Кіріспе

Наполеон I әскерінің формалары

Бұл мақалада Наполеон I әскерінің, «Ұлы армияның» формалары сипатталған.

Жеңіс және жеңіл жаяу әскерлері

1793 жылдан бастап жеңіл пехота бригадасының формасы барлық сарбаздар киетін көк түсті "Ұлттық форманы" киді. Бірақ, көп уақыт бойы жеңіл пехота жаңа көк пальто киген Ұлттық гвардия мен ескі Корольдік армияның тәжірибелі сарбаздарының ақ формаларының араласуынан тұрды. Көк форма "Ұлттық форма" деп аталды және 1796 жылға дейін барлық жеңіл пехота сарбаздары киді. Бас киім мен кесу ерекшеліктері өзгергенімен, форма француз революциясының басынан бері көбінесе өзгермеді. Форма көк пальтодан, қызыл жиекті ақ жағадан және манжеттен, ақ жиекті қызыл лапельдерден, көк жиекті қызыл манжеттік және иық белдеулерінен, қызыл жиекті ақ артқы жақтан және мыс түймелерден тұрды. Тек мыс түймелерде ғана бөлімшенің нөмірі басылған. Лапельдер кеуденің жоғарғы бөлігіне бекітіліп, төмен қарай кеңейтілді. Қара екі мүйізді шапқыш Наполеонның ең маңызды шайқастарындағы жеңіл пехотаның стандартты бас киімі болды. 1807 жылы шапқыш қара қалың түсті, бүйірінде шеврон және визорлы шакоға алмастырылды, оның үстінде полк нөмірімен Императорлық бүркіт бейнеленген алмаз тәрізді мыс пластинасы, ақ арқандар және мыс жаққан шашақ болды. Наполеон бірнеше бөлімшелермен әртүрлі түсті жағалары бар ақ пальтоларды қайта енгізу арқылы тәжірибе жасады (ескі Корольдік армияның формасын еске түсіретін), бірақ бұл танымал болмады. Кейбір бөлімшелер шакоға помпон қосты. Көптеген бөлімшелерде ортасы қара немесе қызыл түсте компания нөмірі басылған ақ түсті хопетте бар помпон болды. Алмаз тәрізді пластина ең көп таралған, бірақ кейбір бөлімшелерде бүркіт немесе күннің шығуы бейнеленген. 1812 жылы пальтоның кесуі қысқа артқы жағы, көк тәжді N белгісі бар артқы жағы және жамбасқа дейін бекітілген, тік кесілген лапельдері бар пальтоға өзгертілді. Жилет жоғарырақ тігілді, сондықтан көрінбеді. Қара гетры тізеден төменге дейін жетті. Шакодағы пластинада полк нөмірі жазылған жарты шеңбер үстіндегі тәжді бүркіт бейнеленген. Жеңіл пехота сарбаздары 406 мм (16 дюйм) ұзындығындағы байонетке ие 1777 жылғы Charleville мылтығын алып жүрді. Қара былғарыдан жасалған М. 1801 патрон жәшігі 35 оқ-дәріге арналған және ақ иық белбеуімен тасымалданды; фюзилер үшін байонетке арналған бауы бар. Патрон жәшігінің қақпағы әдетте ақ зығыр матасымен жабылған, ал жемшөптік қақпақ жәшіктің астына оралған, қызыл шашақ ілінген. М. 1801 рюкзагы сиыр терісінен жасалған, үстіне оралған пальтоны ұстау үшін екі (кейін үш) белдік болды. Гренадиерлердің формасы, кері жағындағы қызыл эполеттер мен гранаталардан басқа, фюзилердің формасына ұқсас болды. Олар аю терісінен жасалған шапка киіп, алдыңғы жағында жалындаған граната, қызыл арқандар мен қауырсын және ақ крестпен қызыл жапсырма бар мыс пластинасы бар. Бұл форма иықтарын кеңітетін және биік аю терісі оларды одан да биік көрсететін. Мұстақ қою да міндетті болды. Оның бірнеше нұсқалары болды, оның ішінде көк және қызыл төртбұрышты артқы жағы, ақ арқандар және шың бар. Бұл нұсқадағы бас киім қызыл помпонмен екі мүйізді шапқыш болды. Вольтижерлер сары буф жағасын, сары жарты айлы жасыл эполеттерді және артқы жағында сары буф керней мүйіздерін киді. 1804 жылдан бастап олар шако киді, бірақ кейбіреулерінде жасыл помпон және сары щеткалы екі мүйізді шапқыштар болды. 1807 жылға қарай барлық Вольтижерлерде қара түсті шако болды, оның жоғарғы немесе төменгі жолағы сары немесе сары шеврон, жасыл арқандар және толығымен жасыл қауырсын немесе сары ұшы бар жасыл қауырсын болуы мүмкін. Әр полкте саперлер отряды болды, олар әдетте қызыл эполеттері және жоғарғы жеңдерінде крест тәрізді балта белгісі, қызыл арқандары мен қауырсыны бар аю терісінен жасалған шапка, бірақ пластинасы жоқ гренадиерлер сияқты киінген. Олар ұзын былғары алжапқыш, ақ қолғаптар және мыс тұтқасы бар балтамен жабдықталған. Сапшылар үшін сақал өсіру әдет-ғұрыпқа айналған. Офицерлер өздерінің сарбаздарымен бірдей форма киді, бірақ сапасы жақсы болды. Олардың мыс түймелері алтынмен қапталған, олардың дәрежесіне сәйкес эполеттері болды және қызмет кезінде күміс белгісі бар алтын жәндік киді, әдетте тәжді бүркіт. Олардың артқы жағындағы әшекейлер басқа қатардағылармен бірдей, бірақ алтынмен, ал батальон штабында гранаталар болды. Гетрлердің орнына олар қара бут киді. Офицерлердің екі мүйізді шапқыштарында алтын кокада тізбектері және кейде ұшында алтын шашақтар болды. Аю терісінен жасалған шапкаларда алтын арқандар, пластина және артқы жапсырмада крест болды. Шаколарда алтын пластиналар мен жақ сүйектері, алтын жолақтар және кейде шеврон болды. Қауырсындар мен помпондар бөлімшенің түсімен немесе полк штабында ақ түсті болды. Дабылшылар өздерінің бөлімшесімен бірдей форма киді, бірақ үш түсті, сары немесе қызыл тігістермен шектелген, жасыл қанаттары тігілген және орташа көк шеңберлері мен ақ белдеулері бар үлкен барабанмен.

Аяқ артиллериясы

Желідегі жаяу артиллерияның пушкашыларының формасы көк пальтодан, қызыл жеңдерден, қызыл жағалардан, көк өрнекпен қызыл жең қақпақтарынан, қызыл эпаулеттерден және мыс түймелерден тұрды. Олардың шалбары көк түсті, қара (қысқы) немесе ақ (жазғы) гетры бар еді. Олар қызыл қауырсынды шако киген.

Ат артиллериясы

Желідегі ат артиллериясының формасы қызыл өрнекпен, қызыл манжеттерімен және мыс түймелерімен көк гусар стиліндегі жеңіл шапандан жасалған. Олар қызыл жиекті көк гусар стиліндегі шалбар, қара гусарлық етік және қызыл баулары мен қауырсыны бар қара шапқы киген. Ат артиллериясының сарбаздары жаяу әскерінікіне ұқсас, қарапайым форма кие алатын болған.

Желілік пойыз

Пойыздың сарбаздарының формасы ашық көк сұр түсті пальто мен сары түсті шалбардан тұрды. Артиллерия пойызы үшін жағалары қою көк, ал жүк пойызы үшін қоңыр болды. Пойыздың сарбаздары ашық көк сұр немесе қызыл түстегі қауырсын (немесе помпон) бар шако киетін. Олардың түймелері мен басқа да металл бөлшектері күміс болды.

Ескі гвардияның гранадерлері

Император гвардиясының гранадирлерінің киім-кешегі сызықты гранадирлердің киім-кешегіне өте ұқсас болды: екеуі де көк пальтодан, қызыл жиегі бар ақ манжеттен, ақ жиегі бар қызыл лапельдерден, көк жиегі бар қызыл манжеттік қақпақтардан, қызыл эполеттерден және мыс түймелерден тұрды. Ең көзге түсетін айырмашылық бас киімде болды: Гвардия гранадирлері биік аю терісінен жасалған шапка киіп, оның үстінде патшалық бүркіт мөрленген, ақ баулар мен қызыл қауырсыны бар мыс пластинасы, сондай-ақ аю терісінің үстіне алтын гранатасы бар қызыл жама жапсырылған. Басқа айырмашылықтардың ішінде Гвардия гранадирлерінің көк жағасы (сызықты гранадирлердегі қызыл жиегі бар ақ жағаның орнына) және алтын гранаталары бар ұзын қызыл бұрылулары (сызықты гранадирлердегі қызыл гранаталары бар қызыл жиегі бар ақ бұрылулардың орнына) бар еді.

Ескі гвардияның жаяу аңшылары

Киім Олд Гвардияның гренадерлерінің киімі болды, айырмашылықтары – аң терісінің бір табағы кем, жасыл және қызыл қауырсын мен иық белдіктері. Жағалар да көзге түсетіндей ерекшеліктерге ие болды. Артқы жағының кестесіндегі өрнек – бұл шаңырау мен гранатаның үйлесімі, ол Олд Гвардияның аңшыларын көрсетеді. Жездемелер жеңіл жаяу әскерінің стилінде жасалған.

Орта гвардияның мерген-қазақшылары

Фюзильерлер Шассерлерінің формасы Ескі гвардияның жаяу шассерлерінің формасына ұқсас болды. Тек бас киімі ғана өзгерді: императорлық бүркітпен қара шако, ақ шнур және мыс жаққа таспалар, үстінде үш түсті кокада және жасыл мен қызыл түсті қауырсын болды.

Әскери-теңіз әскері

Француз теңіз флотының өзгеден ерекше көзге түскен матростарынан құралған Марин батальоны гусарлардың киім-кешектеріне ұқсас, ерекше әрі күрделі форма киген. Олардың офицерлері теңіздегі әріптестерінен алынған шендерді алып, теңіз жаяу әскерінің бас қолбасшысы "капитан де вайсеу" шеніне ие болған. Олардың міндеттеріне императордың қолданысына берілген қайықтар мен басқа да су кемелерін басқару кірген. Император гвардиясының мариндері көк жилет пен "ауроре" (қызыл-алтын) жиегі бар шалбар киген. Олардың формасында ауроре түсті гусар стиліндегі өрмек, алтын иық жапқыштары және қызыл манжеттер болған. Олардың шакосы ауроре жиегі бар қара түсті және үстінде қызыл қауырсын орналасқан.

Императрицаның драгундары

Драгун гвардиясы ақ жапырақтары және қызыл қайырмалары бар жасыл пальто киген. Олар сондай-ақ ауроре (ақшыл қызғылт сары) аiguillettes және epaulettes таққан. Олар ұзын қара шашты қола дулыға киіп, леопард терісінен жасалған түрбан және қызыл қауырсын (жоғары шенді офицерлер үшін ақ қауырсын) киген. Олар кәдімгі аттарға мінген. Бұрышкерлер ақ жапырақтары және қызыл қайырмалары бар ашық көк түсті жейде киген. Дулығаларының шашағы ақ, ал қауырсыны ашық көк болған. Олар сұр аттарды айдаған. Сонымен қатар, олар парадқа арналған ақ киімге ие болған, ол ақ пальтодан тұрады, ашық көк жапырақтары және алтынмен жиектелген жағасы бар.

Императорлық күзетшілердің атты шашушылары

Гвардияның ат аулаушыларының киімі гусар киіміне өте ұқсас болды, оның ішінде пелисса мен Бусби кіретін. Бірақ дольман мен шалбарының түсі өзгермейтін жасыл болды және алтынмен шектелген жағасы болды. Олардың пелиссалары мен манжеттері алтынмен шектелген қызыл түсті. Бусбилерінің қауырсыны жасылдың үстінде қызыл болды. Міне, осы ат аулаушылары әдетте Наполеонға жеке күзеттік қызмет көрсетті, сондықтан ол олардың полкінің полковнигінің гусар емес киімін жиі тағу арқылы осы қызметіне ризашылық білдіретін.

Жеңіс жандармдары

Элиталық жандармдар қызыл жапсырмалы, манжеттері және артқы жағы қызыл түсті көк пальто киетін. Жағасы және манжеттерінің астары көк түсті болған. Олар бежевый шалбар, камзол және қолғап киген. Олардың ақ түсті иық белдеулері және үш жапырақты эпаулеттері болды. Олар биік аю терісінен жасалған шапан киіп, оның үстінде ақ гранатамен кестеленген қызыл дөңгелек матадан жасалған "cul de singe" ("маймылдың түбі") деп аталған жапсырма болған. Олар қара аттарға мінген. Кернейшілер де сол киімді киген, бірақ түстері кері ауысқан. Олар сұр аттарға мінген. 1815 жылы қара маналы (кернейшілер үшін қызыл) шолақ шлемдер енгізілді, бірақ толыққанбады, сондықтан элиталық жандармдар соңғы жорығын әртүрлі бас киімдермен жасады.