Кіріспе

Салоники деректі фильмдер фестивалі (ТДФ; Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης) – әр наурыз айында Грекияның Салоники қаласында өткізілетін халықаралық деректі фильмдер фестивалі. 1999 жылы құрылған ТДФ конкурстық бағдарламаларды ұсынады және әлемдегі жетекші деректі фильмдер фестивальдерінің қатарында. 2018 жылдан бері ТДФ Америка кино өнер және ғылым академиясының құжаттық фильмдерді іліктестіру тізіміне енген 28 фестивальдің бірі болып табылады. ТДФ Салоники кинофестивалі мәдени мекемесімен ұйымдастырылады, ол сонымен қатар жыл сайын қараша айында өткізілетін Салоники халықаралық кинофестивалін де ұйымдастырады. Француз өндірушісі Элиз Жалладеу ТДФ-тың бас директоры, ал кино сыншысы Орест Андреадакис – оның директоры.

Шолу

Салоника деректі фильмдер фестивалі тәуелсіз деректі фильмдерге және әлемнің түкпір-түкпірінен жас деректі фильмдер режиссерлеріне назар аударады. TDF – жыл сайын 85 000 көрерменге дейін қабылдайтын әлемдегі жетекші деректі фильмдер фестивальдерінің бірі. Фестиваль Салониканың орталық Аристотель алаңындағы тарихи "Олимп" театрында, Салоника портындағы екі қайта жаңартылған қоймадағы төрт театр мен Салоника қаласының кинотеатрларында өтеді. Фестивальдің негізгі орны – қала портында орналасқан C қоймасы.

Тарих

Салоники деректі фильмдер фестивалі 1999 жылы Димитри Эипидес бастамасымен құрылды, ол 2016 жылға дейін TDF директоры қызметін атқарды. TDF-тің алғашқы шарасы Шантал Акерман, Джудит Элек, Марселин Лоридан Ивенс, Йохан ван дер Кеукен, Роберт Крамер, Александр Сокуров, Фредерик Вайсман, Д. А. Пеннебеккер және тағы да басқалар сияқты көрнекті кино авторларынан тұратын құрметті халықаралық комитеттің қолдауымен ұйымдастырылды. 2017 жылғы 19-шы шарасынан бастап TDF жарыс бөлімдерін ұсына бастады, ал 2018 жылдан бастап TDF Виртуалді шындық фильмдеріне арналған жарыс бөлімін өткізеді. 2018 жылы TDF Америка кино өнер және ғылым академиясының құжаттық фильмдерді іліктестіру фестивальдер тізіміне енген 28 фестивальдің бірі болды; Халықаралық жарыстағы үздік деректі фильм үшін TDF-тің "Алтын Александр" сыйлығын жеңген фильм Оскарға ұсынуға автоматты түрде құқылы (құжаттық фильмдер санаты). 2020 жылы TDF-тің 22-ші шарасы әлемдік коронавирус пандемиясына байланысты фестиваль тарихында алғаш рет 19 мамырдан 28 мамырға дейін онлайн форматта өтті. 25-ші шара 2023 жылдың наурыз айында өтті. Темпидегі пойыз апатының құрбандарын еске алу үшін барлық салтанатты шаралар жойылды. 26-шы шара 2024 жылдың 7-17 наурызы аралығында өтеді. Онда үш жарыс бөлімінде 36 фильм көрсетіледі, олардың 35-і әлемдік, халықаралық немесе еуропалық премьера болады.