Су аттракционы: "Шутер" серуенінің тарихы мен эволюциясы

Кіріспе

Көңіл көтеру аттракционының түрі

"Shoot the chute" – бұл пандус немесе су арнасы арқылы лагунаға сырғанап түсетін, түбі тегіс қайықтан тұратын көңіл көтеру аттракционы. Әдетте сегіз жолаушыға дейін сыйымдылығы бар ағынмен түсетін флюм немесе супер флюмнан айырмашылығы, қазіргі заманғы "shoot the chute" аттракционында әдетте кем дегенде төрт адам отыра алатын үлкен қайықтар болады.

Тарих

Бұл ойын-сауық түрінің алғашқысы 1884 жылы Иллинойс штатының Рок-Айленд қаласындағы «Күзет мұнарасы» саябағында, төбе бойымен Ж. П. Ньюбург салған. Бұл аттракцион 152 метрлік майланған ағаш жолмен жүріп, төменде Рок өзенін кесіп өтетін. Кейін, борттағы оператор оны қайтадан жоғары, пандусқа тартып көтеретін. Ньюбург осы ерекше ойын-сауық идеясын Чикагоға әкелді, онда одан да көп «су құбыры» аттракциондары салынды және олардың танымалдылығы артты. Пол Бойтон 1894 жылғы 4 шілдеде Чикагодағы 63-ші және Дрексел көшелерінде Американың алғашқы заманауи ойын-сауық паркі – «Пол Бойтонның су шұңқырын» ашты. Бойтонның паркі тек механикалық аттракциондарға негізделген алғашқы ойын-сауық орны болды. 1895 жылы Пол Бойтон мен Томас Полк Кони-Айлендтегі «Теңіз арыстандары» паркі үшін тағы бір осындай аттракцион салды. Бұл аттракцион кеңінен көшірілді, «шұңқыр» аттракциондары АҚШ-тың көптеген ойын-сауық парктерінде пайда болды, тіпті кейбір парктердің атауына айналды. Алғашқы нұсқасының көп бөлігі қазір қолданылмайды, бірақ қазіргі заманғы «ағаш кемесі» аттракциондары осы принциптерге негізделген. Ең ерте «шұңқыр» аттракциондарында, жазық түбі бар қайық арқанмен, кейде кішкентай айналмалы платформа арқылы пандусқа тартылатын. «Теңіз арыстандары» паркінде жолаушылар лифтпен жоғары көтерілді. Пандустың төменгі бөлігі жоғары қарай иілген, бұл қайықты тоқтағанша судан секіріп өтуге мәжбүр етті. Борттағы оператор қайықты қону орнына бағыттап тұрды. Осы типтегі ең көне, әлі жұмыс істеп тұрған аттракцион – 1926 және 1927 жылдары салынған, Россвиллдегі (Джорджия штаты, Чаттануга қаласына жақын, Теннесси штаты) «Виннепесука көлі» ойын-сауық паркіндегі қайық шұңқыры. Пенсильваниядағы «Кеннивуд» ойын-сауық паркінде қазіргі заманғы, 20 ғасырдың басындағы «Луна Парк» аттракционның көшірмесі – «Питтсбург Пландж» жұмыс істеп тұр. Су шұңқыры 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Ұлыбританияда да танымал болды. Олардың ірі үлгілері Блэкпулда, Брэдфорд көрмесінде, Эрлс Корт көрме орталығында және Саутпортта салынды, бірақ қазір бұзылған. Кішкентай, бір шұңқырлы нұсқалары Ист-паркте (Кингстон-апон-Халл), Пейшольм-паркте (Скарборо) және Уикстид-паркте (Кеттеринг) әлі де жұмыс істеп тұр. Үлкен бір шұңқырлы аттракцион Баттерси паркінің ойын-сауық базарында салынған (қазір бұзылған) және 1959 жылғы «999-ды шақыру» эпизодындағы «Ішкі жұмыс» эпизодындағы қуалау сахнасының маңызды бөлігі болды.

The first of this type of amusement ride was built by J. P. Newburg in 1884 down the side of a hill at Watchtower Park in Rock Island, Illinois. The ride traveled along a 500 feet (152 m) greased wooden track, skipping across the Rock River at the bottom. It was then pulled back to the ramp by an onboard ride attendant. Newburg took this unique ride concept next to Chicago, where more flumes were built and the rides grew in popularity. Paul Boyton opened Paul Boyton's Water Chute, America's first modern amusement park, at 63rd and Drexel in Chicago, on July 4, 1894. Boyton's was the first amusement park to rely solely on mechanical attractions. Paul Boyton and Thomas Polk built another example in 1895 for Sea Lion Park at Coney Island. The ride was widely copied and "chute" rides were found at many amusement parks throughout the United States, and even became the name of several amusement parks. While the original form of the ride is largely obsolete, modern log flume rides work on similar principles. On the earliest chute rides, the flat bottomed boat was pulled up the ramp by cable, sometimes with a turnaround on a small turntable. In the ride at Sea Lion Park, the passengers arrived at the top by elevator. The bottom of the ramp curved upwards, causing the boat to skip across the water until it came to a stop. The boat was guided to a landing by a boatman on board. The oldest ride of this type still in operation is the boat chute constructed in 1926 and 1927 located at Lake Winnepesaukah Amusement Park in Rossville, Georgia, near Chattanooga, Tennessee. An operating modern reproduction of the Luna Park shoot the chute ride of the early 20th century, The Pittsburg Plunge, is currently in operation at Kennywood amusement park in Pennsylvania. Water chutes were also a popular attraction in the United Kingdom in the late 19th and early 20th centuries, with large multi chute examples built at Blackpool, the Bradford Exhibition, Earls Court Exhibition Centre, and Southport, all now demolished. Smaller single chute versions are extant and operating at East Park, Kingston upon Hull, Peasholm Park, Scarborough, and Wicksteed Park, Kettering. A large single chute ride was built at the Battersea Park funfair now demolished and was an integral park of a chase sequence in the 1959 Dial 999 episode "Inside Job".

Қазіргі заманғы аттракциондар

"Суға түсу" ойыны ойын-сауық парктерінде уақыт өте келе дамып келді. Барлық заманауи "суға түсу" аттракциондарында, судан түскеннен кейін қайықтарды жүк тиеу платформасына қайтаруға мүмкіндік беретін бағыттағыш жол бар – бұл жабық циклды құрайды. Көптеген заманауи "суға түсу" аттракциондары әдетте (бірақ олармен шектелмейді) овал немесе сегіз пішіндес схемадан тұрады. Көптеген "суға түсу" орналымдарында сонымен қатар бақылау платформасы немесе көпір орналасқан, осы арқылы көрермендер де, аттракционға отырғандар да қайықтардың шашыратуынан ылғалдануы мүмкін. Intamin өзінің алғашқы Mega Splash аттракционы – Perilous Plunge-ті Knott's Berry Farm паркінде ашып, "суға түсу" тұжырымдамасын шектен тыс деңгейге жеткізді. Ашылған кезде ол әлемдегі ең биік және ең тік сулы аттракцион болды. Үш 7 тонналық, 24 орындық қайық 121 фут (36,8 м) биіктіктегі көтеріліс төбесіне көтеріліп, қисықтан өтіп, 77,8 градус еңіспен 115 фут (35 м) су құламасынан түсетін. Төмендегі лагунаға түскен кезде қайықтар 45 фут (13,7 м) биіктіктегі су шашырауын тудыратын, бұл аттракционды қарап тұрған көрермендерді де ылғалдандыратын. Аттракцион шашыраудың мөлшерін реттеу үшін реттелетін электромагниттік тежегіш жүйесін пайдаланды. Кейіннен Уэльстегі Oakwood Theme Park паркінде "Hydro" атты ұқсас аттракцион салынды. Perilous Plunge 2012 жылы парктен алынып тасталды. Техас штатындағы Corpus Christi қаласындағы Schlitterbahn паркі 2017 жылдың мамыр айында "Padre Plunge" аттракционын ашты. Бұл аттракцион бұрын Alabama Splash Adventure паркінде орналасқан және "Buzzsaw Falls" деп аталған. Үш айдан кейін "Харви" дауылынан зақымданғаннан кейін аттракцион тұрақты түрде жабылды. 2020 жылдың наурыз айында бұзылды. Индиана штатындағы Санта-Клаус қаласындағы Holiday World & Splashin' Safari паркі "Pilgrims Plunge" деп аталған, одан да үлкен "суға түсу" аттракционын салды. Intamin компаниясы жобалап және салған, ал "Hyper Splash" деп аталған бұл аттракцион ашылған кезде әлемдегі ең биік сулы аттракцион болды. Pilgrims Plunge аттракционының ең жоғары жылдамдығымен 135 фут ашық лифт көтерілісі 45 градус бұрышта 131 фут (40 м) құлауға алып келетін, бұл қайықты жоғары жылдамдыққа итермелейтін. Pilgrims Plunge 2009 жылғы маусымда ашылды және Travel Channel арнасының "Extreme" сериясының бір бөлігінде көрсетілді. 2013 жылғы маусымда "Giraffica" деп қайта аталды және 2014 жылдың сәуірінде тоқтап қалу және сенімділік мәселелеріне байланысты алынып тасталды.

The shoot the chute concept has evolved over time in the amusement park industry. All modern shoot the chute rides feature a guide track after the descent down the chute into the pool of water that allows the boats to return to the loading platform—completing a closed circuit track. Most modern shoot the chute rides usually consist of (though not limited to) an oval shaped layout or a figure eight layout. Many shoot the chute installations also have an observation platform or bridge so that spectators, in addition to riders, can get wet from the splash created by the boats. Intamin took the shoot the chute concept to extremes with the opening of its first Mega Splash, Perilous Plunge at Knott's Berry Farm. At its opening, it was the tallest and steepest water flume ride in the world. Three seven ton 24 passenger boats would climb a 121 foot (36.8 m) lift hill, round a curve and descend a 115 foot (35 m) water chute at a 77.8 degree slope. Upon landing in the lagoon below, the boats created a 45 foot (13.7 m) high splash that drenched riders as well as spectators standing on an observation bridge overlooking the ride. The ride used an adjustable electromagnetic braking system to control the volume of the splash. A similar ride, Hydro, was later constructed at Oakwood Theme Park in Wales, UK. Perilous Plunge was removed from the park in 2012. Schlitterbahn in Corpus Christi, Texas, opened "Padre Plunge" in May 2017. This ride previously stood at Alabama Splash Adventure where it was known as "Buzzsaw Falls". It was damaged by Hurricane Harvey three months later and the ride permanently closed to the public. It was demolished in March 2020. Holiday World & Splashin' Safari in Santa Claus, Indiana, built an even larger shoot the chute ride named Pilgrims Plunge. Designed and built by Intamin and dubbed a Hyper Splash, it was, at its opening, the world's tallest water ride, with a top speed of Pilgrims Plunge featured a 135 foot open elevator lift leading to a 131 feet (40 m) drop at a 45' angle that would propel the boat to speeds approaching Pilgrims Plunge opened for the 2009 season and was featured on a segment of the Travel Channel's Extreme series. It was renamed Giraffica for the 2013 season and removed in April 2014 due to downtime and reliability issues.