анықталды, ол өз кезегінде «Clark Bar» құқықтарын «Mallo Cup» өндірушісі «Boyer Candy Company» компаниясына сатты. Пенсильвания штатының Альтуна қаласында орналасқан бұл компания 1990 жылдары «Clark Bar» сатып алуға үміттенген. Сатып алу кезінде «Boyer» компаниясы алты ай ішінде Пенсильванияның батысында «Clark Bar» өндірісін қайта бастауды жоспарлаған, бірақ өнімнің консистенциясы мен пішінін қайта жаңғырту олардың қайтадан енгізілуін кейінге шегерді, бірақ «Boyer» компаниясының алғашқы «Clark» өнімі – арахис пастасынан жасалған «Clark Cup» құмырасының құрамына бұрынғы бұзылған «Clark Bar» қосылды. «Boyer» компаниясы өндіріс мәселелерін шешкеннен кейін «Clark Bar» 2019 жылдың желтоқсанының соңында зауыттың дүкенінде қолжетімді болды, ал 2020 жылдың ақпан айының ортасында Питтсбург аймағындағы дүкендерге шектеулі түрде жіберілді, содан кейін толыққанды Питтсбургте шығарылым және бүкіл ел бойынша сату жоспарланды, бірақ 2021 жылдың желтоқсанына дейін өндіріс әлі де шектеулі болды және тарату тек Питтсбург аймағындағы арнайы кондитерлік дүкендер арқылы жүзеге асырылды. Әскери қызметпен байланысының тарихи себептеріне байланысты «Clark Bar» Амазонканың «Prime Video» сериалындағы «Reacher» басты кейіпкерінің сүйікті тағамы болып табылады.

Өндіріс процесі

Некконың меншік кезеңінде сипатталғандай, Кларк таяқшасы шамамен 90 минутқа созылатын процесте өндіріледі. Негізгі ингредиенттер илеспе консистенциясына дейін қыздырылып, жапырақшаға айналдырылады, содан кейін жержаңғақ майының қабатымен жабылып, оралады. Одан кейін таяқшаның өлшемдеріне сәйкес кесіліп, сұйық шоколадқа малындырылады, ядросы мен қаптамасы қатаю үшін суытылады, сосын қапталады. Кларк таяқшасын өндіру процесі 2016 жылы "How It's Made" деректі телесериалының бір бөлімінде көрсетілді. Кларк таяқшасының құрамындағы ингредиенттер: сүт шоколады (қант, какао майы, шоколадтық масса, сүт ұнтағы, майлы май, соя лецитині, ваниль эссенциясы), жүгері сиробы, қант, жержаңғақ, меласса, жүгері ұны, инвертті қант, тұз, кокос майы, ваниль эссенциясы және соя лецитині.