Израиль сайлау комиссиясы (Ваадет ХаБехирот ХаМерказит) – Кнессет сайлауын ұйымдастыратын орган. Партия тізімдерін бекіту, қаржыландыру, нәтижелерді жариялаумен айналысады. Расизмге қарсы заңдар бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израильдің Орталық сайлау комитеті (, Va'adet HaBehirot HaMerkazit) – 1969 жылғы Кнессет сайлау заңына сәйкес, алдағы Кнессет сайлауын жүргізуге уәкілдік берілген орган. Комитет Кнессет мүшелерінен (және делегаттардан) құралады, олар түрлі парламенттік топтарды ұсынады, ал төрағалыққа Жоғарғы Сот судьясы (қазіргі уақытта Ноам Сольберг) тағайындалған. Комитеттің міндеттеріне Кнессетке қатысуға ниет білдірген партиялардың тізімін бекіту, сайлауды қаржыландыру, сайлау қорытындыларын жариялау және оларға шағымдану кіреді.
The Israeli Central Elections Committee (, Va'adet HaBehirot HaMerkazit) is the body charged under the Knesset Elections Law of 1969 to carry out the elections for the upcoming Knesset. The committee is composed of Knesset members (and delegates) representing various parliamentary groups and is chaired by a Supreme Court Justice (currently Noam Sohlberg). Tasks for the committee include the authorization of party lists running for the Knesset, election financing, and publication and appeals of election results.
1985 жылғы өзгерістер
1985 жылы Кнессет заң қабылдады, ол алғаш рет комитетке партия тізімін оның идеологиялық платформасы негізінде жарамсыз деп тануға мүмкіндік берді. Заң комитетке Израильдің еврей және демократиялық мемлекет екенін жоққа шығаратын, расизмге ұлтаратын немесе Израиль мемлекетіне қарсы жау мемлекеттің немесе террористік ұйымның қарулы күресін қолдайтын партияларды сайлауға жібермеуге мүмкіндік берді. Бірінші тармақ, Израильдің еврей мемлекеті ретінде болуына қатысты, ең көп дау тудырды, себебі бір мемлекеттік шешімді жақтаған партиялар осы заң бойынша тыйым салынуы мүмкін.
In 1985, the Knesset approved a law which, for the first time, allowed the committee to disqualify a party list on the grounds of its ideological platform. The law allowed the committee to bar parties from elections that negate the existence of Israel as a Jewish and democratic state, made incitements to racism, or supported the armed struggle of an enemy state or terrorist organization against the state of Israel. The first provision, dealing with the existence of Israel as a Jewish state, has been the most controversial since it is possible that parties favoring a one state solution could be banned under it.
1988 жылғы партияларға тыйым салу
Комитет 1988 жылы «Тыныс үшін прогрессивті тізім» (ПЛП) және «Кач» партиясын тыйым салу туралы шешім қабылдады. Біріншісі Израильдің еврей және демократиялық мемлекет ретінде болуын жоққа шығарды деген айып тағылды; екіншісі нәсілшілдікке ұлтау тудырғаны үшін тыйым салынды. Израиль Жоғарғы Соты «Кач» партиясына салынған тыйымды қолдады, бірақ ПЛП-ге салынған тыйымды жоққа шығарды, себебі «тізімнің нақты, басты және белсенді мақсаты Израиль мемлекетінің еврей халқының мемлекеті ретінде құрылуын жою» екенін анықтау мүмкін емес деп түсіндірді. Орталық сайлау комиссиясы бір дауыспен «Балад» және «Таал» тізімдерін сайлаудан шығару туралы шешім қабылдады. Жоғарғы Сот судьясы Майкл Чешин, бұл тыйымға қарсы дауыс берді, партиялар мен олардың құрамындағы адамдарға қатысты айыптауларды растайтын жеткілікті дәлелдер жоқ екенін мәлімдеді, бірақ сонымен қатар «Балад» партиясының басшысы Азми Бишараның Ливандағы Иранды қолдайтын «Хезболла» ұйымын жақтаған бұрынғы мәлімдемелері оны ашуландырғанын айтты. Тыйымдар Израиль Жоғарғы Сотына шағымданылды, онда Сот бірауыздан «Таал» тізімі мен партия басшысы Ахмад Тибиге салынған тыйымды жоққа шығарды. Сондай-ақ, Сот 7:4 дауыспен «Балад» партиясы мен оның басшысы Азми Бишараға салынған тыйымды да жоққа шығарды.
The committee decided to ban the Progressive List for Peace (PLP) and the Kach Party in 1988. The former was banned for allegedly negating the existence of Israel as a Jewish and democratic state; the latter party was banned because of incitements to racism. The Supreme Court of Israel sustained the ban against Kach, but overturned the ban on the PLP reasoning that it was impossible to determine that "the real, central and active purpose [of the list] is to bring about the elimination of the State of Israel as the state of the Jewish people". The Central Elections Committee proceeded to vote by a one vote majority to disqualify Balad and Ta'al lists from the elections. Supreme Court Justice Michael Cheshin, who chaired the committee, voted against the ban, stating that there was insufficient evidence to sustain the claims against the parties and individuals within those parties, but also said that Balad's leader Azmi Bishara's past expressions of support of the militant pro Iranian Hezbollah in Lebanon had angered him. The bans were appealed to the Israeli Supreme Court, where the Court unanimously overturned the bans on the Ta'al list and party leader Ahmad Tibi. The Court also overturned the ban on Balad and party leader Azmi Bishara by a 7 4 majority.
2009 жылғы партияларға тыйым салу
2009 жылдың 12 қаңтарында Комитет екі араб саяси партиясы – «Балад» және «Біріккен араб тізімі» – «Та’аль» партиясына ақпан айындағы сайлауға қатысуға тыйым салу туралы шешім қабылдады. «Баладты» сайлаудан шеттету туралы дауыс беру 26-3 есебімен, бір дауыс күшін жойғанмен қабылданды; ал «UAL-Та’альді» сайлаудан шеттету туралы дауыс беру 21-3 есебімен, сегіз дауыс күшін жойғанмен қабылданды. Бұл шараны «Исраэль Бейтейну» партиясы ұсынды, оның басшысы Авигдор Либерман Ахмад Тибиді «бесінші колоннаның» бір бөлігі деп айыптады. Либерман «Келесі қадам – «Баладты» заңсыз деп жариялау, өйткені ол Израильге зиян келтіруге тырысатын террористік ұйым» деді. «Баладтың» төрағасы Джамал Захалка бұл шешім Израильдің еврей және араб азаматтары арасындағы дағдарысты күшейте түсетінін ескертті. 2009 жылдың 21 қаңтарында Жоғарғы Сот бұл тыйымды күштен шығарды.
On 12 January 2009 the Committee voted to ban two Arab political parties, Balad and the United Arab List—Ta'al, from participating in the February elections. The vote to ban Balad from the elections passed 26–3 with one abstention; that to disqualify UAL—Ta'al passed 21–3 with eight abstentions. The measure was proposed by the Yisrael Beiteinu party, the leader of which, Avigdor Liberman, accused Ahmad Tibi of being part of a fifth column. Lieberman stated that "The next step is to declare Balad illegal because it's a terror organisation that seeks to hurt Israel." Jamal Zahalka, chairman of Balad, warned that the decision would lead to a deeper crisis between Israel's Jewish and Arab citizens. On 21 January 2009, the Supreme Court overturned the ban.