Кіріспе

Электр қол кептіргіш

Қол кептіргіш – қол жуғаннан кейін қолды кептіру үшін жылыту элементі мен ауа сорғышын пайдаланатын электр құрылғысы. Ол көбінесе қоғамдық дәретханаларда қағаз сүлгілерге қарағанда арзан әрі тиімді балама ретінде қолданылады. Ол түйме арқылы немесе сенсор көмегімен автоматты түрде жұмыс істей алады.

Тарих

Ең алғашқы қол кептіргіш 1922 жылғы 13 маусымда Р. Б. Хиббард, Д. Дж. Уотрус және Дж. Г. Басетт Нью-Йорк штатының Гротон қаласындағы Airdry Corporation үшін "Кептіру машинасы" ретінде патенттелген. Бұл машина кіріктірілген модель немесе еденге қойылатын жеке тұрған құрылым ретінде сатылды, ол еден педалімен басқарылатын инверттік желдеткіштен (қолға ұсталатын шашын кептіргіш сияқты) тұрды. "Airdry – Электрлік сүлгі" деп аталған бұл құрылғылар әжетханаларда, шаштараздықтарда және фабрикаларда қолданылды. Airdry Corporation 1924 жылы таратуды орталықтандыру үшін Чикаго мен Сан-Францискоға көшті. 1948 жылы Джордж Клеменс қол кептіргішті танымал етті, ол World Dryer компаниясын құрды және World Dryer-дің флагмандық моделі Model A-ны ойлап тапты. 1993 жылы Mitsubishi Electric компаниясы қолдың екі жағынан ауа ағыны жіберіп, суды буландырудың орнына итеру арқылы кептіретін "Jet Towel" (жап.: ジェットタオル) жаңа түрін ұсынды.

Шығындар

Қол кептіргіштер өнеркәсіптерде олардың көрінетін үнемділігі үшін танымал. Өндірушілердің мәліметінше, қол кептіргіштер шығындарды 99,5%-ға дейін азайта алады (мысалы, компания қағаз сүлгілерге жылына 2340,00 доллар жұмсаса, қол кептіргіштерге жұмсалатын шығын жылына 14,00 доллар ғана болады – бұл қағаз сүлгілер мен электр энергиясының бағасына байланысты өзгереді). Оларды қағаз сүлгілермен салыстырғанда күтіп ұстау өте оңай, себебі қағаз сүлгілерді ауыстыру қажет. Қосымша артықшылығы – қағаз қалдықтарынан құтылу. Қол кептіргіштер бастапқы инвестицияны қажет етеді, сондықтан ғимаратты басқаруға жауапты тұлғалар олардың тиімділігін анықтау үшін шығындарды мұқият талдауы керек. Шығындар әрқашан нысанға электр қуатын жеткізушінің тағайындаған кВт/сағ бағасына байланысты. Ұлыбританияда бұл әдетте 10-12 пенс шамасында болады, шығындарды дәл салыстырудың жалғыз жолы – қол кептіргіштің бір сағат ішінде тізбектей қанша рет кептіре алатынын есептеп, оған атаулы энергия тұтынуын бөлу, сонда әр кептіруге жұмсалатын энергия мөлшері анықталады. Әлемдегі ең аз энергияны тұтынатын қол кептіргіш бір кептіруге 1 ватт-сағат жұмсайды және 0,24 кВт қуатқа ие.

Қоршаған ортаға әсері

Қайта өңдеуге болмайтын қағаз сүлгілерге қарағанда қоқыс пен қалдықтардың азаюы себепті, қол кептіргіштердің қоршаған ортаға тигізер әсері жақсы деп есептеледі. Қол кептіргіш өндірушілер қағаз сүлгілерді пайдалану қажеттілігін жою арқылы жылына 200 000-нан астам ағаштан 5 миллиардтан астам қағаз сүлгіні сақтауға болатынын болжайды. Тағы бір зерттеу көрсеткендей, қол кептіргіштің қоршаған ортаға тигізер әсерінің көп бөлігі оны пайдалану кезінде туындайды, ал қағаз сүлгілердің қоршаған ортаға тигізер әсері көбінесе материалды өндіру және өндіріс кезеңдерінде болады. Бағаланған деректер бойынша, қол кептіргіштер бірінші жылы қағаз сүлгілерге қарағанда 5%-ға аз энергия жұмсайды, ал бес жыл ішінде 20%-ға азайтады. World Dryer компаниясының Топека, Канзас штатындағы мемлекеттік мектептерге орнатылған 102 қол кептіргішті зерттеуі жылына 34,5 тонна қатты қалдық, 690 000 галлон су және 587 ағаш сақталғанын көрсетті; ал Айова штатының астанасындағы 153 қол кептіргішті зерттеуде жылына 10,5 тонна қатты қалдық және 176 ағаш үнемделді.

Шу

Көптеген адамдар қол кептіргіштердің шығаратын қатты шуына қарсылық білдіреді. Әдетте, орнатылған қол кептіргіштер жұмыс істеп тұрғанда 80 децибелден жоғары дыбыс шығарады. Бұл пайдаланушы үшін әлдеқайда қаттырақ болып сезіледі және құлақтары құрылғының биіктігінде орналасқан балалар үшін қауіпсіздік нормаларын асып кетуі мүмкін. Дегенмен, кейбір үлгілер кептіру жылдамдығын төмендету арқылы тыныш жұмыс істеу үшін жасалған.

Қабылдау

2008 жылы жүргізілген зерттеулер еуропалық тұтынушылардың қоғамдық дәретханаларда қол кептіргіштерге қарағанда қол сүлгісін әлдеқайда артық көретінін көрсетті. Сауалнамаға қатысушылардың 63% қағаз сүлгілерді қолды кептірудің ең қолайлы тәсілі деп атады, ал тек 28% қол кептіргішті ұнатты. Көптеген сауалнамаға қатысушылар қағаз сүлгілердің қолды электрлі кептіргіштерге қарағанда жылдам кептіретінін айтты (68% 14% -ке қарсы). Сонымен қатар, олар қоғамдық дәретханаларда қолды кептірудің ең гигиеналық тәсілінің қағаз сүлгілер екенін де есептеді (53% 44% -ке қарсы).