Жылақан балық (Tetrapturus audax) – тропиктік және қоңыржал мұхиттарда кездесетін бағалы балық. Сипаттамасы, қоректенуі, сақтау шаралары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Жазық марлин (Tetrapturus audax, сондай-ақ Kajikia audax) – тропикалық және қоңыржай мұхиттарда, бетке жақын жерлерде таралған марлиннің бір түрі. Ол коммерциялық және ойынға арналған бағалы балық, алайда оның коммерциялық аулауын шектеу үшін сақтау шаралары қолданылуда. Эпипелагикалық жыртқыш ретінде, ол күндіз су қабатының жоғарғы бөлігінде, көбінесе бетке жақын аң аулайды. Оның негізгі қорегі – сардина.
The striped marlin (Tetrapturus audax, also Kajikia audax) is a species of marlin found globally in tropical to temperate oceans not far from the surface. It is a desirable commercial and game fish, although conservation measures are in place to restrict its commercial landings. An epipelagic predator, it hunts during the day in the top or so of the water column, often near the surface. One of its chief prey is sardines.
Сипаттама
Жазық марлиннің денесі торпеда тәрізді, жоғары жағы қою көк немесе қара, төменгі жағы күміс ақ, орташа ұзындығы – , ең үлкен ұзындығы – , салмағы – дейін жетеді. Оның бірінші арқалық қанаты биік, денесінің тереңдігімен бірдей немесе одан да үлкен, 42-48 санында; екіншісі әлдеқайда кіші. Оның денесінің екі жағында 12-20 аралығында айқын көкшіл жолақтар бар, олар тірі болмағаннан кейін де көрінеді. Хроматофорлар, мамандандырылған пигментация жасушалары, жирылып немесе кеңейіп, балық қозғанда жолақтар көк түстен лаванды түске өзгереді.
The striped marlin has a torpedo like body, dark blue or black above and silvery white below, with an average length of , a maximum length of , and weight up to Its first dorsal fin is tall, of the same dimension or greater than its body depth, with 42 48 ; the second is much smaller. It has around 12 20 pronounced bluish stripes on the sides of its body, which display even after death. Chromatophores, specialized pigmentation cells, contract or expand to enable the stripes to transform from blue tinged to lavender when the fish is excited.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Жазық марлин эпипелагикалық, жағалаудан алыс, бірақ су бетіне жақын тіршілік етеді. Ол дүние жүзінде кеңінен таралған және көбінесе тропикалық және/немесе қоңыржай су қоймаларында кездеседі. Оның мекендеу ортасын зерттеу үшін мүмкіндік болған деректер пайдаланылып, Тынық мұхитының шығыс бөлігі осы түр үшін ең қолайлы су қоймаларының бірі екені анықталды. Сонымен қатар, оның ең ірі популяциясы еріген оттегінің деңгейі 4,5-5,5 мл/л және теңіз бетінің температурасы 20-28 градус Цельсий аралығындағы суларда шоғырланғандығы анықталды. Судағы қоректік заттардың көп болуы су өсімдіктері мен балдырлардың өсуіне көмектеседі, бұл олармен қоректенетін түрлердің, жазық марлиннің негізгі жемінің жиналуына себеп болады. Зерттеу көрсеткендей, ол күндіз судың терең бөліктерін мекендейді, ал түнде көбінесе су бетіне жақын жиналады. Бұл үлгілер зерттеуде тексерілген барлық аймақтарда, соның ішінде Австралия, Жаңа Зеландия, Мексика, Калифорния және Эквадор жағалауларындағы суларда байқалды.
The striped marlin is epipelagic, residing away from shore but near the surface of the water. It is widely distributed around the world, and typically found in tropical and/or temperate water bodies. A study on its habitat preferences utilized opportunistic occurrence data to determine that the eastern Pacific Ocean is among the most ideal bodies of water for the species to inhabit. Additionally, it was discovered that its largest populations reside in water bodies with dissolved oxygen levels from 4.5 to 5.5 mL/L and a sea surface temperature between 20 and 28 degrees Celsius. An abundance of nutrients supports the growth of aquatic plants and algae, which contributes to the congregation of species that feed upon them, the striped marlin's principle prey. A study observed that it tends to occupy deep regions of the water during the day, and typically gather near the surface at night. These patterns were prominent in all of the regions tested in the study, including waters off of Australia, New Zealand, Mexico, California, and Ecuador.
Диета
Жазық марлин – жоғары деңгейдегі жыртқыш, негізінен сардина, скумбрия, шағын тунец және головоногилер сияқты кең ауқымды балықтармен қоректенеді. Мексика жағалауында жүргізілген бір зерттеуде, оның Etrumeus sadina және Sardinops caeruleus сияқты жиынтық балықтарды, атап айтқанда скумбрияны артық ұнататыны анықталды. Сонымен қатар, ол кейбір қалампир түрлерін де жейді, ең көп кездесетіні – алып қалампир.
The striped marlin is a top predator, feeding mainly on a wide range of fish such as sardines, mackerel, small tuna, and cephalopods. One study off the coast of Mexico found that it preferred schooling fish such as the chub mackerel, Etrumeus sadina and Sardinops caeruleus. It also feeds on some species of squid, most commonly the jumbo.
Қорғау
Құрама Штаттарда жолақты марлин 2012 жылғы «Биллфишті қорғау туралы» заңмен қорғалады, ол билфишті және/немесе билфиш өнімдерін таратуға, сатуға және сату мақсатында иеленуге тыйым салады. Бұл қатаң заң, бұрын қабылданған басқару шараларына қарамастан, жалпыға бірдей балық аулаудың салдарынан әлемдік билфиш популяциясының күрт төмендеуін тоқтату мақсатында қабылданды. Осы заңнан сатуға және сату мақсатында иеленуге қатысты ерекшеліктерге АҚШ балық аулау кемелері ұстаған және Гавайи немесе Тынық мұхит аралдарында түсірілген және сақталған билфиш, сондай-ақ Тынық мұхит аралдарында шетелдік кемелер ұстаған және АҚШ-тан тыс нарықтарға экспортталған немесе Гавайи және Тынық мұхит аралдарында жергілікті тұтыну үшін сақталған билфиш жатады.
Striped marlin are protected in the United States by The Billfish Conservation Act of 2012, which prohibits the distribution, sale, and possession with the intent to sell of billfish and/or billfish products. This highly restrictive law was enacted to help stem the significant downward trend in global billfish populations despite previously enacted management practices, likely due to generalized overfishing. Exemptions to this law on sale and custody with the intent to sell include billfish caught by U. S. fishing vessels and landed and retained in Hawaii or Pacific Insular Areas, and billfish landed by foreign vessels in the Pacific Insular Areas and exported to markets outside the U. S. or retained within Hawaii and the Pacific Insular Areas for local consumption.
Тұтыну
Жолақты марлин бүкіл әлемде тұтынылады. Оның тығыз еті ақшыл қызғылттан қызғылт-сары түске дейін өзгеруі мүмкін. Көбінесе оны грильде пісіріп жейді, ал шегу және шикі күйінде пайдалануы шектеулі. Басқа балық түрлері сияқты, жолақты марлин омега-3 май қышқылдарының және басқа да қажетті витаминдер мен минералдардың тамаша көзі болып табылады. Сонымен қатар, ол азықталғанда аз мөлшерде натрий және қаныққан май қышқылдарынан тұратын, тамаша тағамдық таңдау болып табылады. Жоғарыда айтылғандай, АҚШ-тың көптеген теңіз аумақтарында коммерциялық аулауға тыйым салынған, сонымен қатар оны тым көп аулаудан қорғау үшін қосымша халықаралық сақтау шаралары қолданылуда. Greenpeace жолақты марлинді өзінің "қызыл теңіз өнімдері тізіміне" енгізеді.
The striped marlin is consumed all around the world. Its firm meat can range from light pink to orangish red in color, It is generally enjoyed grilled; limited uses include smoking and raw consumption. Typical of other fish species, the striped marlin is an ideal source of omega 3 fatty acids and other essential vitamins and minerals. Also, it is a lean source of protein with minimal sodium and low levels of saturated fat, making it a practical choice for a nutritious meal. As indicated above, commercial landings are prohibited in most U. S. territorial waters, and additional global conservation measures are in place to protect it from overfishing. Greenpeace includes striped marlin on its "red seafood list".
Құмға түсіру
1960 жылдары жолақты марлиннің аулану көлемі жылына шамамен 25 000 тоннаға жеткен, бірақ тым көп аулау және қорғау шараларының салдарынан 2000 жылдардың басында 1950 жылдардағы деңгейге (жыл сайын шамамен 7 500 тонна) төмендеді.
Landings of striped marlin peaked around 25,000 tonnes annually in the 1960s, but due to both overfishing and conservation efforts have returned to 1950s levels (of approximately 7,500 tonnes annually) in the first two decades of the 2000s.