Кіріспе
1990 жылғы қала және ауыл шаруашылығы жоспарлау туралы заң (c 8) – Ұлыбритания Парламентінің Англия мен Уэльсте жерді дамытуды реттейтін заңы. Бұл заң Ұлыбританиядағы қала және ауыл шаруашылығы жоспарлау мәселелеріне қатысты болғандықтан, ағылшын жер заңнамасының маңызды бөлігі болып табылады. 1991 жылғы жоспарлау және өтемақы туралы заңмен бір бөлігі жойылған, қазіргі кезде 2004 жылғы жоспарлау және міндетті түрде сатып алу туралы заңмен толықтырылған.
Мазмұны
Ұлыбританияда 1990 жылғы қала және елді мекендерді жоспарлау туралы заң 15 тараудан, 337 баптан және 17 қосымшадан тұрады. Ол Англия мен Уэльстегі жоспарлау регламенттерінің толық емес, бірақ кең ауқымды кодексі болып табылады.
I бөлім, жоспарлау органдары
1 және 2-тармақшаларда округтік және аудандық (Уэльстегі округтік және қалалық округ) кеңестер метрополитен емес округтерде жергілікті жоспарлау органдары (ЖЖО) болып табылады; метрополитендік аудандық кеңестер (әдетте біртұтас органдар) метрополитендік округтерде ЖЖО болып табылады және Ұлы Лондон мен Сцилли аралдарын басқа органдар басқарады. Бұл 2- және 9-тармақтарға сәйкес келеді. 1-тармақшаның (3) тармағында былай делінген: «Англияда (метрополитендік округтер, Ұлы Лондон және Сцилли аралдарынан басқа) жергілікті жоспарлау органдарына жоспарлау актілерімен немесе олардың негізінде берілген барлық функцияларды округтік жоспарлау органдары мен аудандық жоспарлау органдары орындай алады». және 1-қосымшаға сәйкес. 1-тармақшаның (4) тармағы минералды жоспарлау органдары туралы мәлімдейді. Уэльстегі функцияларды орындау 1А-қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады. Осы тармақ 4А-дан 8-ге дейінгі тармақтарға бағынышты. 2-тармақ Мемлекеттік хатшыға кеңестердің жоспарлау органдарын бірлескен жоспарлау кеңестеріне біріктіруге мүмкіндік береді. 2А-тармаққа сәйкес Лондон мэрі қала және ауылды жоспарлау (Лондон мэрі) 2008/580 бұйрығында немесе осы бұйрыққа сәйкес берілген нұсқауларда белгіленген жағдайларда, 70-немесе 73-тармақтар бойынша берілген өтінішті қарау үшін жергілікті жоспарлау органы болуға тиіс деп нұсқау бере алады. 2B-тармаққа сәйкес Лондон мэрі Мемлекеттік хатшының нұсқауларын ескеріп, олардың себептерін келтіріп, өтініш берушіге және Мемлекеттік хатшыға нұсқаудың көшірмесін жіберуге міндетті. Мэр, егер қала әкімі осылай деп есептесе, тіркелген ғимаратқа, ескерткіш аймаққа немесе қауіпті заттарға рұқсат беру туралы өтінішті де қарауы мүмкін. 2C-тармақ бойынша Лондон мэрі конспекті рұқсат бергеннен кейін, сақталған мәселелерді қарауды бастапқы ЖЖО-ға (яғни Лондон қаласы немесе Лондон корпорациясы) жүктете алады. Ол сондай-ақ «кейінгі мақұлдауға байланысты» берген байланысты өтініштер үшін де осылай істей алады. 2D-тармақ Мэрдің жоспарлау өкілеттігіне қатысты қосалқы заңнаманы қабылдауға рұқсат береді. 2E-тармақ жоғарыда көрсетілген бағытқа байланысты жоспарлау міндеттемелерін келісу функциясын сол уақыттан бастап ЖЖО-дан Мэрге береді. Мэр келісімге келмес бұрын ЖЖО-мен кеңесуі керек, ал ЖЖО мен Мэр оны орындай алады. 2F-тармақ Лондон мэрі өтінішті қарағанға дейін өтініш берушіге және өтініш берілген жергілікті жоспарлау органына кем дегенде 14 күн бұрын хабарлап, тыңдау барысында ауызша жауап беруге мүмкіндік беруі тиіс деп жазылған («тыңдау барысында жауап беру»). Мэр бұл туралы процедуралық құжатты жариялауы керек. 3-тармақ Ұлы Лондон үшін бірлескен жоспарлау комитетінің кеңесші құрамын сақтайды. 4А-тармақ Ұлттық саябақ органдары (барлық ұлттық саябақтар емес) саябақтың аумағы үшін жергілікті жоспарлау органының жалғыз өкілі болып табылады, 198-ден 201-ге дейін, 206-дан 209-ға дейін және 211-ден 215-ке дейінгі функцияларды қоспағанда, онда саябақтың аумағындағы ауданның жоспарлау органы ұлттық саябақ органымен функцияларды бөліседі, мұндай жағдайларда олар барлық заңды функцияларын сақтайды. 5-тармақ осы аймақтағы жерлер үшін 4А-да көрсетілгендей, Broads Authority-ға қатысты да осындай ереже бар. Алайда, тек VIII-тармақтың I-тарауында (Ағаштар: Ss 197 214D) және 249, 250 және 300-тармақтарда. 6-тармақ Кәсіпкерлік аймақ органдарына 4А-ға ұқсас ереже бар, ол аймақтағы жерлерге заңмен белгіленген функцияларды орындауға арналған. 7-8А-тармақтарда 1980 жылғы жергілікті мемлекеттік басқару, жоспарлау және жер туралы заңға сәйкес қалаларды дамыту корпорацияларына, 1988 жылғы тұрғын үй туралы заңға сәйкес тұрғын үй іс-әрекеті трестеріне және 1993 жылғы жалға беру реформасы, тұрғын үй және қалаларды дамыту туралы заңға сәйкес қалаларды қалпына келтіру агенттігіне тиісті тәртіпте 4А-ға ұқсас ережелер бар. 9-тармақ осы аймақтағы жерлерге қатысты органдар туралы қосымша және толықтыру ережелерін қабылдау құқығын белгілейді, олар заңмен белгіленген міндеттерді орындау үшін қажет. II-тармақ енді жойылып, оның орнына 2004 жылғы жоспарлау және міндетті сатып алу туралы заң енгізілген. Ол бұрын үлкен ауқымды даму жоспарларына, әсіресе Лондонды қоса алғанда, метрополитендік аймақтардағы біртұтас даму жоспарларына, ал метрополитен емес аймақтар үшін құрылымдық жоспарлар мен жергілікті жоспарларға қатысты болған.
III бөлім, Дамуды бақылау
Үшінші бөлімнің дамуды бақылауға қатысты мәселесі, жеке меншік жер иелері қабылдаған барлық маңызды құрылыс немесе бұзу шешімдерін демократиялық есептілікпен тиімді түрде мемлекеттік меншікке көшіруге бағытталған. Бұл жеке дамудың қоғамдық мүддеге қайшы келмеуін қамтамасыз ету үшін қажет деп есептелді. 59-бапта: "Мемлекеттік хатшы "даму туралы жарлық" арқылы құрылысқа рұқсат беруді қамтамасыз етеді" делінген. Бастапқы өтініш, жобалық рұқсат ретінде берілуі мүмкін, себебі бұл өтініш берушіге, толыққанды өтінішті дайындауға байланысты қымбат жұмыстарды жүргізбей тұрып, өтініштің қабылдану мүмкіндігін бағалауға мүмкіндік береді. Бұл, бір немесе бірнеше қосымша өтініштер арқылы шешілетін басқа "қордалған мәселелер" бар екенін білдіреді. 73-бап өтініш берушіге бұрынғы рұқсаттамадағы талаптарды өзгертуге немесе жоюға рұқсат береді. 78-бап өтініш берушілерге өтініштер бойынша қабылданған шешімдерге, немесе өтініштерді қараусыз қалдыру туралы шешімдерге шағымдану құқығын береді.
106-бөлім
Заңның 106-бабы және 5/05 DoE циркулярымен бірлесіп, жергілікті жоспарлау органдары мен жерге қызығушылық танытқан тұлғаларға үлестерді, келісімдерді және шектеулерді жоспарлау келісімдері немесе жоспарлау міндеттемелері ретінде келісуге мүмкіндік береді. Өтініш берушілер мұндай келісімдерді бір жақты түрде ұсынуы немесе оларды келіссөздер арқылы қолдауға келісе алады, бұл жергілікті жоспарлау талаптарына сәйкестікті қамтамасыз етеді, бірақ 70(1)-бап бойынша жоспарлау шарттарының қатаң бақылауынсыз. Бұл дамытушылардың дамудың сыртқы әсерлерін өтеу үшін жергілікті жоспарлау органдарына төлейтін ақшаға қатысты. Мысалы, егер дамытушы 100 жаңа үй салса, бұл жергілікті мектептерге, жолдарға және т.б. әсер етеді, оны жергілікті билік шешуі керек. Ондай жағдайда, жоспарлауға рұқсат берудің бір бөлігі ретінде 106-бап бойынша келісім жасалуы мүмкін. Келісімде әлеуметтік тұрғын үйлерді салу ережелері де болуы мүмкін. Дамытушы жаңа мектептерді салуға немесе жергілікті жолдардағы қозғалысты баяулатуға үлес қосуға келісе алады. 106А-баптың күшімен 106-бапқа сәйкес келісімді өзгерту немесе тоқтату тараптар арасында жазбаша түрде келісілуі керек және 106Б-бапқа сәйкес болуы тиіс. Ол келісімге қол қойылғаннан кейін бес жыл өткен соң немесе екіншілік заңнамада белгіленген мерзім ішінде 106-бап бойынша келісімді өзгерту үшін белгіленген нысанда өтініш беру құқығын береді. Бұл бір өтініш берушіге басқаларына қарсы күшін жоюға болатын өзгеріс талап етуіне жол бермейді. Ол сондай-ақ 1925 жылғы Мүліктік құқық туралы заңның 84-бабының (жерге қатысты шектеулерді тоқтату немесе өзгерту туралы өкілеттік) жоспарлау міндеттемелеріне қолданылмайтынын нақтылайды. 106Б-бап өтініш берушіге жергілікті жоспарлау органының 106А-бап бойынша қабылдаған шешіміне немесе шешім қабылдамауына Мемлекеттік хатшыға шағымдану құқығын береді. 106Б-бабында "шағымды қарар алдында Мемлекеттік хатшы, егер өтініш беруші немесе орган қаласа, олардың әрқайсысына Мемлекеттік хатшы тағайындаған тұлғаның алдында сөйлеуге және тыңдалуға мүмкіндік беруі керек" делінген. Сондай-ақ, "Мемлекеттік хатшының осы бөлім бойынша шағым бойынша қабылдаған шешімі соңғы болып табылады" делінген. 6-қосымша шағымды қалай және кім тыңдайтынын анықтайды.
IV және V бөлімдер, Өтемақы
107-ден 118-ге дейінгі бөлімдер белгілі бір бұйрықтардың, хабарламалардың және т.б. салдарына өтемақы төлеу мәселелерін қарастырады. 1991 жылғы жоспарлау және өтемақы туралы заң 113 және 114-баптарды, сондай-ақ 119-136-баптардағы V бөлімнің барлық баптарын күштен шығарды. Бұрын ол шектеулі жағдайларда жаңа құрылысқа қойылған шектеулер үшін өтемақы төлеуді қарастырған.
VI бөлім, сатып алу құқығы
137-ден 171-ге дейінгі баптар меншік иесінің мүдделерді сатып алуға міндеттеу туралы құқықтарды қарастырады. Атап айтқанда, белгілі бір жағдайларда жоспарлау шешімдері немесе бұйрықтарына байланысты зардап шеккен мүдделер және жоспарлау ұсыныстарына байланысты зардап шеккен мүдделер: зиян келтіру туралы хабарламалар жіберу.
VII бөлім, орындау
172-196C бөлімдері жоспарлау заңнамасын күшіге енгізу тәсілдерін қарастырады.
IX бөлім, жоспарлау үшін жерді сатып алу
226-дан 246-ға дейінгі баптар жоспарлау және қоғамдық мақсаттар үшін жерді сатып алу және пайдалану мәселелерін қарастырады. Сонымен қатар, жерлеу орындары сияқты белгілі бір құқықтардың тоқтатылуы және жоспарлау мақсатында жерді ұстау үшін бірлескен органдар құру туралы мәліметтер де келтірілген.
X бөлім, автомобиль жолдары
246-дан 261-ге дейінгі бөлімдер жолдар туралы мәліметтерді қамтиды. 247 және 248-баптар жолдарды жабу туралы мәліметтерді қамтиды.
XI бөлім, заңды тұлғалар
262-283-ші тармақтар заңмен тіркелген кәсіпкерлер туралы мәліметтер келтіреді. Бұл – кез келген заң актісімен теміржол, жеңіл теміржол, трамвай, автокөлік, су көлігі, канал, ішкі су жолдары, кемежай, порт, пирс немесе маяк салуға, сондай-ақ гидравликалық қуат беруге, тиісті әуежай операторына (1986 жылғы Әуежайлар туралы заңның V бөлімінде көрсетілген мағынада) рұқсат етілген тұлғалар. 55, 90, 101, 108(3), 139-141, 143, 148, 170(12)(b), 236(2)(a), 237-241, 245, 247(4)(b), 253, 257(2), 263(1) және (2), 264, 266-283, 288(10)(a), 306, 325(9), 336(2) және (3) тармақтары, 1-қосымшаның 18-тармағы және 8, 13 және 14-қосымшалар бойынша заңды кәсіпкерлер деп есептелетіндер: кез келген газ тасымалдаушы, су және кәріз кәсіпорны, Ұлттық өзендер басқармасы, әмбебап почта қызметін ұсынумен байланысты кез келген әмбебап почта қызметін ұсынушы, Азаматтық авиация органы және 2000 жылғы Көлік туралы заңның I бөлімінің I тарауында (әуе трафигі қызметтері) лицензия алған тұлға – заңды кәсіпкерлер саналады және олардың кәсіпорындары заңды кәсіпорындар болып есептеледі. Бұл 1989 жылғы Электр энергиясы туралы заңтың 6-тармағы немесе 2000 жылғы Көлік туралы заңның I бөлімінің I тарауы бойынша лицензия алған әмбебап почта қызметін ұсынушылар мен лицензия иелері үшін белгілі бір өзгерістермен қолданылады.
ХІІ бөлім, Жоспарлардың жарамдылығы
284-292-тараулар даму жоспарларының күшіне енуі, жоспарлауға қатысты кейбір бұйрықтар, шешімдер, көрсетмелер, күшіне енгізу және осы сияқты хабарламалармен айналысады.
XIII бөлім, Корольдік жерлер
292А-302 баптар Актінің Корольдік жерлерге қатысты қолданылуын регламенттейді.
XIV бөлім, қаржылық ережелер
303-314 бөлімдері қаржылық қамтамасыз ету мәселелерін қарастырады. Бұл LPA-ға өтініш ақысы, белгілі бір сауалдарға байланысты шығындар, зерттеулер мен білім беруге арналған гранттар, жергілікті билік органдары төлейтін өтемақыға министрлердің жарнасы, жергілікті билік органдары мен міндетті ұйымдардың жарнасы, кейбір жағдайларда зиян келтіру туралы ескертуге қарсылық білдірілген жағдайларда мүлікті сатып алуға көмек көрсету, өтемақы ретінде төленген сомаларды сатып алушы органдардан қайтару, сатып алушы органдардан гранттар мақсатында есептелетін сомалар, мемлекеттік департаменттердің шығындары, Мемлекеттік хатшының түсімдері және округтік кеңестердің шығыстары туралы жалпы ережелерді қамтиды.
XV бөлім, Түрлі
303-337-ші бөлімдер әртүрлі және жалпы ережелерді қамтиды. Назарда болсын, 318-ші бөлім шіркеу мүліктерімен, 319-шы бөлім Силли аралдарымен, 300-ші бөлім мүдделер туралы ақпарат беруді талап ету өкілеттігімен, 333-ші бөлім ережелер мен бұйрықтармен, ал 336-шы бөлім түсіндірмелермен айналысады.
Ережелер
Заңның 333-бабына сәйкес (басқаларымен қатар), Қоғамдық және жергілікті басқару жөніндегі мемлекеттік хатшы, 2007 жылғы қала және ауылды жоспарлау (жарнамаларды бақылау) (Англия) ережелері сияқты, немесе қайтадан 2012 жылғы қала және ауылды жоспарлау (жарнамаларды бақылау) (Англия) (өзгерістер) ережелерін жасауға уәкілді, бұл өз кезегінде үкіметтің «Туларды қолдану жөніндегі қарапайым нұсқаулық» басылымын тудырды.