Кіріспе

AvtoVAZ – Ресейдің мемлекеттік автомобиль өндіруші компаниясы. Бұрын ол ВАЗ деп аталатын, бұл орыс тіліндегі Волга автомобиль зауытының (Во́лжский автомоби́льный завод) аббревиатурасы. AvtoVAZ ең алдымен Lada сериялы көліктерімен танымал. Кеңес Одағында оның өнімдері әртүрлі атаулармен шығарылды, соның ішінде Жигули, Ока және Спутник, олар 1990-шы жылдары қолданудан тоқтатылып, ресейлік нарық үшін Lada-ға алмастырылды. 2019 жылдың желтоқсанынан 2020 жылдың тамызына дейін AvtoVAZ Niva автомобильдерін Chevrolet таңбасымен сатты. AvtoVAZ 1966 жылы Кеңес үкіметімен мемлекеттік автомобиль өндірушісі ретінде құрылды. Ол 1990-шы жылдары жекешелендірілді және 2016 жылдың қазанынан 2022 жылдың мамырына дейін Renault компаниясының еншілес кәсіпорны болды. 2022 жылдың мамырында ол Ресей үкіметіне қайтадан тиесілі болды. Компания Lada Auto Holding арқылы Ресей мемлекеттік кәсіпорындарына тікелей емес, жанама түрде тиесілі.

Құру

ВАЗ зауыты 1966 жылы Кеңес үкіметі итальяндық Fiat автокөлік өндірушісімен бірлесіп құрылды. Виктор Николаевич Поляков [ru] (кейін Автомобиль өнеркәсібі министрі) директор, ал Владимир Соловьев бас дизайнер болып тағайындалды. Зауыт жеке көліктерге деген сұраныстың артуына жауап беретін эконом-класс көліктерді шығаруға ниеттенді. Ол 1966 жылы Волга өзенінің жағасында салынды. Зауыттың айналасында Италия Коммунистік партиясының көшбасшысы Палмиро Тольяттидің есімімен аталған Тольятти деген жаңа қала салынды (1970 жылы 0,8 доллардың құны қазіргі шақта шамамен 1 миллиард долларға тең). Шығарылатын автомобильдер (Zhiguli деп аталды) Citroën 2CV немесе VW Type 1 сияқты "халық көлігі" ретінде жоспарланды. 1971 жылдан бастап өндіріс жылына 220 000 данаға жететін болжанып еді. Бастапқыда ВАЗ сауда белгісі қызыл бесбұрышты фонға күміс түсті "Волга" қайығының суретін және "Тольятти" деген жазуды кириллицамен (Тольятти) бейнеледі. Туринде жасалған алғашқы белгілерде кириллицадағы "Я" әрпі "R" әрпімен (Тольʀтти) қате жазылған, осыған байланысты олар коллекционерлер үшін қымбатқа бағаланды. Компания басқа совет кәсіпорындары сияқты толыққанды вертикалды интеграцияланбаған; мысалы, ол көптеген жеткізушілерден бөлшектер сатып алатын, оларға бақылауды тиімді жүзеге асыра алмады. 1970 жылы 22 000-ға жуық ВАЗ-2101 машинасы өндірілді, ал 1973 жылдың соңында өндіріс қуаты жылына 660 000 данаға жетті. 21 желтоқсанда миллиондық ВАЗ-2101 машинасы құрастырылды. 1975 жылы өндіріс жылына 750 000 машинаға жетті, бұл Тольятти зауытын әлемдегі ең өнімді үшінші зауытқа айналдырды. 1977-1981 жылдар аралығында "АвтоВАЗ" жапондық фирмалардан 30 дәнекерлеу роботын сатып алды. 1974 жылы ВАЗ-ға NSU лицензиясы бойынша Ванкель қозғалтқыштарын шығаруға рұқсат берілді. Жұмыс 1976 жылы басталды, ал 1978 жылы бір роторлы Lada пайда болды; олардың алғашқы 250 данасы 1980 жылдың жазында сатылымға шықты. Жолдық еңбекке арналған спорттық пайдалы көлік (SUV) орталық дифференциалдық құлыптағыш рычагымен және төмен және жоғары диапазонды таңдау рычагымен жабдықталған беріліс қорабымен жасалды. VAZ 2105, Fiat 124 машинасының механизмдеріне негізделген, бірақ жаңартылған және қайта стильденген, 1979 жылы ұсынылды және елге байланысты Riva немесе Laika сауда маркаларымен КСРО-дан тыс нарықтарда сатылды. Бұл модель алдыңғы үлгілерден шаршы пішіндес фараларымен және жаңа корпус панельдерімен ерекшеленеді. 2105 Volkswagen Beetle және Ford Model T-дан кейін үшінші ең көп сатылған автомобиль платформасы болды және Volkswagen Beetle, Hindustan Ambassador және Volkswagen Type 2 сияқты ең ұзақ өндірілген платформалардың біріне жатты. 1993 жылы ТТС "АвтоВАЗ" компаниясымен келісімшартқа қол қойды. 1995 жылы Набережные Челны қаласында алғашқы толыққанды LADA автомобиль орталығы ашылып, автомобиль зауытынан тікелей жеткізілімдер басталды. 1995 жылы Қазан қаласында кеңсе ашылды. 1997 жылға дейін автомобильдер Набережные Челныдан айдалды, содан кейін олар теміржолмен тасымалданды.

1980 жылдар

1980 жылдың мамыр айында Тольятти зауытында жүздеген мың жұмысшы қатысқан жаппай ереуілдер туралы батыс баспасөзі хабарлады. "Ниваның" табысына сүйене отырып, дизайн бөлімі 1984 жылға қарай алдыңғы дөңгелекті модельдердің жаңа отбасын дайындады, ол толығымен отандық конструкция болды. Өндіріс ВАЗ 2108 "Спутник" үш есікті хэтчбекпен басталды, ал серия коммерциялық тұрғыдан "Самара" деп аталды. Бұл – "ЛуАЗ" 969V-дан кейін Совет Одағында құрастырылған алғашқы алдыңғы дөңгелекті сериялық автомобиль. 1985 жылдың 24 мамырында ақ түсті 2108 – тоғыз миллионшы "Лада" болды, ал 1986 жылдың 9 қазанында он миллионшы "Лада" да 2108 болды. Он екі миллионшы, оң рульді 2109, 1989 жылдың 6 шілдесінде өндірілді. 1980 жылдардың соңына қарай "АвтоВАЗ" ұзақ мерзім бойы инвестициялардың жеткіліксіздігінен туындаған құрал-жабдықтар мен машиналардың тозуынан зардап шекті. Дилерлік орталықтар тез арада қылмыстық желіге айналып, кейде тікелей зауыттан машиналарды ұрлап алатын.

Жекешелендіруден кейін

1991 жылдың маусым айында Bear Stearns компаниясы Кеңес үкіметімен AvtoVAZ компаниясын бағалауды жүргізу және компанияны жекешелендіруге дайындық ретінде батыс серіктесімен келісімшарт жасау үшін шақырылды. Сол жылы жұмысшылар дәстүрлі кәсіподақты басшылықтың мүддесіне тым жақын деп есептегендіктен, тәуелсіз кәсіподақ құрды. 1993 жылдың қаңтар айында AvtoVAZ Ресей заңдарына сәйкес акционерлік қоғам ретінде қайта құрылды. Компанияны басқару, оның ішінде AvtoVAZ басшысы Владимир Каданников жүзеге асырды. Көптеген басқа да жекешелендірілген посткеңестік компаниялар сияқты, AvtoVAZ компаниясының қаржылық жағдайы да қиын болды, жұмысшылар бірнеше ай бойы жалақы алмады. Ресей экономикасының сол кездегі жағдайына қарамастан, AvtoVAZ автомобильдеріне сұраныс жоғары болды, бірақ тарату желісіндегі кең таралған сыбайлас жемқорлық компанияны үлкен қарыздарға алып келді. 1998 жылы 2111 универсал, ал 2001 жылы 2112 хэтчбек шығарылды. 1995 жылға қарай AvtoVAZ компаниясының автомобиль сату, тарату және қосалқы бөлшектермен айналысуы қылмыстық ұйымдардың бақылауында болды. Бұл жағдай қылмыскерлер мен басқарудың кейбір бөлігі арасындағы тығыз байланысқа байланысты туындады. 1997 жылы Ішкі істер министрлігі "Циклон" операциясын бастады.

2001 жылы General Motors компаниясымен бірлескен GM AvtoVAZ кәсіпорны құрылды. Шетелдік автомобиль өндірушілердің бәсекелестігі күшейгеніне байланысты, компанияның Ресей нарығындағы үлесі 2002 жылы 49%-ға төмендеді, ал төрт жыл бұрын ол 56% құраған еді. 2005 жылы Kalina B сегментінің жаңа модельдері нарыққа шығарылды. AvtoVAZ осы модель үшін жаңа, заманауи зауыт салып, жылына шамамен 200 000 автомобиль сатуға үміттенді. Kalina алғашқыда 1990 жылдардың басында жобаланған, бірақ оның іске қосылуы бірнеше рет кейінге шегерілді, бұл компанияның өнімді уақтылы нарыққа шығарудағы қиындықтарын көрсетті. 2007 жылдың наурызында 110 сериялы модельді жаңартылған Lada Priora өндірісі басталды. 2005 жылы Ресейдің Бірінші арнасы түсірген деректі фильмде 1990-2005 жылдар аралығында AvtoVAZ компаниясына байланысты полиция мен қылмыскерлер арасындағы қақтығыстарда 500-ге жуық адам қаза тапқандығы айтылды. Деректі фильм Рособоронэкспорттың 300 полиция қызметкерінің қолдауымен кезектен тыс жалпы жиналыста AvtoVAZ компаниясын басып алған жылы жарық көрді. Рособоронэкспорт сол кезде компанияның акционерлері ретінде тіркелмегеніне қарамастан, ресми акционерлер сияқты басқа тараптар да қарсылық білдірмеді. Рособоронэкспорттың бұл әрекеті Владимир Путиннің ашық қолдауына ие болды.

Renault-Nissan-тің қатысуы

2008 жылдың наурызында Renault 1 миллиард АҚШ долларына AvtoVAZ-дың 25% үлесін сатып алды, ал қалған 75%-дың көп бөлігін Ростех сақтап қалды. Бұл келісім Ресейдің автомобиль нарығы гүлденген кезде жасалды. Әлемдік экономикалық дағдарыстың басталуы компанияға елеулі қиындықтар туғызды. 2009 жылдың сәуірінде AvtoVAZ банкротқа жақындады, бірақ Ресей үкіметінен алған 600 миллион долларлық көмек арқасында бұл оқиғаның алды алынды. Дағдарысқа қарсы шара ретінде Ресей үкіметі 2010 жылдың наурыз айында ескі көліктерді қайта өңдеу бағдарламасын енгізді. Нәтижесінде, 2010 жылдың екінші тоқсанында AvtoVAZ сатылымы екі есеге өсті және компания қайтадан пайда табуға қол жеткізді. 2010 жылдың соңына қарай Ресейдегі автомобиль өндірісі дағдарысқа дейінгі деңгейге жетті. 2011 жылы классикалық Fiat 124 негізіндегі 2105 және 2107 модельдерінің өндірісі Тольятти зауытынан Іжавто зауытына, Ижевск қаласының жанына көшірілді, бұл компанияның 2016 жылғы жаңа моделіне орын ашу үшін жасалды. 2012 жылдың сәуірінде AvtoVAZ 40 жылдан астам өндірілген 2107 модельінің (Lada Riva немесе Lada Nova) шығарылымын тоқтатқанын растады. Renault компаниясымен бірлесіп әзірленген Lada Granta субкомпакт автокөлігінің сатылымы 2011 жылдың желтоқсанында басталды. Lada Largus 2012 жылдың шілде айының ортасында Ресей нарығына ұсынылды. 2012 жылғы Мәскеу халықаралық автосалонында Lada Kalina екінші буыны таныстырылды, ол негізінен бірінші буынның жаңартылған нұсқасы болды. Kalina сонымен қатар Lada Kalina Sport деп аталатын күшті нұсқада да шығарылды. 2012 жылдың 3 мамырында Renault Nissan альянсы AvtoVAZ-дағы үлесін 51,01%-ға дейін арттыру туралы ниет хатына қол қойды. 2012 жылдың 12 желтоқсанында Renault–Nissan Альянсы Roste компаниясымен (Alliance Rostec Auto BV) бірлескен кәсіпорын құрды, мақсаты – AvtoVAZ-дың ұзақ мерзімді бақылаушы акционері болу. Сол жылы AvtoVAZ және Sollers компаниялары Қазақстанда бірлесіп көлік өндіруді жоспарлап отырғаны хабарланды. Зауыт 2016 жылы елдің шығыс бөлігіндегі Усть-Каменогорск қаласында ашылуы тиіс болды және жылына шамамен 120 000 автомобиль шығаруға арналды.

Кейінгі дамуы

2013 жылдың қарашасында Бо Андерссон "АвтоВАЗ" компаниясына бас директор ретінде келді, бұл компанияны басқарған алғашқы орыс емес басшы болды. Ол жергілікті жеткізушілермен қарым-қатынаста шиеленіс туғызып, оларды төмен сапалы өнімдер жеткізуде айыптады. "АвтоВАЗ" компаниясын сатып алу 2014 жылдың маусым айында аяқталды, соның нәтижесінде Renault Nissan Alliance компанияларының екеуі Alliance Rostec компаниясының 67,1% үлесіне ие болды, ал ол өз кезегінде "АвтоВАЗ" компаниясының 74,5%-ын сатып алды, осылайша Renault және Nissan Ресейлік өндірушіге тікелей емес бақылау құрды. 2014 жылы "АвтоВАЗ" 448 114 көлік сатты, бұл өткен жылмен салыстырғанда 16,3%-ға төмендеді, себебі Ресейдегі нарық жалпы алғанда баяулады. Тольятти зауытының жалпы өндірістік қуаты 910 000 көлік құралын құрайды. 2014 жылға қарай компанияның міндеттемелері активтерден 68 миллиард рубльге басым болды, бұл Ұлыбританиядағы Ernst & Young компаниясын компанияның "қызметін жалғастыру қабілетіне" қатысты "маңызды күмән" білдіруге мәжбүр етті. 2014 жылы "Ларгус" үлгісіне жаңа модификация – "Лада Ларгус Кросс" енгізілді. 2014 жылдың күзінде "АвтоВАЗ" жаңа "Калина" үлгісін, "Лада Калина Кросс" өндірісін бастады. "АвтоВАЗ" компаниясы Renault Nissan Alliance компаниясымен бірлесіп әзірлеген жаңа b\C платформасын негізге алған "Лада Веста" автокөлігінің өндірісі 2015 жылдың 25 қыркүйегінде "Лада Ижевск" өндіріс орнында басталды. "Лада" тарихында тұңғыш рет концепт-кардан бастап өндіріс басталғанға дейін бір жыл ғана өтті. Lada XRAY компания тарихындағы алғашқы компактты қалалық кроссовер болды. Сатудың ресми басталуы 2016 жылдың 14 ақпанында өтті. 2015 жылы Lada автокөліктерінің жалпы сатылымы 269 096 дананы құрады, оның 207 389-ы Тольяттидегі "АвтоВАЗ" зауытында, ал қалғандары "Лада Ижевск" зауытында өндірілді, бұл компанияға Ресей автомобиль нарығының 17,9% үлесін әкелді. 2016 жылдың сәуір айында Renault Nissan төрағасы Карлос Гон "АвтоВАЗ" төрағалық лауазымын "Ростех" компаниясының бас директорының орынбасары Сергей Скворцовқа тапсырды, "Ростех" – "АвтоВАЗ" компаниясының кіші акционері. 2008 жылдан бері үлкен штат қысқартулар жасалғанына қарамастан, 2016 жылы компания пайда табуға қол жеткізе алмады.

Groupe Renault-ды сатып алу

2016 жылдың қазан айында Renault компаниясы «АвтоВАЗ» компаниясын қайта капиталдандыруға 1,33 миллиард доллар инвестициялады, бұл жолы Nissan қатыспай, компания француз тобының еншілес компаниясына айналды. 2017 жылдың қыркүйегінде Nissan «АвтоВАЗ» акцияларын Renault-қа 45 миллион еуроға сатты. 2018 жылдың желтоқсанында Renault және «Ростех» өздерінің «Альянс Ростех» кәсіпорны арқылы «АвтоВАЗ» компаниясының барлық акцияларын сатып алуды аяқтады. Содан кейін компания Мәскеу биржасынан шығарылды. 2018 жылы «АвтоВАЗ» 90,5 миллион доллар таза пайда тапты, бұл соңғы он жылдағы алғашқы оң нәтижесі болды. 2019 жылдың маусым айында «Ростех» компаниясы «АвтоВАЗ»-дағы үлесін 25%-ға дейін азайтатынын мәлімдеді. 2021 жылдың желтоқсанында Renault және «Ростех» акцияларын Нидерландыда тіркелген «Alliance Rostec» компаниясынан Ресейде тіркелген «Lada Auto Holding» компаниясына аударды. Жаңа холдингтің Renault және «Ростех» акцияларының арақатынасы бұрынғы голландтық компаниядағыдай сақталды. 2022 жылдың наурыз айында Украинаға Ресейдің басып кіруі мен халықаралық қысымнан кейін Renault «АвтоВАЗ»-дағы меншігін «зерттеп» жатқанын хабарлады. 2019 жылдың желтоқсанында «АвтоВАЗ» «General Motors» компаниясының «GM AvtoVAZ» бірлескен кәсіпорнындағы үлесін сатып алды. Келісімнің шарты бойынша, «АвтоВАЗ» 2020 жылдың тамызына дейін «Niva» модельдері үшін «Chevrolet» тауарлық белгісін пайдаланды, содан кейін оны «Lada» тауарлық белгісімен ауыстырды. 2021 жылдың қаңтарында компанияны қайта құрудан кейін Renault «Lada» және «Dacia» тауарлық белгілерін жаңа бизнес-бөлімшеге біріктіретінін мәлімдеді. «АвтоВАЗ» бизнес-бөлімшенің құрылымына енді.

2022 жылғы Ресейдің Украинаға басып кіруінен туындайтын әсерлер

2022 жылдың 3 наурызында «АвтоВАЗ» 5 наурыздан бастап Тольятти және Ижевск қалаларындағы автомобильдерді құрастыруды тоқтататынын хабарлады. Компания баспасөз хабарламасында «электрондық компоненттерді жеткізудегі үздіріліс» себебін көрсетті.

Қайта ұлғаю

2022 жылдың 16 мамырында Renault компаниясы "АвтоВАЗ" компаниясының бақылау үлесін мемлекеттік ғылыми-зерттеу орталығы "Автомобиль және қозғалтқыш" орталық ғылыми-зерттеу және даму институтына (NAMI) бір рубльге сатты. Келісімде Renault-ны сатудан кейін алты жыл ішінде қайта сатып алу опциясы қарастырылған. 2022 жылдың қарашасында "АвтоВАЗ" компаниясының бақылаушы акционері NAMI "символдық бағамен" алты жылдық қайта сатып алу опциясымен "Ниссанның" Санкт-Петербургтегі өндіріс алаңдарын (оның ішінде құрастыру зауытын) сатып алды. 2023 жылдың ақпан айында NAMI олардың 99 пайызын өз кезегінде AvtoVAZ-ға сатты, AvtoVAZ зауытты Lada маркасымен басқа өндірушілерден келетін C және D сегменттеріндегі көліктерді құрастыру үшін пайдалануды жоспарлап отыр.

Меншік

1993 жылдың қаңтарында акционерлік қоғам ретінде қайта құрылғаннан кейін «АвтоВАЗ» акционерлік құрылымы түсініксіз болды, екі түрлі басқару тобы акциялардың көп бөлігін бақылады, біреуі компания төрағасы Каданниковтың басшылығымен, «AVVA» компаниясы арқылы 33,2%-ын, ал екінші топ «AFC» компаниясы арқылы 19,2%-ын иеленді. «АвтоВАЗ» компаниясы өз кезегінде «AVVA» компаниясының 80%-ға ие болды, ол Борис Березовскийдің ықпалында болды деген сөз бар. 2022 жылдың мамыр айынан бастап «АвтоВАЗ» компаниясының иесі «Лада Авто Холдинг» болып табылады, ол «НАМИ» және «Ростех» екі мемлекеттік кәсіпорнының бірлескен кәсіпорны. Басты зауыт – Тольяттидегі үш құрастыру желісі бар зауыт, ол 2016 жылы 312 000 автомобиль құрастырды. «Lada West Togliatti» – бұрын «GM AvtoVAZ»-ға тиесілі болған Тольятти кешеніндегі автомобиль өндіру зауыты. 2021 жылдың шілдесінен бастап өндірісі тоқтатылды. 1965 жылы құрылған және 2017 жылы қазіргі атауын алған «Lada Izhevsk» компаниясының бір құрастыру желісі бар және 2016 жылы 96 000 автомобиль өндірді. 2015 жылы 4146 көлік құрастырылды. «Lada Sport» – «АвтоВАЗ» автоспорт және өнімділік еншілес компаниясы, ол 2015 жылы 3153 автомобиль өндірді. 2015 жылы олардың 569-ы өзгертілді, бірақ ол 2016 жылдың соңында қайтадан жұмыс істеуге кірісті. Аргун қаласында орналасқан «ChechenAvto» мемлекеттік кәсіпорны 2016 жылы 6700 автомобиль өндірді. «АвтоВАЗ» компаниясы Египет, Қазақстан, Өзбекстан және басқа да елдерде құрастыру үшін шетелдік серіктестерге ие. 2020 жылдың желтоқсанына қарай, «АвтоВАЗ» еншілес компанияларының ішінде «Лада Сервис» АҚ («АвтоВАЗ» бақылауындағы дилерлік компаниялардың холдингі, ол 2007 жылдан бері осы күйінде жұмыс істеп келеді), «Лада Имейдж» АҚ (Ресейдегі ресми қосалқы бөлшектер дистрибьюторы, 2003 жылы құрылған), «ПППО» ЖШС, «ЗАК» ЖШС, «ЛИН» ЖШС, «Сокультбилт АвтоВАЗ» ЖШС және «Лада Интернэшнл Лтд» бар. «АвтоВАЗ» қаржы серіктесі – «АвтоФинанс Банк». «АвтоВАЗ» үшін алғашқы қаржы серіктесі – 1988-1996 жылдар аралығында осы қызметті атқарған «AvtoVAZbank» болды. 1997 жылы ол «Lada Credit» (алғашқыда «Automotive Banking House» деп аталды) компаниясымен алмастырылды.

Экспорт

1974 жылы "АвтоВАЗ" көліктерін Батысқа экспорттау басталды. 1970 және 1980 жылдары "Лада" бірнеше Батыс елдерінде сатылды, алайда сауда санкциялары олардың АҚШ-қа экспортталуына тыйым салды. 1990 жылдардағы бұрынғы Кеңес Одағының экономикалық тұрақсыздығы, эмиссия нормаларының күшейтілуі және қауіпсіздік заңнамасының қатаңдауы 1997 жылдың соңына қарай "АвтоВАЗ" компаниясының көптеген Батыс нарықтарынан кетуіне әкеп соқты. Кейінірек "Лада" қайтадан көліктерді экспорттауды бастады. "Лада" өнімдері Ресей, Әзірбайжан, Армения, Беларусь, Боливия, Болгария, Чили, Египет, Грузия, Германия, Венгрия, Қазақстан, Қырғызстан, Латвия, Литва, Ливан, Молдова, Словакия, Тәжікстан, Түрікменстан, Украина, Өзбекстан, Сербия, Сирия, Перу және Иорданияда сатылады. 2015 жылы 28 461 "Лада" автокөлігі экспортталды, оның көп бөлігі Қазақстанға (14 278 көлік), Әзірбайжанға (4 690), Беларусьқа (2 360), Египетке (2 128) және Германияға (1 515) жөнелтілді.

Автоспорт

1970 жылы "АвтоВАЗ" компаниясының бас директоры Виктор Поляков "Лада-2101" моделінің спорттық нұсқаларын жасау міндетін қойды. Қозғалтқыштар Италияда құрастырылды, ал оларды реттеу жұмыстарын Тольяттидегі инженерлер жүзеге асырды. 1971 жылы 2101 үлгісіне негізделген үш спорттық автомобиль Кеңес Одағының қысқы ралли чемпионатында бақ сынасты. Осы жылдың соңында "ВАЗ Автоэкспорт" командасы алғашқы жүлдесін – 1971 жылғы "Тур д'Европа" раллиінің "Күміс кубогын" жеңіп алды. 1970-1980 жылдары Autoexport жарыс командасы түрлі Lada модельдерін пайдаланып, әртүрлі автоспорт жарыстарына қатысты. Кеңес ралли чемпионаты үшін арнайы "Жигули" класы құрылды. "Автоваз" спорттық автомобильдерінің қатысуымен түрлі ралли және трек жарыстары өткізілді. 1978 жылы "Лада Нива" танымал "Дакар" раллиіне қатысты және бірқатар халықаралық жарыстарда сәтті өнер көрсетті. 1981 жылы Guy Moerenhout Racing компаниясы Lada Belgium үшін екі арнайы модель жасады: екі Вебер карбюраторы және арнайы спорттық жабдықтары бар Lada 21011 RS Sport моделі және үлкен қанаттары, ерекше түстері мен үлкен дөңгелектері бар Lada Niva Dream. 1990 жылдардың соңында Lada Canada Канада ралли чемпионатында ралли операцияларын демеуледі және "Өндіріс 1750" класында бірнеше рет жеңіске жетті. 2012 жылы Lada Granta кубогы іске қосылды. Жаңа жарыс сериясының бірінші кезеңі Мәскеудегі Мячков трегінде басталды.

Туристік автомобильдер әлем чемпионаты

2013 жылғы маусымда «АвтоВАЗ» «Лада Спорт» арқылы WTCC чемпионатына қайта оралды. Команда жаңа машина қолданды: WTCC әлем чемпионы Роберт Хафф басқарған Lada Granta WTCC. Команда 2014 жылғы Дүниежүзілік туристік автомобильдер чемпионатына қайта қатысты, тағы да Granta машинасымен. 2015 жылдың басынан бастап «Лада» командасы «Лада Спорт Роснефть» ретінде WTCC-ге қатысты. 2015 жылғы маусымнан бастап «Лада Спорт» Lada Vesta машиналарын пайдаланды. Ресми «Лада Спорт» командасы 2016 жылғы маусымның соңында бұл жарыстан шықты, бірақ RC Competition командасының ресми емес қатысуы Vesta машинасының жарысқа қатысуын тағы бір жылға ұзартты. 2021 жылы «Лада Спорт» «Сочи» автодромында өткен TCR спецификациялы Дүниежүзілік туристік автомобильдер кубогінің соңғы жарысына бір рет қатысты.