Кіріспе
Ротор – 1948 жылы неміс инженері Эрнст Хоффмайстердің ойлап тауып, патенттеген ойын-сауық паркіндегі аттракцион. Бұл аттракцион алғаш рет 1949 жылы Октоберфестте көрсетілді және бүгінгі күнге дейін көптеген ойын-сауық парктерінде қолданылады. Ротор – үлкен, тік цилиндр, ол қабырғаның тірегі арқылы туындайтын центростремителді күшті жасау үшін айналады. Толық жылдамдыққа жеткеннен кейін еден тартылып, жолаушылар барабан қабырғасына жабысып қалады.
The Rotor is an amusement ride designed and patented by German engineer Ernst Hoffmeister in 1948. The ride was first demonstrated at Oktoberfest 1949 and still appears in numerous amusement parks. The Rotor is a large, upright barrel, rotated to create an inward acting centripetal force supplied by the wall's support's force. Once at full speed, the floor is retracted, leaving the riders stuck to the wall of the drum.
Тарих
Ротор ойын-сауық көлігі 1948 жылы неміс инженері Эрнст Хоффмайстер жобалап, патенттеген. Ол алғаш рет 1949 жылы Октоберфестте көрсетілді және 1950-ші, 1960-шы жылдары Еуропа бойынша жәрмеңкелерде мен шараларда көрсетілді. Көлік әлі де Еуропадағы кейбір ойын-сауық парктерінде кездеседі, бірақ саяхалық түрлері Gravitron көлігімен ығыстырылды.
Құрылымы мен жұмыс істеуі
Ротор – үлкен, тік цилиндр, минутына 33 айналыммен айналады. Цилиндрдің айналуы қабырға тіректерінің күшімен қамтамасыз етілетін ішкі центростремителдік күшті тудырады, ол шамамен 3g-ға тең. Цилиндр толық жылдамдыққа жеткеннен кейін еден тартылып алынады, нәтижесінде жолаушылар барабан қабырғасына жабысады. Айналым циклы аяқталғанда барабан баяулайды және гравитация күші әрекет ете бастайды. Жолаушылар қабырғадан бірте-бірте сығады. Көптеген Роторлар бақылау алаңшасымен жабдықталған. Хоффмайстер – автор болғанымен, көптеген Роторлар лицензия бойынша салынды. Австралияда Роторларды Луна Парк Милсонс Пойнттан Тед Хопкинс салған. АҚШ-та өндіріс құқығы екі негізгі компанияға тиесілі болды: Velare Brothers және Anglo Rotor Corporation. Бұл екі компания арасындағы дау Веларе ағайындарына көшпелі Роторлардың құрылыс құқығы берілген кезде шешілді, ал тұрақты Роторлар (кейіннен Chance Rotors деп аталды) ARC-ның қарауына өтті.
Көріністер
Австралия – Хоффмайстердің жобасына сәйкес Австралияда үш ротор салынған. 1990 жылдарға дейін барлығы бұзылып немесе жойылды, бірақ 1995 жылы Луна Парк Сидней үшін сәл өзгертілген Ротор қайта құрастырылды және ол әлі күнге дейін жұмыс істеп тұр. АҚШ – 1960 жылдардан бері АҚШ-та бірнеше роторлар салынды. Қазіргі уақытта АҚШ-та жұмыс істейтін бір ғана белгілі тұрақты орналасқан Ротор бар, ол SDC моделіне жатады. Ол Нью-Гэмпшир штатының Салем қаласындағы Каноби көл саябағында жұмыс істейді ("Түрік бұрылысы"). Нью-Йорк штатының Сильван Бич қаласындағы Сильван Бич ойын-сауық паркінде Шенс модельдің стандартты Роторы әлі тұр, бірақ 2018 жылғы маусымнан бері жұмыс істемейді. Саяхаттайтын Шенс Роторы Kissel Entertainment компаниясымен бірге саяхаттайды, бірақ енді едені түсірілмейді.
Танымал мәдениетте
"400 соққы" фильміндегі бір көріністе Антуан Дойнел (Жан Пьер Лео) Ротор аттракционына отырып бара жатқаны көрсетіледі. Басқа жолаушылардың арасында режиссер Франсуа Трюффо да бар. 2006 жылғы "Candy" фильмінің бастапқы сахнасында актерлер Эбби Корниш және Хит Леджер Сиднейдегі Луна Паркіндегі Ротор аттракционына отырып барады, ал актер Джеффри Раш оларды үстінен қадағалайды. 1976 жылғы "Чарлидің періштелері" телесериалында батыр әйелдер қылмыскерді Ротор аттракционына қамап, оны іске қосып ұстайды; осылайша ол қабырғаға жабысып, қашып кете алмайды. "Кливленд Шоуы" телесериалының 4-ші маусымдағы "Айналымдар, тікұштар және қанаттар!" атты эпизодында Кливленд, Лестер, Холт және Тим тастап кетілген ойын-сауық паркіне енгеннен кейін, Лестер аттракционды басқаруға тиіс болса да, достарына қосылу үшін Ротор аттракционына секіріп кіргеннен кейін ішінде қалып қояды.