Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рафаэль Каликсто Эскалона Мартинес (26 мамыр 1926 - 13 мамыр 2009) – колумбиялық композитор және трубадур. Ол валенто музыкасының ең белгілі композиторлары мен трубадурларының бірі ретінде, сондай-ақ Консуэло Араухо мен Альфонсо Лопес Микельсенмен бірге «Валенто Легендасы» фестивалінің негізін қалаушы ретінде танымал болды. Ол Габриэль Гарсия Маркеспен ұзақ жылдар бойы дос болды, ол оны өзінің әңгімелеріне енгізді және бірде оған өзінің шедевр романы «Жүз жылдық жалғыздық» – 350 беттік валенто екенін айтқан. Эскалонаның әндері ХХ ғасырдың өткен кезеңіндегі Магдалена департаментінің тарихын және оқиғаларын қамтиды. Эскалона – ерекше музыка композиторы: ол ешқандай музыкалық аспапта ойнамайды және ән салмайды, сондықтан оның әндерін талдау кейде қиын болуы мүмкін. Оның әндері – өткен буын колумбиялықтарының естеліктері, ол өз өңірінен келген оқиғаларды, салты-дәстүрлерін және әңгімелерді көрнекті бейнелейтін, әсемдікке толы суреттік коллаж. Ол сонымен қатар өзінің махаббаттары мен қайғылары, юморы мен поэзиясының мұрасын қалдырды. 1991 жылы Caracol TV телеарнасы оның құрметіне «Эскалона» атты телесериал шығарды.
Rafael Calixto Escalona Martinez (May 26, 1926 – May 13, 2009) was a Colombian composer and troubadour. He was known for being one of the most prominent vallenato music composers and troubadours of the genre and for being the co founder of the Vallenato Legend Festival, along with Consuelo Araújo and Alfonso López Michelsen. He was also a long time friend of Gabriel García Márquez, who included him in his stories and once told him that his own masterpiece novel, One Hundred Years of Solitude, was just a 350 page Vallenato. Escalona's songs compile the history and stories of the Magdalena Department of the past 20th century. Escalona was an atypical music composer: he does not play any instruments or sing so his songs can in some ways be difficult to analyze. His songs constitute a legacy of a past generation of Colombians in his memory, a pictorial collage, full of grace, that narrates stories, customs and gossips from his region. He also left a legacy of his loves and pains, humour and poetry. In 1991, Caracol TV produced a television series named Escalona, after him.
Ерте өмір
1926 жылы 26 мамырда Патиллалда мың күндік соғыстың ардагері, полковник Клементе Эскалона Лабарсес және Маргарита Мартинес Селедон отбасында дүниеге келді. Патиллал – шаруашылықтармен қоршалған ауылдық аймақтағы шағын елді мекен болғандықтан, мектептен кейін балалармен ойнаудан және ойын ойлап табудан басқа істеуге көп нәрсе болмады; кішкентай шаруашылықтар жасап немесе қағаз үйлер тіктеп, күні бойы ұшырып ойнайтын. Оның балалық шағы өте қуанышты болды, суретші немесе карикатурист болу арманында өсті, көбінесе сыныптастары мен ұстаздарының күлкілі бейнелерін салып жүретін. Бірақ, оның жақын досы және сыныптасы Хайме Молина одан сурет салуда жақсырақ болды, бұл оны поэзия мен әндер оқуға жетеледі. Ол ауылдан өтетін шаруалар мен ақындардың әңгімелерін тыңдап өсті, олар Вальледупар және басқа аймақтардан жаңалықтар әкелетін, себебі бұл шалқары жерге пошта немесе басқа да ақпарат жеткізілмейтін.
He was born on May 26, 1926, to Colonel Clemente Escalona Labarces, veteran of Thousand Days War and Margarita Martinez Celedon in Patillal. Because Patillal was a village in a rural area surrounded by farms, it was relatively small and there wasn't that much to do after school, other than play with other kids and make up games; build miniature farms or build kites and fly them all day. He had a very happy childhood, and dreamed of becoming a painter or cartoonist, usually drawing funny depictions of classmates and teachers. But his all time friend and classmate, Jaime Molina was better at drawing than him, something that drove him instead, to read poetry and songs. He grew up listening to peasants and troubadours of the region that often passed by the village bringing news from Valledupar and other regions, since there was no post office or other source of news that arrived at this isolated place.
Жастар, мектепті тастау
Ол Валледупарға көшіп, Лоперена ұлттық орта мектебінде орта білім алды, онда 1943 жылы он бес жасында "El profe Castañeda" атты алғашқы әнін жазды. Ол әнді өзінің сүйікті мұғалімінің Риохаха қаласындағы мектепке ауысуына байланысты құрмет сезімі мен қайғымен жазды, оның табиғи реакциясы – ол жергілікті жыршыларды тыңдап өскендіктен, оны "эль viejo Pedro" деп атап, оған ән арнау болды. Мұғалімнің кетуіне мұңайған сыныптастары да оның әнін қуана қабылдады. Содан бері ол өзі жақсы білетін нәрсені істеп жатыр екенін түсінді, және кез келген оқиғаға байланысты әндер жаза бастады; өзінің махаббат тәжірибесі, онымен араласқан немесе аймақта таныс адамдар туралы, сондай-ақ осы адамдардың басынан өткен оқиғалар, тіпті оның күнделікті өмірі мен ойларының жиынтығы туралы әндер шығара бастады. 1945 жылы мектепте көңілі толмаған және оқуға ынтасы төмендеген Ескалона қысқа мерзімге Барранкильядағы мектепке, содан кейін Санта-Мартадағы Селедон лицейіне ауыстырылды. Ол "El Hambre del Liceo" (Лицейдің аштығы) атты әнді жазды, мектеп ұсынған нашар тағамға шағымданып. Мектептен шаршап, оқуын тастап, Валледупарға қайта оралды.
He moved to Valledupar to attend high school at The Loperena National High School where he composed his first song at the age of fifteen in 1943 called "El profe Castañeda". He wrote the song in honor and sadness of his favourite teacher being transferred to a school in Riohacha, his natural reaction was to dedicate a song to "el viejo Pedro" as he called him, since he grew up listening to local troubadours. His classmates, who were also saddened over the teacher's departure, embraced his song. From then on, he saw himself doing something that he was good at, and started writing songs whenever a situation merged; started composing about his love experiences, about the people that interacted with him or were known in the region and these people's stories of happenings, basically compilations of his everyday experiences and thoughts. In 1945, feeling bored and short of motivation for school, Escalona was transferred to a school in Barranquilla for a short period and then to the Celedon Lyceum High School in Santa Marta, where he composed "El Hambre del Liceo" (the lyceum Hunger), complaining about the poor food quality that the school offered. Tired of school he dropped out and went back to Valledupar.
Шаруа
Валледупарда ол ата-анасының шаруашылығында жұмыс істеуге және ауыл шаруашылығын үйренуге уақытын арнады. Ол күріш егуді бастады. Сонымен қатар, "Пайп" Сокаррас есімді досымен бірге Арубадан контрабандалық кофе әкеліп, заңсыз кофе саудасына қатысуға тырысқан. Ол той-қуаныштарды ұнататын, виски мен ромды көп ішетін адамға айналды. Бір уақытта көп әйелге махаббат білдірді. 1951 жылдың 14 сәуірінде ол Марина Арзуга Мехиаға, сондай-ақ "Ла Май" деп танылатын, үйленді. Одан оның қазіргі уақытта отыз алты баласы бар деген күдік туып отыр, олардың алтауы осы әйелден туған. (Бірақ көп жылдан кейін ол одан ажырасты).
In Valledupar he devoted his time to working at his parents’ farm and learning about agriculture. He started planting rice. Apparently he also tried to break into the illegal coffee trade by bringing contraband from Aruba with a friend named "Pipe" Socarras. He became a partygoing "parrandero" and a heavy drinker of whiskey and rum. He also started courting many women at once. On April 14, 1951, he finally married Marina Arzuaga Mejía, also known as "La Maye", who would give him six of his presently suspected thirty six children. (After many years, he would divorce her).
Саясаткерлерге жақындау
1950 жылдары ол танымал композиторға айналды және көбінесе жергілікті саяси лидерлермен "паррандаларда" дос болып қарым-қатынас жасайтын. Ол әрқашан Патиллалдан келген адамдармен, оның ішінде Консуэло Араухоның күйеуі Эрнандо Молинамен бірге жолға шығатын. 1960 жылдары Колумбияның бұрынғы президенті Альфонсо Лопес Микельсен жаңа құрылған Сесар департаментінің губернаторы болғанда, Лопес Эрнандо Молинаның үйіне қонаққа шақырылды. Осы "vallenato parrandas" немесе кештерінде Эскалона, Консуэло Араухо және Лопес Vallenato фестивалін құруға келісті. Лопес оларды көптеген рет Боготаға шақырды, онда ол vallenato parrandas ұйымдастырып, оларды Колумбияның саяси лидерлерімен таныстырды. 1968 жылы алғашқы Vallenato аңыздары фестивалі өтті.
By the 1950s he had become a renowned composer and usually befriended with local political leaders in "parrandas". He always departed with people from Patillal including Hernando Molina, husband of Consuelo Araújo. By the 1960s, when former President of Colombia Alfonso López Michelsen became governor of the newly created Department of Cesar, Lopez was invited to live in Hernando Molina's house. In this "vallenato parrandas" or parties, Escalona, Consuelo Araújo and Lopez decided to create a Vallenato Festival. López also invited them in many occasions to Bogotá, where he organized vallenato parrandas and introduced them to Colombia's political leaders. In 1968 the first Vallenato Legend Festival took place.
Өлім
Ол 2009 жылғы 13 мамыр күні түстен кейін Колумбияның Богота қаласында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол екі аптаға жуық уақыт бойы Боготадағы Санта-Фе клиникасында жатқан, және сол күні таңертең тыныс алу аппаратына қосылып, есінен таныған болатын. Өмірден озғанға дейін Эскалонаны Колумбияның экс-президенті Эрнесто Сампер Пизано барып көрді.
He died on the afternoon May 13, 2009, in Bogotá, Colombia due to heart failure. He had been interned for almost two weeks in the Santa Fe Clinic in Bogotá and had been on a medical ventilator and unconscious earlier that day. Before he died Escalona received a visit from the Colombian Ex President Ernesto Samper Pizano.