Британ әскері офицерлерінің 1822 жылдан бері қолданған готика тұтқалы қылыштар туралы мақала. Тарихы, дизайны, қолданылуы және әскери маңызы жайлы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Готикалық ұстамалы семсерлер – 1822 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін Ұлыбритания армиясының офицерлері мен кейбір сержанттары қолданған семсерлер тобы. Олар негізінен жаяу әскер семсерлері болды, алайда хирургтар және штаб офицерлері сияқты басқа да офицерлер үшін де ресми үлгі саналды. "Готикалық ұстама" термині қорғаушының қисық таяқшалары мен готикалық сәулетте кездесетін аркалардың ұқсастығынан туындаған. Бұл қарулар эстетикалық жағынан әдемі, сәнді болғанмен, кейбіреулер оларды шайқаста орташа деңгейдегі семсерлер деп есептеді. Аталған қару мен оның түрлері өте ұзақ қызмет етті. Олардың орнына ақырында 1897 жылғы үлгідегі британдық жаяу әскер офицерінің семсері келді. Алдымен 1822 жылғы құбырлы жүзікті қылыш 1845 жылғы ойысты жүзікті қылышқа, содан кейін 1845 жылғы жүзікті қылыш 1892 жылы жаңа шаншу қылышына алмастырылды, ал 1895 жылы жаңа болат ұстама алды, ол 1897 жылы сәл жаңартылды.
The gothic hilted swords were a family of swords carried by officers and some NCOs of the British Army between 1822 and the present day. They were primarily infantry swords, although they were also regulation pattern for some other officers such as surgeons and staff officers. The term "Gothic hilt" is derived from a perceived similarity between the curved bars of the guard and the arches found in Gothic architecture. They were elegant aesthetically pleasing weapons, although they were considered by some to be mediocre fighting swords. The weapon and its variants had a very long service life. They were replaced ultimately by the 1897 pattern British infantry officer's sword, first having the 1822 pipe back blade replaced by the 1845 fullered blade, then the 1845 type blade replaced by a new thrusting blade in 1892 and then receiving a new steel hilt in 1895, which was then updated slightly in 1897.
Жеке сатып алу
Жаяу әскер саржындары мен ат әскерлерінің қылыштары әскер тарапынан берілгенмен, офицерлер өз жабдықтарын өздері сатып алуға тиіс болды. Теория бойынша олар ресми үлгіге сәйкес қылыш сатып алуы керек еді, бірақ кейбір полктердің өзгеше талаптары болды, ал кейбіреулері офицерлеріне техникалық сипаттамалар бойынша еркіндік берді, сондықтан жеке-жеке қылыштарда айырмашылықтар кездеседі. Сонымен қатар, әрбір өндірушінің қылыштарында да шағын өзгешеліктер бар, себебі олар қарудың техникалық талаптарын әртүрлі түсіндірген. Ақырында, офицерлер қаласа, өздеріне ұнаған қылышты сатып ала алатын, бірақ ол қынына салынатын кезде ресми үлгіге ұқсас болуы керек еді. Сондықтан, қылыштардың нақты ұзындығы, қисықтығы және ені әртүрлі болады, ал кейбір офицерлер мүлдем басқа типтегі, ресми емес қылыштарды таңдайтын. Pall Mall компаниясының Wilkinson сияқты фирмалары офицерлердің қылыштарын түрлі ұзындықта, қисықтықта, енде және стильде сататын, бірақ олардың барлығы әскери бөлімдерінің негізгі ережелеріне көбінесе сәйкес келетін.
Although infantry sergeants' and cavalry troopers' swords were issued by the army, officers were expected to purchase their own equipment. In theory they were required to purchase a sword which conformed to an official pattern, however some regiments had their own peculiarities and some allowed their officers some leeway in specification, so there are variations between individual pieces. Also, minor differences between individual manufacturers' examples exist, partly due to their own unique interpretations of the specification for the weapon. Lastly, officers could in fact purchase a blade of their own choosing if they cared to, so long as it looked more or less regulation when worn in the scabbard. Therefore, the precise length, curvature and width of blades varies between examples, with a small number of officers choosing entirely different types of non regulation blade. Companies like Wilkinson of Pall Mall sold officers' swords in a variety of lengths, curves, widths and styles, while all conforming more or less to the basic regulations for each branch of the service.
1822 жылғы үлгідегі жаяу әскер офицерінің семсері
1822 жылғы киім ережелері 1803 жылғы фланкілік офицердің шабуылды қылышын және 1796 жылғы жекелей жаяу әскер офицерінің қылышын алмастыру үшін жаңа қылышты енгізуді міндеттеді. Қылыштың сәл қисайған, «құбырша тәрізді» деп белгілі дизайнға ие пышағы болды, викториялық дереккөздерде кейде «кілт тесігі» пішіні деп аталды. Бұл бір жақты, жалпақ, ойықтары жоқ пышақ, артқы жағында тік таяқшасы бар, ал ұшына жақын артқы жиегінде «жалған жиек» қалыптасқан, кейде «қалам ұшы» деп сипатталады. Осы стильдегі пышақтың авторы лондондық Чаринг Кросс шеберханасының иесі Проссер болған көрінеді, және ол алғаш рет 1810–1815 жылдар аралығында 1796 жылғы жеңіл атқыштар стиліндегі пышақтарда пайда болды. Бұл қима кейін жаңа, тар 1822 жылғы жекелей жаяу әскер офицерлерінің қылышына көшірілді. 1822 жылғы қылыштардың пышақтарында монархтың монограммасы және басқа да безендірулермен қышқылмен жасалған өрнектер жиі кездеседі. Құбырша тәрізді пышақ өте жеңіл, көлеміне қарай, және өте жіңішке жиегі бар. Алтынмен жалатылған жезден жасалған «жартылай себет» тұтқасы ерекше готикалық контурға ие, ал қорғауышта монархтың монограммасы бейнеленген. Тұтқасы бір бөліктен жасалған, тұтқаның ұшы мен артқы жағын қоршап тұратын «арқалық» бар, ол тұтқаның үстіңгі жағындағы реңді жез сақинасымен және тұтқа басындағы бұрандалы гайка немесе соққымен бекітілген. Қорғаушының ішкі бөлігі пышаққа қарай иілмелі болды, бұл қылышты киген кезде иесінің жанына ыңғайлы жатқызуға мүмкіндік берді. Ағаш тұтқасы акула терісімен – шагринмен қапталған, берік ұстау үшін текстуралы бет беру мақсатында, ал тұтқаның ойықтарында жез, мыс немесе күміс бұралған сыммен оралған. Пышақтың артқы жиегіндегі құбырша/таяқша нығайтуының мақсаты – итеру кезінде беріктікті және кесу кезінде күшті/массаны арттыру болғанмен, жаяу әскер қылышының өлшемімен жасалғанда пышақ өте икемді және соққы нүктесінде жеңіл болды. Жартылай себет қорғауы 1796 үлгісіне қарағанда қолды жақсырақ қорғады, бірақ кейбір мысалдарда жездің нашарлығы байқалды, көптеген сақталған қылыштардағы зақымдар мен жөндеулер осыны көрсетеді. 19 ғасырдың соңында британдық әскери қылыштар туралы көптеген мақалаларда (соның ішінде 1862 жылы Уилкинсон қылыш шеберханасының Джон Лэтамның лекциясында) осы жез қорғаушылардың үнді тульварлары сияқты күшті кескіш қылыштардың күшті соққыларына осал екендігі айтылды.
The 1822 dress regulations mandated the introduction of a new sword, to replace the 1803 flank officer's sabre and the spadroon bladed 1796 line infantry officer's sword. The sword featured a , slightly curved blade of what was known as the 'pipe back' design, a cross section sometimes referred to as 'key hole' shape in Victorian sources. This consisted of a flat, un fullered, single edged blade with a nearly straight rod running along the back of the blade, with a 'false edge' being formed on the back edge near to the tip, sometimes described as a 'quill point'. This style of blade seems to have been the innovation of the maker Prosser of Charing Cross, London, and first appeared on 1796 light cavalry style blades from around 1810–1815. This cross section was then translated to the new narrower 1822 infantry officers' sword. The 1822 blades generally featured acid etched decoration showing the monarch's monogram and other devices. The pipe backed blade is very light for its size and has a very fine edge. The gilded brass, 'half basket' hilt featured the characteristic Gothic outline, with the monarch's monogram formed in the guard. The hilt had an ornate one piece pommel and 'backstrap' enclosing the end and back of the grip, held in place by a ribbed brass ring at the top of the grip and a tang nut or peened rivet at the end of the pommel. The inside section of the guard folded on a hinge towards the blade, to allow the sword to rest easily against the wearer's side when worn. The wooden grip was covered in shark skin, known as shagreen, to give a textured surface for a secure grip, and this was wrapped with brass, copper or silver twist wire in the recesses of the ribbed grip. Although the pipe/rod reinforcing at the back edge of the blade was intended to add rigidity for the thrust and strength/mass for the cut, the blade was rather flexible and light at the centre of percussion when made in the infantry sword size. The half basket guard gave better protection to the hand than its predecessor, the 1796 pattern, however the brass could be fragile on some examples, as illustrated by many surviving examples having damage or repairs. Later in the 19th century, it was noted in many articles on British military swords (including the lecture of John Latham of Wilkinson swordmakers in 1862) that these brass guards were vulnerable to hard blows from strong cutting swords such as Indian tulwars.
1845 жылғы үлгідегі жаяу әскер офицерінің семсері
1845 жылы құбырлы пышақ Генри Уилкинсонның дизайнымен алмастырылды. Бұл сәл қисық кесіп, шаншуға арналған пышақ, әдетте бұрынғы үлгідегідей ұзындықта болды, бірақ жаңа пышақта бір, кең ойық және құбырлы артқы жағының орнына жалпақ артқы жақ, симметриялық сүйір ұшы, емес, қалам ұшы болды. Бұл 1822 жылғы құбырлы пышақтан сәл ауыр және берік болды. Бұл жаңа пышақ 1845 жылы атты әскер, инженерлер және артиллерия офицерлерінің қылыштарына, ал 1846 жылы теңіз офицерлерінің қылыштарына да орнатылды. 1845 жылдан кейін латунь қорғауыштардың бұрынғыдан қалыңдау және берік болу тенденциясы байқалды, бірақ 1822 жылғы үлгідегідей тұтқасы негізінен өзгермеді. 1822 жылдан бері стандартты (дегенмен, әрқашан емес) болған иілмелі қорғау жапсырмасы 1850 жылдары жоғала бастады, оның орнына 1860 жылдан кейін дерлік барлық жерде қатты латунь қорғау қолданылды. Бұл өзгеріс кейде «1854 үлгісі» деп аталады, бірақ ол техникалық тұрғыдан «үлгі» емес және бұл өзгеріс көбінесе 1850 жылдардың соңында болған сияқты. Сондықтан, Foot Guards қылышынан басқа нақты «1854 үлгісі» жоқ (төмендегі мәліметтерге қараңыз). Уилкинсон 1859 жылға дейін стандартты түрде жаяу әскер офицерлерінің қылыштарына бүктелетін ішкі қорғау жапсырмаларын орнатып келді және 1860 жылға дейін толығымен қатты қорғауға көшкен жоқ. 1845 жылғы пышақ өзгеріссіз қалды. 1822 және 1845 жылғы пышақтарды тікелей салыстыру көрсеткендей, жаңа қару иілу мен қысымға төтеп беруде жақсартылған. Оның жиегі берік, салмағы сәл ауыр, соққы нүктесінде салмағы көп, ал симметриялық сүйір ұшы тесіп өтуге әлдеқайда тиімді. Сондықтан бұл пышақ кесуге, шаншуға және қорғануға жақсырақ. Жаңа пышаққа қатысты замандас пікірлер оң болды және ол бір жыл ішінде дерлік барлық жерде қабылданды. Бұл қаруды тәжірибелі офицерлер де қабылдады, олар жеке сатып алуға арналған кез келген қылышты таңдауға құқылы болған (мысалы, майор Ходсон мен бригада генералы Джейкоб осы типтегі пышақты өздеріне арнап жасалған қылыштарына таңдады, олар қазір Ұлттық армия мұражайында және Корольдік қару-жарақ қоймасында сақтаулы). Түпнұсқа өткір үлгілер мен көшірмелері кесу сынақтарында жақсы нәтижелер көрсетіп, басқа артқы қылыштар мен сабыр түрлерімен теңеседі. 1845-1892 жылдар аралығында жаяу әскер офицерлерінің қылыштарында 1845 жылғы пышақтар қолданылған кезде, пышақтардың түзуленуге бейімділігі байқалды. Бұл жалпы тенденция, бірақ әрқашан осылай бола бермейді. Ерте үлгілерде түзу пышақтарды және кейінірек қисық пышақтарды табуға болады. Қисықтығы әртүрлі болды, бірақ кейінірек кездесетін түзу үлгілер көбірек кездеседі. Бұл да ереже емес, жалпы тенденция. «Пикет» немесе парадтық қылыштар әлдеқайда тар пышақтармен және тиісінше кішкентай тұтқалармен жасалған. Бұл пышақтардың стандартты ұзындығы 80 см болды, бірақ ол да өзгеріске ұшырады, офицерлерге оларға ең қолайлы ұзындықты тапсыруға рұқсат етілді. Көптеген сақталған үлгілердің қалыңдығы мен салмағы да әртүрлі, сондықтан әртүрлі үлгілер қолға өте әртүрлі сезіледі. Кейбіреулері жақсырақ кесу үшін, ал басқалары жақсырақ шаншу үшін жасалған.
In 1845, the pipe backed blade was replaced by Henry Wilkinson's design. This was a slightly curved cut and thrust blade, generally of the same length of the previous pattern, however the new blade featured a single, wide fuller and a flat back, rather than the pipe back, with a symmetrical spear point rather than the quill point. In essence it was a curved backsword blade with an improved point. It was a slightly heavier and more robust blade than the 1822 pipe back. This new blade was also carried over onto cavalry, engineers and artillery officer's swords in 1845 and to naval officer's swords in 1846. The hilt remained essentially unchanged from the 1822 pattern, although there was a tendency for brass guards after 1845 to be made somewhat thicker and more robust than previously. The hinged guard flap, which had been standard (if not universal) from 1822, started to disappear in the 1850s, to be replaced by a solid brass guard almost universally after around 1860. This change to the hilt is sometimes referred to as the '1854 pattern', but it was not technically a 'pattern' and the change seems to have happened at the end of the 1850s generally. Therefore, there is no actual '1854 pattern' other than the Foot Guards sword (details below). Wilkinson were still making infantry officers' swords with folding inner guards until 1859 as standard and do not seem to have switched to universally solid guards until 1860. The 1845 blade remained the same. Direct comparison of the 1822 and 1845 blades shows that the new weapon was an improvement, being stiffer in bending and compression. It had a more robust edge, was a little heavier, had more mass in the centre of percussion and the symmetrical spear point is much better at penetrating. The blade is better therefore at cutting, thrusting and guarding. Contemporary views on the new blade were favourable and it was almost universally adopted within a year. It was also adopted and embraced by experienced combat officers ordering fighting swords who could have chosen any type of private purchase blade (for example Major Hodson and Brigadier General Jacob both chose this blade type for their custom fighting swords, which survive in the National Army Museum and Royal Armouries respectively) and it was emulated by various foreign militaries. Original sharp examples and replicas perform well in cutting tests, easily equalling other backsword and sabre types. During the period of the 1845 blades use on infantry officers' swords, from 1845 to 1892, it has been observed that blades tended to get straighter. This is a general tendency, but was not universal. One can find early examples with straighter blades and later examples with more curved blades. The curvature varied, though it is fair to say that more straight examples seem to appear from later dates. The width of the blades were usually , but some examples were only wide, and again these narrower ones tend to be later in date. Again this is a general tendency and not a rule. 'Piquet' or dress weight examples were made with much narrower blades and correspondingly smaller hilts. The standard length of these blades was , but again there was variation, with officers basically being allowed to order whatever length best suited them. Most surviving examples are Thickness or mass of blades also varied and different examples can feel quite diverse in the hand. Some are balance to be better cutters while others make better thrusting swords.
1892 жылғы үлгідегі жаяу әскер офицерінің семсері
1845 жылғы семсер ұзақ қызмет етті және бүкіл әлемдегі отарлық соғыстарда сәтті қолданылды, көбінесе оны өмірлерін қорғау үшін қолданған британдық сарбаздардың мақтауына ие болды. Алайда, 1892 жылы қылыштарды кесуден гөрі тек қана ұруға арналған теорияны қолдаушылар жеңіске жетті және кесуге де, ұруға да жарамды болған қылыш, қалың, ойықтары бар, гантель тәрізді пішіні және өте жіңішке, сүйір ұшы бар тура қылышқа алмастырылды. Кесуге жарамды болу талабынан босатылған бұл, теориялық білімнің нақты тәжірибеден басым түсуі болды, бірақ көбінесе жақсы қабылданды (Робсон Судандағы дервиштерге қарсы жақсы нәтижелерді байқады. Осы Судан жорығы кезінде жас Уинстон Черчилль шабуылға шығар алдында (атты әскер) қылышын тығып, сол кездегі заманауи Mauser Broomhandle жартылай автоматты тапаншасын қолданды). 1892 жылғы қылышты 1845 жылғы қылышпен салыстыру қиын, себебі 1892 жылдан кейін қылыштардың қолданылған жағдайлары азайып кетті. 1895 жылы жезден жасалған готикалық сапты темір саппен ауыстырды, бұл жаңа қылыш жасау үшін қолданылды. Бұған қоса, Армия гимназиясының полковнигі Фокс ұсынған және Флоренциялық Маэстро Масиелло жасаған 1895 жылғы жаңа қылыш жаттығулары жүйесі енгізілді.
The 1845 sword enjoyed a long service life and was used successfully in colonial wars all over the world, often winning the praise of British soldiers who used it to defend their lives. However, in 1892 proponents of the theory that thrust should be used exclusively over cutting for swords prevailed and the cut and thrust blade was replaced by a straight dedicated thrusting blade with a thick, fullered, dumbbell section and a very acute narrow tapered point. Unburdened by the design compromises of a requirement to cut well, this was a triumph of academic theory over real world experience, but was generally well received (Robson reports on its good performance against the Dervishes in the Sudan. It was during the Sudan campaign when a young Winston Churchill sheathed his (cavalry) sword before the charge and used his then modern Mauser Broomhandle semiautomatic pistol). The 1892 blade is difficult to compare to the 1845 blade using historical accounts, because after 1892 there were comparatively far fewer encounters where swords were actually used. In 1895, the brass Gothic hilt was replaced by a steel hilt for line infantry officers, featuring a totally new design of both the guard and the handle. This was married to the 1892 thrusting blade to create an entirely new sword. Accompanying this was a new Sword Exercise system of 1895, promoted by Colonel Fox of the Army Gymnasia and devised by Maestro Masiello of Florence.
Болаттан жасалған готикалық қылыштар
1827 жылы мылтық полкінің офицерлеріне (біршама элиталық саналатын), ал кейін 1854 жылы Foot Guards полкіне өздерінің тұтқасының нұсқасын тасуға рұқсат берілді. Жалпағы 1822 жылғы үлгідегі қылыштың жалпағы болды (жаяу әскерімен бірге 1845 жылы жалпақ ойықпен толықтырылды). Тұтқа готикалық үлгіде, бірақ болаттан жасалған, патшалық монының орнына тәж және ішекті мүйіз мотиві (жеңіл жаяу әскері) немесе полктің белгісі (гвардия) болды. Болаттан жасалған қорғаулар көбінесе мыс тұтқалардан нашар жасалған, және қатталатын жаппақ болған жоқ. Тұтқа үлгісі әлі күнге дейін The Rifles, Royal Gurkha Rifles және Foot Guards полктері үшін қолданыста, бірақ 1845 жылғы шабуылдық қылыш емес, 1892 жылғы ұштығы бар жалпақпен. Камерондықтар да дизайнның өзгеруін қолданды, мүйіздің орнына полктің белгісімен.
In 1827, officers of the rifle regiments (considered somewhat of an elite), and later in 1854 the regiments of the Foot Guards, were authorised to carry their own variation of the hilt. The blade remained that of the 1822 pattern sword (changing, along with the line infantry, to a fullered blade in 1845). The hilt was of the Gothic pattern but in steel with the crown and stringed bugle motif (light infantry) or the regimental capbadge (guards) replacing the royal cypher. The steel guards were often less well rendered than that of the brass hilts and there was no folding flap. The hilt pattern is still current for The Rifles, Royal Gurkha Rifles and Foot Guards regiments although with the 1892 thrusting blade rather than the 1845 sabre blade. The Cameronians also used a variation on the design with the regimental badge in place of the strung bugle.
Вариациялар
Сержанттардың семсерлері офицерлердің семсерлеріне ұқсас болды, бірақ көбінесе қысқа рикассосы бар, әшекейсіз жүзі бар болатын. Кейбір сержанттардың семсерлерінде офицерлердің семсерлеріндегі найза тәрізді ұшқа орнына қауырсын тәрізді ұшы болды. Көптеген сержанттардың семсерлерін Бирмингемдік Моле, ал кейбіреулерін Лондондық Тюркле жасады. Кейбір сержанттардың семсерлерінде акула терісінен жасалған тұтқаның орнына мыс тұтқасы болды. Корольдік Уэльс фузилерлері 1822 жылғы семсердің нұсқасын тасымалдауға құқылы болды, онда қорғауыштағы монархтың таңбасы Уэльс принцінің қауырсындарымен ауыстырылды. Бұл полктің офицерлері үшін толығымен ерікті болған сияқты, себебі осы айырмашылықсыз мысалдар да бар. Шығыс Индия компаниясы 1822 және 1845 жылғы семсердің нұсқасын қолданды, онда қорғауышта монархтың таңбасының орнына тәжін ұстаған арыстан бейнесі болды. Штаб офицерлері осы кезеңнің көп бөлігінде қатардағы жаяу әскер офицерлерінің семсері сияқты мыс тұтқалы семсерді тасыды, бірақ патшалық таңбаның орнына кесілген таяқ белгісімен. Генералдар 1831 жылы мамелюк стиліндегі семсермен алмастырылғанға дейін өздерінің штаб офицерлерімен бірдей семсерді тасыды. Кейбір жаяу әскер офицерлері, әдетте мыс тұтқалы семсерді тасыған, мыстан жасалған тұтқаны таңдады, содан кейін ол қалыпты мыс тұтқаға ұқсас болу үшін алтынмен жалатылды. Бұл, әрине, қорғауды күшейтті және бұл ерекшелік үнді қызметінде тәжірибесі бар британдық офицерлер тапсырыс берген семсерлерде жиі кездеседі. Соңында, жоғарыда айтылғандай, офицерлерге жүзінің нақты бөлшектерін таңдауда үлкен еркіндік берілді, егер олардың семсерлері киген кезде ресми үлгіге сәйкес болса.
Sergeants' swords were similar to those for officers, but generally had undecorated blades with a shorter ricasso. Some sergeants' swords featured a quill point rather than the spear point found on officers' swords. Many sergeants' swords were made by Mole of Birmingham and some by Thurkle of London. Some sergeants' swords feature a brass grip instead of the usual shark skin grip. The Royal Welch Fusiliers were entitled to carry a variation on the 1822 sword wherein the cypher of the monarch on the guard was replaced with the feathers of the Prince of Wales. This seems to have been an entirely optional affectation for officers of the regiment, as examples without this difference exist. The East India Company used a variant of the 1822 and 1845 sword with the lion rampant holding a crown replacing the cypher of the monarch on the guard. Staff officers throughout most of the period carried a brass hilted sword like the normal line infantry officers' sword, but with the crossed baton staff symbol in place of the royal cipher. Generals carried the same sword as their staff, until they were formally replaced by a Mameluke style sword in 1831. Some infantry officers who would have generally carried the brass hilted sword elected to have a hilt made of steel, which was then gilded to look like the normal brass hilt. This of course made for a much stronger guard and this feature is often found among swords ordered by British officers with experience of Indian service. Lastly, as noted above, officers were given considerable freedom in choosing the exact details of the blades being mounted in regulation style hilts, so long as their swords looked approximately regulation when worn.