Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер отбасысы
Family of flowering plants
Stylidiaceae тұқымдасы – екіжарнақты гүлді өсімдіктердің таксоны. Оған бес туысы кіреді, 240-тан астам түрі бар, олардың көпшілігі Австралия мен Жаңа Зеландияға ендемик. Stylidiaceae отбасының өкілдері әдетте шөп тәрізді шөптер немесе кішкентай бұталар болып келеді және көп жылдық немесе бір жылдық өсімдіктер болуы мүмкін. Көптеген түрлер өздігінен тұрады немесе тік өседі, бірақ кейбіреулері өрмелеуі немесе тармақталуы мүмкін (Stylidium scandens жапырақ ұштарын иіп, ілмек тәрізді етіп көтеріледі). Stylidium және Levenhookia тозаңдану механизмі былай жұмыс істейді: Stylidium-да тостаған мен аналықтан тұратын гүл жоғары бағанасы, белгілі бір күш түскенде (әдетте гүлдің астынан) күшпен секіріп шығады. Бұл тозаңды қонақ жәндіктің үстіне түсіреді. Ал Levenhookia-да бағана қозғалмайды, бірақ қалпақшамен жабылған лабеллум қозғалып, тозаңды шашады. 1981 жылы осы тұқымдасқа 155-ке жуық түр белгілі болған. 2002 жылы есептелген түрлердің қазіргі саны: Forstera – 5, Levenhookia – 10, Oreostylidium – 1, Phyllachne – 4 және Stylidium – 221. Бұл көрсеткіштер, әсіресе Stylidium үшін, жаңа түрлер сипатталған сайын үнемі өзгеріп отырады. Stylidium rotundifolium Джозеф Бэнкстің Florilegium атты еңбегінде (173-тақта) 1770 жылы Австралиядағы Эндевор өзенінен жиналған үлгі бойынша бейнеленген.
The family Stylidiaceae is a taxon of dicotyledonous flowering plants. It consists of five genera with over 240 species, most of which are endemic to Australia and New Zealand. Members of Stylidiaceae are typically grass like herbs or small shrubs and can be perennials or annuals. Most species are free standing or self supporting, though a few can be climbing or scrambling (Stylidium scandens uses leaf tips recurved into hooks to climb). The pollination mechanisms of Stylidium and Levenhookia are as follows: In Stylidium the floral column, which consists of the fused stamen and style, springs violently from one side (usually under the flower) when triggered. This deposits the pollen on a visiting insect. In Levenhookia, however, the column is immobile, but the hooded labellum is triggered and sheds pollen. In 1981, only about 155 species were known in the family. The current number of species by genus (reported in 2002) is as follows: Forstera 5, Levenhookia 10, Oreostylidium 1, Phyllachne 4, and Stylidium 221. These numbers, especially for Stylidium, are changing rapidly as new species are described. Stylidium rotundifolium appeared in Joseph Banks' Florilegium (plate 173), drawn from a specimen collected at Endeavour River, Australia in 1770.
Таксономия
Donatia туысы кейде Donatioideae моногендік кіші туысына жатқызылады. APG II жүйесі оны Stylidiaceae тұқымдастығына қосуды ұсынады, бірақ Donatiaceae тұқымдастығын қабылдау да мүмкін. Молекулалық және филогенетикалық талдаулар Donatia-ның Stylidiaceae-ге жақын туыс екенін көрсетті, сондықтан бірнеше мамандар Donatia-ны жеке тұқымдастыққа жатқызуды ұсынды. Donatia-ны Stylidiaceae-ге қосу оның монофилетикалық тобының статусына қауіп төндіруі мүмкін. Donatioideae және Stylidioideae кіші туыстарын Йоханнес Милдбрейд 1908 жылғы тұқымдастықтың таксономиялық монографиясында сипаттаған. Бұл кіші туыстар Stylidiaceae-дің бес негізгі туысын Donatia туысынан (Милдбрейд Donatioideae деп атаған) ажырату үшін құрылған. Кіші туыстардың таксономиясы Donatia-ның белгісіздігін көрсетеді, ол көбінесе жеке Donatiaceae тұқымдастығына немесе басқа тұқымдастықтарға, мысалы, Saxifragaceae тұқымдастығына жатқызылады. Милдбрейдтің жіктемесінде екі тайпа бар: Phyllachneae (Forstera және Phyllachne туыстарын қамтиды) және Stylidieae (Levenhookia, Oreostylidium және Stylidium туыстарын қамтиды). Бұл деңгейдегі инфратуралық таксономия қазіргі зерттеулерде қолданылмайды, бірақ топтар Forstera және Phyllachne-нің тығыз байланысты, бірақ қалған үш туыстан ерекшеленетінін көрсететін молекулалық деректермен расталады. APG II жүйесі Stylidiaceae және Donatiaceae тұқымдастықтарын Asterales орнына жатқызады. Cronquist жүйесі екі тұқымдастықты да Campanulales орнына қосады. Takhtajan және Reveal жүйелері екі тұқымдастықты да Stylidiales орнына жатқызады. Dahlgren жүйесі дәл осы Stylidiales орнын қолданады, бірақ Donatiaceae-ді алып тастайды. Thorne жүйесі Stylidiaceae тұқымдастығын Saxifragales орнына ауыстырады.
The genus Donatia is sometimes included in Stylidiaceae in the monogeneric subfamily Donatioideae. The APG II system recommends its inclusion in Stylidiaceae but allows for the optional recognition of the family Donatiaceae. Molecular and phylogenetic analysis have determined that Donatia is a sister group to Stylidiaceae and therefore placing Donatia in its own family has been recommended by several authorities. Including Donatia within the Stylidiaceae would endanger its status as a monophyletic group. Donatioideae and Stylidioideae were described by Johannes Mildbraed in his 1908 taxonomic monograph of the family. The subfamilies were created to distinguish the difference between the five typical genera of the Stylidiaceae from the single genus Donatia, which Mildbraed placed in Donatioideae. The subfamily taxonomy represents the taxonomic uncertainty of Donatia, which has often been placed in its own family, Donatiaceae, or other families such as the Saxifragaceae. Mildbraed's classification also included two tribes: Phyllachneae, which included the genera Forstera and Phyllachne, and Stylidieae, which included Levenhookia, Oreostylidium, and Stylidium. This level of infraspecific taxonomy is not used in recent research, but the groupings are supported by molecular data that suggest Forstera and Phyllachne are closely related but distinct from the other three. APG II places Stylidiaceae and Donatiaceae in the Asterales. The Cronquist system placed both families in the Campanulales. The Takhtajan and Reveal systems place both families in the order Stylidiales. The Dahlgren system uses the same Stylidiales order, but it omits Donatiaceae. The Thorne system shifts Stylidiaceae into the Saxifragales order.