Кіріспе

Блейн – АҚШ, Вашингтон штатының Уотком округіндегі қала. Қаланың солтүстік шекарасы – Канада-АҚШ шекарасы; Бейбітшілік аркасы халықаралық монументі екі елдің шекарасында орналасқан. Блейн Беллингэм қалалық аймағындағы ең ірі төртінші қала. 2020 жылғы халық санағы бойынша халқы 5 884 адамды құрайды. Блейн Канадамен шекарада орналасқандықтан, ол 5-автокөлік жолының ең солтүстік нүктесіндегі қала болып табылады.

Тарих

Бұл аймақты алғаш рет 19-ғасырдың ортасында пионерлер қоныстандырды. Олар батыс жағалаудағы ағаш кесу және балық аулау өнеркәсібі үшін теңіз портын құрды, сондай-ақ Британдық Колумбияның алтын кендеріне бет алған іздеушілер үшін иық тіреу болды. Блейн 1890 жылдың 20 мамырында ресми түрде құрылды және Джеймс Г. Блейн (1830–1893) құрметіне аталды. Ол Мэн штатынан АҚШ сенаторы, Мемлекеттік хатшы және 1884 жылы республикашылдардың президенттікке үміткері болған. Қала "ғасыр басындағы" тақырыбымен ерекшеленеді, мұны 19-ғасырдың соңы мен 20-ғасырдың басындағы үлгілерге ұқсас қайта жаңартылған ғимараттар мен белгілер көрсетеді. Блейнде Аляска пакеттеушілер қауымдастығы ондаған жылдар бойы әлемдегі ең ірі лосось консервісін иеленді. Консерві зауыдының орны Семиямуо Спиттегі жағалаудағы демалыс орнына айналдырылды. Блейннің жағасында бірнеше ағаш кесетін фабрикалар жұмыс істеді, ал ағаштардың көп бөлігі оның кемежайлары мен доктарынан 1906 жылғы Сан-Францискодағы өрттен кейін қаланы қайта құруға көмектесу үшін тасымалданды. Ормандар тез арада кесілді, бірақ Блейннің балық аулау өнеркәсібі 20-ғасырдың екінші жартысына дейін күшті болды. 1970 жылдарға дейін Блейн Британдық Колумбияның жағалауындағы, Вашингтон штаты мен Оңтүстік-Шығыс Аляска арасындағы суларда жүзген жүздеген коммерциялық торлы кемелер мен желілі кемелерге үйі болды. Блейннің екі ірі теңіз портында әлі де жүздеген жеке қайықтар мен яхталар орналасқан. Табиғатты жақсы көретіндер Блейннің жағалау орналасуын, велосипед және жаяу серуендеуге қолайлы жолдарын, сондай-ақ таулар мен судың әдемі көрінісін бағалайды. Құс бақылаушылар континенттегі көшпенді құстар мен су құстарының жоғары концентрациясын анықтады: Блейннің Дрейтон порты, Семиямуо Спит және Боундери шығанағы Аудубон қоғамымен маңызды құс аймақтары ретінде танылған. Каин отбасы Блейннің қысқа тарихындағы ең танымал отбасы болып саналады, олар қаланың негізіне қалауға және жетістіктеріне үлкен үлес қосты. Бір кезде бүгінгі Блейннің көп бөлігіне ие болған Кейін ағайындары Сиэтлдің солтүстігіндегі ең үлкен дүкенді, ағаш және шелдену фабрикасын, қонақүйді (сол кезде штаттағы ең үлкені), алғашқы қоғамдық кемежайды салды және үлкен жер учаскелерін сыйға берді. Натан Корниш отбасымен 1889 жылы Блейнге көшіп келді. Ол 1901 жылы қала әкімі болды, оның сайлауалды бағдарламасы "он екі шақырым ағаш жаяужол" болды. Оның қызы Нелли Корниш Блейнде фортепианодан табысты сабақтар ашуға сәтті болмағаннан кейін Сиэтлге көшіп, 1914 жылы Корниш өнер колледжін құрды, ол бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. 1970 жылдың 9 мамырында Вьетнам соғысының Камбоджалық науқанына қарсы наразылық білдірген шамамен 450 канадтық наразылық білдірушілер шекарадан өтіп, Блейнге "символдық шабуыл" жасады. Бірнеше ғимараттың терезелері сындырылды, тулар жыртылды, Бейбітшілік аркасы қиратылды, содан кейін полиция қызметкерлері мен еріктілер наразылық білдірушілерді Канаданың шекара жағына кері итерді.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 8,43 шаршы миль (22 км²) құрайды, оның ішінде 5,63 шаршы миль (15 км²) құрлық және 2,80 шаршы миль (7 км²) су. Блейннің ұраны – "Америка мұнда басталады": бұл қауымдастық сондай-ақ "Тынық мұхитының солтүстік-батысына қақпа" және "Бейбітшілік аркасы қаласы" деп белгілі. Бұл барлық фразалар Блейннің ерекше географиялық орнына қатысты түсіндірмелер. Қала солтүстік-оңтүстік АҚШ-тың Interstate 5 тас жолының ең солтүстік нүктесінде, сондай-ақ Дрейтон гавані мен Боундери шығанағының жанында орналасқан (Боундери шығанағының оңтүстікке қарай созылуы ресми түрде Семиаму шығанағы деп аталады).

Климат

Блейн Ванкувердің шығысындағы таулардың, Вашингтон штатының Скагит округінің жазықтарының, Солтүстік Каскадтардың (Бейкер тауымен қоса) және Ванкувер аралының оңтүстік жағында орналасқан. Блейн Жерорта теңізі (Csb) және теңіз (Cfb) климаттарының арасындағы шекаралық аймақта орналасқан, бұл Тынық мұхитының солтүстік-батыс бөлігіне қарағанда салыстырмалы түрде жұмсақ ауа райын қамтамасыз етеді. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 300 мм және оның ыстық орналасуы Блейнге көршілес аймақтарға қарағанда көбірек күннiң нұры мен жұмсақ климатты сыйлайды.

Канада мен АҚШ шекарасы

Блейн АҚШ пен Канада арасындағы Батыс жағалаудағы екі маңызды портқа ие. Peace Arch шекаралық өткелі, I-5 магистралінің солтүстік және B.C. провинциялық 99 тас жолының оңтүстік соңғы нүктесі болып табылады, ол негізгі жолаушылар көлігінің кіретін порты болып саналады. Бір шақырымдай шығысқа қарай орналасқан Pacific Highway шекаралық өткелі ауыр жүк көліктерінің басты кіру орны болып табылады, сондықтан ол «Жүк көлігі арқылы өту» деп те аталады. Оған Блейннің оңтүстігінде I-5 магистралінен шығатын Вашингтон штатының 543 тас жолы арқылы жетеді, және шекарада B.C. 15 тас жолымен (Суррейдің 176-шы көшесі) және содан кейін Trans-Canada тас жолымен жалғасады. АҚШ-тың Бас қызметтер басқармасы 2011 жылы жаңа Құрлықтық кіру портын (LPOE) құрылысын аяқтады. Өткел кабиналарының жанында «Non Sign II» деп аталатын үлкен көркемдік инсталляция орнатылды. Бұл туынды – бұрмаланған металл таяқшалармен қоршалған, жарнама тақтасы пішіндес «бос кеңістік». Канада тарапында Канаданың шекаралық қызмет агенттігі жаңа кіру портын салды. Оны 2009 жылдың 20 тамызында Қоғамдық қауіпсіздік министрі Питер Ван Лоан ресми түрде ашты. Ол 2010 жылғы 12-28 ақпанда Ванкувер мен Уистлер қалаларында өткен қысқы Олимпиада ойындарына келушілердің кешігуін азайту мақсатында салынды. 1919 жылы АҚШ-та алкогольді ішімдіктерді сату мен тұтынуға тыйым салған Волстед заңы қабылданысымен контрабанда жасырын индустрияға айналды. «Рум жүгіру» және шекарадан секіру Блейннің Британдық Колумбиямен ортақ жағалауында гүлденді, себебі аймақтағы ең ірі виски зауыты Тексада аралында орналасқан, ол Британдық Колумбияның Пауэлл Ривер қаласынан қашықтағы Джорджия бұғазының солтүстігінде жатыр. Бұл 1933 жылы тыйым алынғанға дейін жалғасты (аймалай, АҚШ Конгресі алкогольді қайта заңдастырған заң Блейн заңы деп аталды). Келесі онжылдықтарда жағдай өзгерді, себебі Британдық Колумбияда ішімдік ішуге және ойын-сауыққа шектеулер қойылды, әсіресе жексенбі күні ішімдік ішуге тыйым салынды, бұл Блейн мен оның Point Roberts және Sumas шекаралық қалаларында мейрамханалар мен ересектерге арналған ойын-сауық орындарының өркендеуіне әкелді. Сол күндер ұзаққа созылды және қазір Блейннің бөлшек сауда секторы бензин, сүт өнімдері және киім сататын дүкендерден тұрады, себебі бұл тауарлар АҚШ-та арзан. 1990 жылдары контрабанда қайтадан жанданды, себебі көршілес Британдық Колумбиядан жоғары сапалы марихуана экспортталды, ал Кокаин мен қол қарулары АҚШ-тан Канадаға ағылып келді. «Британдық Колумбияның» «БК Буд» өнімі өскен сайын, Блейннің Канадамен шекарасында мысық пен тышқанның кейде қауіпті ойыны ойналды. Контрабандашылар барлық тәсілдерді қолданды, марихуана егінінің тонналарын АҚШ-қа әкелу үшін рюкзактардан бастап тікұшақтармен әуеден тастауға дейін, ал шекараның екі жағынан жергілікті, штаттық, провинциялық және федералды құқық қорғау органдарының саны артты және олар ағынды тоқтатудың жолдарын іздеді. 2001 жылғы террористік шабуылдардан кейін жүздеген федералды агенттер мен миллиондаған долларлық құқық қорғау технологиясы контрабандалық қызметтің көп бөлігін Вашингтонның қиын-қыстау аймағына ықпалдады. 1921 жылдың 6 қыркүйегінде Самуэль Хилл бағыштаған Халықаралық Бейбітшілік аркасы Блейндегі Бейбітшілік аркасы мемлекеттік паркі ішінде орналасқан және кейде бейбіт демонстрациялар мен пікірталастар үшін орталық нүкте ретінде қолданылады, мысалы, Ирак соғысында қаза тапқан әрбір америкалық үшін жыл сайынғы айқыштарды орнату. Бірақ әр жыл сайын парктің жанынан өтетін адамдардың көпшілігі оны әдемілігі мен бейбіт жағалауы үшін есте сақтайды (дегенмен жағажайға парктен ресми түрде кіруге болмайды). Interstate 5 автомагистралі Сан-Диегодағы АҚШ-тың Мексика шекарасынан солтүстікке қарай Канадаға дейін созылып, қаланың солтүстік шекарасындағы Блейн қаласында аяқталады. Мемлекетаралық автокөлік жолынан өтетін елдің жалғыз жаяу жүргіншілер өтетін жері – Бейбітшілік аркасы мемлекеттік паркінде, Бейбітшілік аркасы паркінің Вашингтон бөлігінде орналасқан. Парктің Канада жағы Бейбітшілік мұнарасы провинциялық паркі деп аталады, ол Дугласта, Канаданың кіру портында және Британдық Колумбияның Суррей қаласының бір бөлігінде орналасқан. Паркте орналасқан Бейбітшілік мұнарасы монументі АҚШ пен Канада арасындағы тұрақты бейбітшілік пен достықты білдіреді. 9/11-ден кейін де ешқашан жойылмаған жаңалық – паркке екі жақтан кіретін адамдар гүлдердің, көлдердің және өнер туындыларының арасынан қарсы жақ паркінің шекарасына дейін серуендеуге мүмкіндік алады, кедендік бақылаудан өтудің қажеті жоқ. Парк екі ұлттың араласу орыны деп сипатталды және сонымен қатар тойлау рәсімдерін де өткізеді. 2006 жылы «Блейн Бейбітшілік Альянсы» атты жергілікті топ Пугаваш, Нова-Скотия қаласымен әріптес қатынас орнату үшін қалалық кеңестен қолдау сұрады, онда әлемдік бейбітшілікті ілгерілету 50 жылдан бері жалғасып келеді. Пугаваш Ғылым және әлемдік мәселелер жөніндегі Пугаваш конференцияларымен байланыс болғандықтан, Кеңес мұндай байланыс «саяси» болады деп шешті. Содан кейін Альянс таратылды. 1937 жылдан бері паркте «Шекарадағы қолдар» атты жылдық мерекелік шара өткізіліп келеді, оны Халықаралық Бейбітшілік аркасы қауымдастығы демеушілік етеді. АҚШ пен Канададан жүздеген скауттар қатысады және шараға арналған екі жақтан дағы Порттар мен магистральдар бірнеше сағатқа жабылады. Бейбітшілік аркасы арқылы жасақтар мен әлемдік тулар шеруі өтеді, бұл бүкіл әлемдегі скауттардың бірлігін көрсетеді. Вашингтон мен Британдық Колумбиядан құрметті скауттар сөз сөйлейді, сонымен қатар штаттық, провинциялық және жергілікті шенеуніктер де қатысады. 2013 жылдың 28 ақпанында 90 жылдық тарихынан кейін шараның бұрынғы ұйымдастырушылары «Шекарадағы қолдар» шарасы тоқтатылғанын жариялады. Алайда, халықтың қолдауынан кейін жылдық бағдарлама 2015 жылы қайта жаңартылды.

Экономика

Блейн экономикасының көп бөлігі Канадамен шекаралық саудаға негізделген. Қаланың шығыс жағында көптеген импорттық/экспорттық қоймалар, жүк және курьерлік қызметтер, сондай-ақ ұзақ қашықтыққа жүк тасымалдайтын жүк көліктеріне қызмет көрсететін жанармай бекеттері орналасқан. Ішкі қауіпсіздік департаментінің Кеден және шекараны қорғау басқармасы Блейнде екі шекаралық тексеру бекетін басқарады. АҚШ шекара қызметінің Блейн секторында жүздеген федералды құқық қорғау қызметкерлері мен қоғамдық қызметкерлер жұмыс істейді. Блейнде Nature's Path жаңғақ және Totally Chocolate сияқты бірнеше өндіріс компаниялары да бар. Беллингэм порты Блейнде үлкен кемежайды пайдаланады, ол түрлі демалыс және балық аулау кемелеріне қызмет көрсетеді. Ванкувер, Британдық Колумбиясы Блейннің солтүстігінде, АҚШ-Канада шекарасынан өтеді және көптеген танымал телесериалдар осы жерде түсіріледі. Сондықтан, ондаған американдық актерлер мен актрисалар Блейнде үй жалдап, Ванкуверде үй-пәтер жалдаудың қымбаттығынан қашып, жұмыстау үшін барады. Осы сериалдардың ішінде: Once Upon a Time, Beauty and the Beast, Supernatural және Nikita. Осы себептерге байланысты, Ванкувердегі компанияларда жұмыс істейтін көптеген американдықтар Блейнде тұрады. Ванкувердегі АҚШ консулдығының АҚШ-тан келетін поштаға арналған мекенжайы Блейнде орналасқан. Бірнеше пошта қызметі компаниялары Блейнде филиалдар ашты, олардың мақсаты – шекарадан тыс жіберу құнынан қашуға тырысатын канадалық тұрғындар. Жергілікті өнеркәсіп 2000-шы жылдардың басында электрондық коммерцияның дамуымен өркендеді және қала жылдық 1,7 миллион долларлық кіріс әкелетін сату салығын енгізді. Блейнде кішкентай әуежай болған, ол жеңіл ұшақ иелері үшін отын бағасының төмендігімен және жақын маңдағы басқа әуежайларға қарағанда тұманның аз болуымен танымал болды. Қону-көтеру жолағының ұзындығы 2539 × 40 фут (774 × 12 м) құрады. Блейн қалалық әкімшілігі автоматтандырылған жанармай сорғыларын іске қосты. 2006 жылдың көктемінде қалалық билік қауіпсіздік шаралары ретінде қону-көтеру жолағының оңтүстігіндегі бірнеше биік ағаштарды кесіп тастады. 2007 жылы қалалық кеңес 2008 жылдың соңына дейін әуежайды жабу туралы шешім қабылдады. Әуежай 2008 жылдың 31 желтоқсанында ресми түрде жабылды. Әуежай орналасқан жерде сауда орталығы мен жеңіл өнеркәсіптік парк орналасқан. Қазіргі уақытта бұл аудан шағын өнеркәсіптік өндіріс және коммерциялық нысандарды қамтитын, көп мақсатты пайдалану аймағы ретінде белгіленген.

Білім

Блейн мектеп округі қалаға және іргелес кіріктірілмеген аудандарға, оның ішінде Бёрч-Бей және Пойнт-Робертсқа қызмет көрсететін бес мемлекеттік мектепке ие. Мектеп қызметтерінің басым бөлігі Блейн орталығындағы кампуста шоғырланған, онда шамамен 2100 оқушыға арналған жайлар бар, соның ішінде Блейн жоғары мектебі, Блейн орта мектебі және Блейн бастауыш мектебі. 3-сыныптан жоғары оқитын, жақын орналасқан шағын Пойнт-Робертс ауданының оқушылары мектепке бару үшін шекара арқылы Блейнге автобуспен тасымалданады.

Көлік

Блейн Батыс жағалау штаттарындағы негізгі солтүстік-оңтүстік тас жолы Interstate 5 (I 5) солтүстік шетінде орналасқан. Тас жол Бейбітшілік аркасы шекаралық өткізу пунктінде аяқталады және шығысқа қарай Тынық мұхиты тас жолының шекаралық өткізу пунктін қамтамасыз ететін 543 мемлекеттік тас жолы бар; жүк көліктері мен автобустар сияқты коммерциялық көліктер міндетті түрде шығыс өткізу пунктін пайдалануы керек. Тағы бір мемлекеттік тас жол, 548 мемлекеттік тас жолы, Блейннен Бёрч Бэйге және Черри Пойнт мұнай өңдеу зауытына оңтүстікке қарай жүреді. Қалаға сондай-ақ Ферндел және Беллингхэм қалаларымен байланыстыратын Whatcom Transportation Authority автобустары да қызмет көрсетеді. Ұлы Солтүстік темір жолы 1909 жылы Блейнге жолаушылар мен жүктерге арналған депоны ашты, бұл оның жағалау бойындағы темір жолын салу аяқталғаннан кейін көп ұзамай болды. Amtrak-тың Pacific International пойызы 1972 жылы бұл станцияға қызмет көрсетуді бастады және 1981 жылға дейін онда тоқтаған күнделікті пойыздарды иеленді. Бастапқыда жолаушылар 1974 жылға дейін Блейн станциясында пойыздан түсіп, кедендік бақылаудан өтуі керек болды, содан кейін бұл процедура пойыздағы агенттерге жүктелді. 21-ғасырда депоны және Amtrak қызметін, Cascades бағыты бойынша, Блейн мен Metro Vancouver аймақтарына қызмет көрсету үшін қайта жаңарту ұсынылған.