Кіріспе

Құс түрлері

Суреттелген франколин немесе суреттелген бөдене (Francolinus pictus) – Орталық және Оңтүстік Үндістанның шөптесін аймақтарында және Шри-Ланканың оңтүстік-шығыс жазықтарында кездесетін франколиннің бір түрі. Оларды көбейтілген кезде естілетін дауыстары арқылы оңай табуға болады. Томас С. Джердон бұл түрдің негізінен Нармаданың оңтүстігінде, Батыс Гаттардың шығысында, сондай-ақ Чота Нагпур және Солтүстік Циркарлардағы Орталық Үндістанда таралғанын атап өткен. Оны қара франколинмен ғана шатастыруға болады, олардың ареалдары бір-бірімен толысады және кейде будандасады деседі. Бұл түрді қара франколиннің анасынан артқы мойнындағы қызыл түстің болмауы және ішкі жағындағы ақ дақтары арқылы ажыратуға болады. Жүзі қызғылт түсті, ал көздің артынан қара жолақ өтпейді.

Сипаттама

Бұл түр Үндістан субконтинентіне эндемик. Ол Раджастан мен Уттар-Прадештен оңтүстікке қарай Үндістан түбегіне (бірақ Малабар жағалауында және Коимбатурдың оңтүстігінде сирек кездеседі) және Шри-Ланкада кеңінен таралған. Бұл түрдің солтүстік бөлігінде қара франколинмен будандасады және сол түрдің анасына ұқсас, бірақ қызыл түсті артқы мойын жолағы болмайды, оның орнына жарқын қызыл беті мен мойны болады. Кеудесінің астыңғы бөлігінде ақ дақтар бар, ал аяқтары қызылдан сарыға дейін қызғылт сары түсті. Ол қара франколиндерге қарағанда көбірек ағаштарда мекендейді. Екі жыныстың да аяқтарында өскірлер жоқ. П.Ж. Селби бұл түрді өзінің жүрегі туысы Джон Атертонның Бангалордан (Nyctyornis athertoni) әкелген үлгісіне сүйене отырып сипаттаған. Үлгі алынған жер Бангалор деп белгіленген, бірақ үлгі солтүстіктен алынған болуы мүмкін. Үш түршесі белгілі. Атаулы популяциясы Орталық және Оңтүстік Үндістаннан 20°N-нен оңтүстікке қарай таралған, ал солтүстікке қарай pallidus түрі (типтік жері Удайпур) орналасқан. Бұл түршесінің үстіңгі бөлігі ашық түсті. Шри-Ланкадағы түршесі watsoni. Шри-Ланкада таралуы шектеулі және Увала жазықтарынан шығысқа қарай Нилгала мен Бибиле төмендіктеріне дейін кездеседі. Жаңбыр маусымында және одан кейін популяциялар өзгеріп отырады, ал аңшылар кейбір аймақтардан шамамен 300-ге жуық дараларды ұстағандары белгілі.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл түрдің таралу аймағы қара франколин таралымының оңтүстігінде орналасқан. Ол жартылай құрғақ, төбелі-толқынды далаларда, бұталы өсімдіктермен немесе егістік жерлерде сирегірек кездеседі. Бұл түр қара франколинге қарағанда құрғақ, ал сұр франколинге қарағанда ылғалды жерлерде таралған.

Мінез-құлық және экология

Оларды байқау қиын, бірақ маусымнан қазанға дейін, муссон аяқталғаннан кейінгі көбелек шағылысу маусымында олар дауыстап шығады. Дауысы таңертең шығарылады және оны "chee kee kerray" деп сипаттаған, ал жақын маңдағы басқа құстар оған жауап береді. Жақыннан қарағанда алдын ала дыбыс естілуі мүмкін. Әдетте, олар биік жерден, мысалы, төбеден, бұтадан немесе ағаш түбінен дауыстайды. Көбелек шағылысу маусымы болмаған кезде, олар кешкісін де дауыстауы мүмкін. Ұясы - жердегі ойық. Олар шөп тұқымдарымен (соның ішінде Brachiaria ramosa) және егілген күріштің дәндерімен қоректенеді. Сонымен қатар, қоңыздар мен басқа да жәндіктерді жейді. Олар Cyperus rotundus өсімдігінің түйірлі тамырларымен де қоректенеді. Жүргенде кейде құйрығын тік көтереді, ал қорқытқанда әдетте қатып қалады және өте жақын келгенде ғана ұшып кетеді. Олар ағаштарда, кейде жерде де демалады.