Америкалық молекулалық биолог Джон Норман Абельсон өмірі мен ғылыми еңбектері

Кіріспе

Американдық молекулалық биолог Джон Норман Абельсон (1938 жылы Вашингтон штатының Гранд-Кули қаласында туған) – биофизика, биохимия және генетика салаларында сарапшылық тәжірибесі бар американдық молекулалық биолог. Ол Калифорния технология институтында (Caltech) профессор болған.

Өмірбаян

Абельсон 1960 жылы Вашингтон штаты университетін физика бакалавры дәрежесімен бітірді. 1965 жылы Джонс Хопкинс университетінде биофизика ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Содан кейін Англияның Кембридж қаласындағы MRC молекулалық биология зертханасының молекулалық генетика бөлімінде биохимия саласында постдокторантурадан кейінгі тағылымдамасын өтеді, онда ол Сидней Бреннер мен Фрэнсис Крикпен бірге E. coli бактериясындағы мағынасыз мутацияларды жойғыш механизмдерді зерттеді. Бұл жұмыс генетика және РНК тізбектеуді (сол кезде Фред Сангер жасаған) қамтыды. Оның алғашқы академиялық лауазымы 1968 жылы Калифорния университетінің Сан-Диего қаласындағы химия факультетінде болды. 1978 жылы Абельсон және оның әріптесі Мел Саймон биология саласындағы инновациялық зерттеулерді қаржылай қолдайтын коммерциялық емес Agouron институтын құрды. Ол институттың президенті және атқарушы директоры. 1984 жылы институтқа айтарлықтай қаржылай көмек көрсетілді, себебі ол алты жылдан кейін Agouron Pharmaceuticals коммерциялық компаниясын құрды. Бұл компания ВИЧ инфекциясын бақылауға қолданылатын Viracept препаратын ашты және нарыққа шығарды. 1999 жылы компания Warner Lambert компаниясымен 2,1 миллиард долларға сатып алынды, ал 2000 жылы Warner Lambert компаниясы Pfizer Incorporated компаниясымен біріктірілді. Институт құрылымдық биология, геобиология және микробиологиялық экология салаларында 60 миллион доллардан астам қаржыға зерттеулерді қаржылады. Абельсон 1980–1981 оқу жылында Гуггенхайм стипендиясын алды. 1982 жылы ол Калтех университетінің профессоры болып кірді. Ол ондағы биология бөлімін басқарды және 1991 жылы Джордж Бидл атындағы биология профессоры болды. 2002 жылы зейнеткерлікке шығып, Сан-Францискода тұрады, қазір әйелі Кристин Гатримен бірге жұмыс істейді, ол белгілі РНК биохимияшысы, генетик және UCSF профессоры. Абельсон әйелі, белгілі генетик Кристин Гатримен бірлесіп, РНК тігілуін зерттеуде маңызды рөл атқарды. Оның жұмысы геномдық ДНҚ-ның қалай транскрипцияланатынын және транскрипциялардың хабаршы РНК-ға және РНК-ны ауыстыруға қалай өңделетінін, әсіресе геномда интрондар болған кезде түсінуге мүмкіндік берді. Ол РНК прекурсорларын фрагменттерге бөлетін ферменттерді анықтады және фрагменттердің функционалдық РНК-ны құру үшін қалай біріктірілетінін түсіндірді. 1985 жылы ол Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Сол жылы Абельсон Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 2001 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Қазіргі уақытта ол ықпалды ғылыми кітаптар сериясы «Энзимология әдістері» редакторы болып жұмыс істейді.

Abelson graduated in 1960 with a bachelor's degree in physics from Washington State University. He obtained his Ph. D. in biophysics from Johns Hopkins University in 1965. He then did a postdoctoral fellowship in biochemistry at the MRC Laboratory of Molecular Biology, Molecular Genetics Division, Cambridge, England, where he worked with Sydney Brenner and Francis Crick on the mechanism of nonsense suppressors in E. coli. This work involved both genetics and RNA sequencing (developed at that time by Fred Sanger). His first faculty position was in the department of chemistry at the University of California, San Diego, in 1968. In 1978, Abelson and his colleague Mel Simon founded Agouron Institute, a non profit research organization that sponsors innovative research in biology. He is the president and executive director of the institute. In 1984, the institute has a substantial endowment because it founded a for profit company, Agouron Pharmaceuticals, six years later. This company discovered and brought to market Viracept, a leading drug used for controlling HIV infections. In 1999, the company was bought by Warner Lambert for $2.1 Billion, and in 2000 Warner Lambert was acquired by Pfizer Incorporated. The institute has funded more than $60 million of research in the fields of structural biology, geobiology and microbial ecology. Abelson was a Guggenheim Fellow for the academic year 1980–1981. In 1982, he joined the faculty at Caltech. He chaired the division of biology there and became the George Beadle Professor of Biology in 1991. He retired in 2002 and lives in San Francisco, where he currently works with his wife, Christine Guthrie, a noted RNA biochemist, geneticist and professor at UCSF. Abelson was a key figure in the elucidation of RNA splicing, in collaboration with his wife, noted geneticist Christine Guthrie. His work has made possible an understanding of how genomic DNA can be transcribed and the transcripts processed to both messenger RNA and transfer RNA, particularly when there are introns present in the genome. He identified the enzymes that cleave RNA precursors into fragments, and elucidated the mechanisms by which fragments are spliced together to make the functional RNA. He was elected to the National Academy of Sciences in 1985. The same year Abelson was elected a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences. In 2001, he was elected to the American Philosophical Society. He is currently an editor of the influential scientific book series, Methods in Enzymology.

Ескерту

Оның ағасы, физик Филип Абельсон, ұзақ жылдар бойы "Science" журналының бас редакторы болды, ал оның әпкесі Нева Мартин Абельсон Rh факторын анықтау үшін қан тестін бірлесіп әзірледі.